Jednoosobowa działalność gospodarcza jest obecnie jedną z najchętniej wybieranych form biznesowych. Mimo swej znacznej popularności, prowadzenie firmy w pojedynkę nie jest sielanką. Działalność ta wiąże się z wieloma obowiązkami i formalnościami. Sprawdziliśmy, o czym pamiętać, zakładając swą jednoosobową działalność.

Autor: Halszka Gronek
Dodano: 30.11.2018
Udostępnij:

Spis treści:
1. Co to jest jednoosobowa działalność gospodarcza?
2. Podstawa prawna.
3. Kto może prowadzić jednoosobową działalność?
4. Wady i zalety jednoosobowej działalności.
5. Jak założyć jednoosobową działalność gospodarcza?
6. Nadanie numeru NIP i REGON.
7. Jednoosobowa działalność – składki ZUS.
8. Jednoosobowa działalność – forma opodatkowania.
9. Ile kosztuje założenie jednoosobowej działalności?
10. Konto firmowe dla jednoosobowej działalności.
11. Podsumowanie.

  

Co to jest jednoosobowa działalność gospodarcza?

Każdy, kto planuje otworzyć własny biznes, powinien przede wszystkim zastanowić się nad tym, jaką formę działalności wybrać. W Polsce istnieje kilka możliwych wariantów prowadzenia biznesu. Możemy wybierać między prostymi spółkami cywilnymi, nieco bardziej skomplikowanymi spółkami osobowymi, a nawet – między handlowymi spółkami kapitałowymi. 

Najprostszą formą samozatrudnienia jest jednak jednoosobowa działalność gospodarcza. To właśnie ten rodzaj biznesu stał się w ostatnich latach niezwykle popularny. Co ciekawe, wielu pracowników etatowych lub zatrudnionych na umowę cywilnoprawną zdecydowało się nawet przetransformować własne zatrudnienie w jednoosobowy biznes.

Jednoosobowa działalność gospodarcza to nic innego, jak firma, którą steruje jedna osoba. Właściciel takiej formy biznesowej całkowicie odpowiada za prowadzoną przez siebie działalność. Może zatrudniać pracowników i podpisywać zlecenia. Nie może natomiast włączyć do swego biznesu innych wspólników. Za każdy podejmowany krok i każdą przeprowadzoną transakcję odpowiedzialny jest więc on sam. Co jednak pocieszające – cały dochód osiągnięty przez owy biznes trafi na tylko na jego konto. 

 

Podstawa prawna

Najnowszym aktem prawnym, jaki reguluje kwestię prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, jest Ustawa z dnia 6. marca 2018r. – Prawo przedsiębiorców. Dokument ten obowiązuje od 30. kwietnia, a jego aktualną treść znaleźć można w Dzienniku Ustaw na rok 2018 (pozycja 646).

Podstawowe kwestie dotyczące działalności gospodarczej przez polskiego przedsiębiorce zostały uregulowane następująco:

§

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z dnia 6. marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców

Rozdział I

Przepisy ogólne

Art. 3

Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły.

Art.4

1. Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą.

Art. 5

1. Nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia [za pracę – przyp. red.] […], i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.

3. Jeżeli przychód należny z działalności, o której mowa w ust. 1, przekroczył w danym miesiącu wysokość określoną w ust. 1, działalność ta staje się działalnością gospodarczą, począwszy od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie wysokości […].

  

Kto może prowadzić jednoosobową działalność?

Jednoosobowa działalność gospodarcza to obecnie najpopularniejsza forma biznesowa wśród polskich przedsiębiorców. Jak wskazuje sama nazwa owej działalności – polega ona na prowadzeniu przedsiębiorstwa przez jedną osobę fizyczną. Oznacza to, że jednoosobowej działalności gospodarczej nie może prowadzić osoba prawna (np. korporacja, spółka, spółdzielnia lub fundacja).

By móc założyć jednoosobową działalność gospodarczą, nie wystarczy jednak być osobą fizyczną (czyli – tłumacząc z terminologii prawnej – po prostu człowiekiem). Do prowadzenia własnej firmy potrzebne jest bowiem spełnienie warunku pełnoletności i posiadania pełnej zdolności do czynności prawnych. Oznacza to, że na otworzenie jednoosobowej firmy nie mogą liczyć osoby poniżej 18 roku życia, a także ubezwłasnowolnieni (także częściowo).

Co istotne, przy omawianej formie prawnej prowadzenia działalności gospodarczej nie istnieją na szczęście żadne wymagania kapitałowe. Nie ma więc czegoś takiego, jak minimalny próg kwotowy niezbędny do zarejestrowania firmy. Takie wymogą obowiązują natomiast w przypadku niektórych innych form prawnych, np. spółki z o.o.).

