Fundusz Dróg Samorządowych – czym się zajmuje?

Fundusz Dróg Samorządowych – czym się zajmuje?

author
Halszka Gronek
04 września 2019

Fundusz Dróg Samorządowych jest specjalnym narzędziem wspierającym polskie jednostki samorządu terytorialnego w realizacji zadań na rzecz poprawy stanu polskich dróg. Co zasila tenże Fundusz? Jakie cele można sfinansować dzięki środkom Funduszu? Kto podejmuje decyzje w sprawie przyznania środków, a kto jest dysponentem Funduszu? 

Stan polskich dróg pozostawia wiele do życzenia i stanowi jedną z najpoważniejszych barier ograniczających wzrost bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce. Mimo systematycznej poprawy ogólnej kondycji krajowych jedni, wciąż bez trudu znaleźć można takie odcinki dróg, po których przejazd może zaskutkować uszkodzeniem pojazdu. Zresztą na złym stanie dróg w Polsce cierpią nie tylko samochody i interesy użytkowników ruchu drogowego, lecz także cała gospodarka. Dlaczego?

Nieatrakcyjna infrastruktura drogowa znacznie obniża aktywność gospodarczą i inwestycyjną na krajowym rynku. Zły stan dróg negatywnie wpływa na konkurencyjność poszczególnych regionów czy ośrodków gospodarczych, a nawet całego kraju na arenie międzynarodowej. Wobec tak wielu negatywnych skutków zaniedbania infrastruktury drogowej w Polsce rząd wprowadził rozwiązania, dzięki którym stopniowa poprawa kondycji dróg w kraju zaczęła być jednym z pierwszorzędnych priorytetów dla samorządów. 

W grudniu 2018 roku w życie weszła ustawa, dzięki której polskie jednostki samorządu terytorialnego otrzymały nowy mechanizm wsparcia przy wdrażaniu inwestycji na drogach samorządowych. Mowa o Funduszu Dróg Samorządowych, który zdaniem resortu infrastruktury jest kompleksowym instrumentem wsparcia realizacji zadań na drogach zarządzanych samorządu. Jak działa Fundusz? Jakie są źródła jego finansowania? Na te i na wiele innych pytań odpowiemy w dalszej części artykułu.


Sprawdź wysokość składek ZUS dla firm w 2020.

Fundusz Dróg Samorządowych – podstawa prawna

Fundusz Dróg Samorządowych został powołany do życia na mocy Ustawy z dnia 23 października 2018 roku o Funduszu Dróg Samorządowych. Dokument ten wszedł w życie 4 grudnia 2018 roku, a jego treść znaleźć można w Dzienniku Ustaw na rok 2018, pod pozycją 2161. 

Z wyżej przywołanej podstawy prawnej wynika, iż Fundusz Dróg Samorządowych jest funduszem celowym (a więc zorganizowanym w konkretnym celu), a funkcję jego dysponenta pełni minister właściwy do spraw transportu. Obecnie stanowisko to obejmuje Andrzej Asamczyk (Prawo i Sprawiedliwość). 

W ustawie z dnia 23 października 2018 roku wskazane są dokładne cele,  które Fundusz Dróg Samorządowych może finansować. W dokumencie czytamy:

§

PODSTAWA PRAWNA

Fundusz gromadzi środki finansowe na zadania polegające na:

1) budowie, przebudowie lub remoncie dróg powiatowych, zwane dalej „zadaniami powiatowymi”, lub budowie, przebudowie lub remoncie dróg gminnych, zwane dalej „zadaniami gminnymi”;

2) budowie mostów lokalizowanych wciągach dróg wojewódzkich, dróg powiatowych lub dróg gminnych, zwane dalej „zadaniami mostowymi”;

3) budowie, przebudowie lub remoncie dróg wojewódzkich, dróg powiatowych lub dróg gminnych oznaczeniu obronnym, zwane dalej „zadaniami obronnymi”.


Art. 4., ust. 1. ustawy o Funduszu Dróg Samorządowych (Dz.U. 2018 poz. 2161 z późn. zm.)

Z wyżej przytoczonych zapisów ustawy wynika, iż w ramach Funduszu Dróg Samorządowych możliwe jest naprawianie dróg zarówno gminnych i powiatowych, jak i wojewódzkich. Ponadto dysponent Fundusz może zadecydować o przeznaczeniu części środków na budowę mostów oraz przebudowę dróg wewnętrznych, które w efekcie prac będą zaliczone do jednej z obowiązujących kategorii dróg publicznych. Co jeszcze może być finansowane z Funduszu Dróg Samorządowych? O tym w kolejnej sekcji artykułu.

Na co przeznaczane są środki Funduszu?

Jak wynika z treści ustawy z dnia 23 października 2018 roku, ze środków Funduszu Dróg Samorządowych możliwe jest finansowanie budowy, przebudowy oraz remontu dróg publicznych – zarówno tych gminnych czy powiatowych, jak i dróg wojewódzkich. Co więcej, w ramach Funduszu istnieje możliwość przebudowy dróg wewnętrznych, o ile te w efekcie prac będą zaliczone do jednej z obowiązujących kategorii dróg publicznych. 

Dzięki środkom Funduszu samorządy finansują również budowy mostów lokalizowanych w ciągach dróg wojewódzkich, powiatowych lub gminnych, a także przeznaczają środki na budowę, przebudowę lub remont dróg stanowiących dojazd do tychże mostów. Ponadto jak czytamy w ustawie, w ramach realizacji zadań samorządowych ze środków Funduszu mogą być dofinansowane zadania polegające na budowie, przebudowie lub remoncie skrzyżowań z innymi drogami publicznymi.

Dofinansowanie realizacji zadań samorządowych wskazanych w ustawie o Funduszu Dróg Samorządowych nie obejmuje kosztów nabywania nieruchomości pod pasy drogowe. Dodatkowo ze środków Funduszu nie można pokryć kosztów przygotowania inwestycji związanej z budową mostu lub remontem/przebudową dojazdu do tegoż mostu. Na koniec warto dodać, iż finansowaniu z Funduszu nie podlegają pracę związane z drogami publicznymi zarządzanymi przez prezydenta miasta na prawach powiatu będącego siedzibą wojewody lub sejmiku województwa.

 

Warto wiedzieć, że środki Funduszu przeznaczane są także na wypłatę wynagrodzenia dla polskiego Banku Gospodarstwa Krajowego.

 

Skąd pochodzą środki Funduszu Dróg Samorządowych?

Środki Funduszu Dróg Samorządowych pochodzą z kilku źródeł. Do najważniejszych z nich zaliczyć można wpłaty Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w wysokości nie mniejszej niż 1,4 miliardach zł rocznie, ustalone na mocy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska. 

Oprócz NFOŚiGW konto Funduszu Dróg Samorządowych zasilają także dotacje celowe z budżetu państwa. Pochodzą one dokładnie z tej części budżetowej, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej. Ich wysokość równa się kwocie 500 mln zł rocznie. Dotację celową z budżetu państwa na Fundusz przeznacza także minister właściwy do spraw transportu – w wysokości samodzielnie ustalonej. 

Ważnym źródłem finansowania Funduszu Dróg Samorządowych są również wpłaty Dyrekcji Generalnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Wpływy te przekazywane są kwartalnie i osiągają równowartość 2% przychodów uzyskanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe ze sprzedaży drewna. Ponadto konto Funduszu Dróg Samorządowych zasilają także polskie spółek. Wkład tych podmiotów równoznaczny jest z 7,5% ich zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Inne źródła finansowania Funduszu Dróg Samorządowych to:

  • odsetki od wolnych środków przekazanych albo przyjmowanych w zarządzanie zgodnie z przepisami o finansach publicznych;
  • środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi;
  • wpływy ze skarbowych papierów wartościowych (z zastrzeżeniem, że łączna wartość nominalna zobowiązań z tytułu wyemitowanych skarbowych papierów wartościowych przekazanych Funduszowi nie może przekroczyć kwoty 2,8 mld zł);
  • dobrowolne wpłaty, darowizny i zapisy;
  • wpływy z innych środków publicznych i innych tytułów.

Jak samorządy dostają wsparcie z Funduszu?

Jak zaznaczyliśmy w poprzednich sekcjach artykułu, Fundusz Dróg Samorządowych powstał po to, by wspierać polskie jednostki samorządowe w realizacji prac na rzecz poprawy stanu dróg oraz ogólnej infrastruktury drogowej w kraju. Warto jednak dodać, iż samorządy nie mogą liczyć na pełne sfinansowanie wdrażanych prac. Jak stanowi powiem polskie prawo, każda jednostka samorządu terytorialnego może otrzymać ze środków Funduszu dofinansowanie zadania powiatowego, gminnego lub mostowego w wysokości do 80% kosztów realizacji tego zadania.

Konkretną wysokość dofinansowania na rzecz samorządu ustala się, biorąc pod uwagę dochody własne danej jednostki ustalone na rok poprzedzający rok bazowy. Znaczenie ma także część wyrównawcza i część równoważąca subwencji ogólnej, wpłaty do budżetu państwa ustalone na rok bazowy, oraz ogólna liczba mieszkańców zamieszkałych na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego i obszarze kraju. Warto dodać, iż wysokość dofinansowania udzielonego na zadanie powiatowe albo zadanie gminne nie może przekroczyć kwoty 30 mln zł.

W przypadku realizacji zadań obronnych (więc w przypadku budowy, przebudowy lub remontu dróg wojewódzkich, dróg powiatowych lub dróg gminnych o znaczeniu obronnym) Fundusz Dróg Samorządowych może dofinansować całość inwestycji. 

Nabór wniosków na dofinansowanie zadań powiatowych oraz zadań gminnych ogłasza i przeprowadza wojewoda dla jednostek samorządu terytorialnego znajdujących się na terenie danego województwa. Tenże nabór jest przeprowadzany raz w roku kalendarzowym (choć istnieje możliwość przeprowadzenia kolejnego naboru w tym samym roku). Oficjalne ogłoszenie w sprawie naboru jest udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego wojewodę.


Źródła:
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/fundusz-drog-samorzadowych
http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180002161/U/D20182161Lj.pdf

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Podobne artykuły

Nowa strona Open Finance
Wpisy
autor wpisu
Lukasz_Zubrzycki
03 maja 2017

Nowa strona Open Finance

Kredyt konsolidacyjny Nidzica
Kredyty miasta
author
Patryk Byczek
27 czerwca 2022

Kredyt konsolidacyjny Nidzica

BZ WBK zarobił w II kwartale 635 mln zł
Wpisy
author
Patryk Byczek
26 lipca 2018

BZ WBK zarobił w II kwartale 635 mln zł

Fałszywe sklepy z maseczkami – banki ostrzegają
Bez kategorii
author
Alicja Uzarowicz
28 kwietnia 2020

Fałszywe sklepy z maseczkami – banki ostrzegają

Pożyczki na 500 plus
Pożyczki
author
Dominika Sobieraj
29 października 2022

Pożyczki na 500 plus

Porównaj