  

Wady i zalety jednoosobowej działalności

Jak wspomnieliśmy już we wcześniejszej części artykułu, jednoosobowa działalność gospodarcza to jedna z najczęściej wybieranych form działalności biznesowej w Polsce. Takie źródło utrzymania daje przedsiębiorcy ogromne pole do działania, a co równie istotne – ogromną niezależność i swobodę dokonywania wyborów biznesowych.

Z drugiej strony jednak prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej, z całym swym inwentarzem korzyści i profitów, obkupione jest wysokim ryzykiem. Przedsiębiorca, który samodzielnie prowadzi swą firmę, musi liczyć się z tym, że spoczywa na nim pełna odpowiedzialność za los własnego biznesu. A jeśli firma nie zarobi na swoje utrzymanie, koszty takie jak ZUS właściciel będzie musiał pokryć z „prywatniej” kieszeni.

By przetrwać na rynku biznesowym, samozatrudniony przedsiębiorca musi wykazać się wiedzą z zakresu finansów i rachunkowości. Równie istotną cechą jest także rozsądność w chwili podejmowania strategicznych decyzji biznesowych. Zadanie to nie jest łatwe – zwłaszcza dla młodych i początkujących przedsiębiorców. Potwierdza z resztą ogromny odsetek firm, które zawiesiły lub zamknęły swą działalność zaledwie po pierwszym roku istnienia na rynku. Według bieżących danych jest to ok. 25% wszystkich nowo otworzonych firm.

  

Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą?

Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej stało się na przełomie ostatnich lat niezwykle proste. Dzięki licznym ułatwieniom (m.in. zasadzie jednego okienka) przyszły przedsiębiorca nie musi udawać się do każdego urzędu z osobna. Wystarczy, że wypełni jeden podstawowy wniosek, a jego firma zostanie uruchomiona.

Samo otworzenie działalności jest zupełnie bezpłatne i opiera się na wypełnieniu krótkiego wniosku CEIDG-1. To właśnie poprzez wypisanie owego druku przyszły przedsiębiorca określa dane swej nowo otwieranej firmy. Wskazuje on także obraną branżę (kody PKD) oraz zaznacza, na jaką formę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych się decyduje. 

W poniższej części rozdziału opisujemy cztery najprostsze sposoby na złożenie wniosku o zarejestrowanie firmy.

Rejestracja w urzędzie

Wniosek o rejestrację firmy (druk CEIDG-1) można wypełnić w wersji papierowej, a następnie złożyć osobiście w odpowiednim urzędzie miasta lub gminy.

Formularz można otrzymać na miejscu – w wybranym przez wnioskodawcę urzędzie, lub w Internecie. Elektroniczny druk znajdziemy m.in. na rządowej stronie GOFIN lub w witrynie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Dla tych, którzy nie mają czasu na wycieczkę do urzędu, powstały natomiast inne możliwości zaaplikowania o rejestrację firmy – o tym niżej.

Rejestracja przez Internet 

E-wniosek o rejestrację działaności gospodarczej można złożyć dzięki specjalnemu formularzowi dostępnemu na stronie internetowej Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (ceidg.gov.pl).

Wniosek wymaga potwierdzenia podpisem przez zainteresowanego. Można w tym celu wykorzystać swój profil zaufany e-PUAP lub tzw. bezpieczny podpis elektroniczny. Jeśli jednak nie korzystamy z żadnej z tych funkcji, możemy potwierdzić swój e-wniosek w urzędzie. Czas na to wynosi 7 dni od chwili złożenia dokumentu w systemie internetowym.

Rejestracja przez telefon

Od 2017 roku możliwe jest także telefoniczne zarejestrowanie działalności gospodarczej. Usługa ta dostępna jest pod ogólnopolskim numerem 801 055 088.

By zarejestrować firmę online wystarczy zadzwonić pod wskazany numer i podać konsultantowi infolinii wszelkie niezbędne dane (m.in. imię i nazwisko przyszłego przedsiębiorcy oraz nazwę firmy).

Telerozmówca uzupełni wniosek w imieniu zainteresowanego. W celu dalszej autoryzacji poda mu indywidualny kod wniosku, z jakim udać się należy do odpowiedniego urzędu miasta lub gminy. Tam urzędnik, używając owego kodu, odszuka w bazie konkretny wniosek, wydrukuje go i odda wnioskodawcy do własnoręcznego podpisu.

Rejestracja w banku 

Wiele współczesnych banków komercyjnych umożliwia swym Klientom darmową i szybką rejestrację jednoosobowej działalności gospodarczej. Usługę taką oferuje m.in. mBank oraz PKO Bank Polski.

Rejestracja firmy poprzez bank może odbyć się na dwa sposoby – stacjonarnie (dzięki wizycie zainteresowanego konsumenta w oddziale banku) oraz zdalnie (poprzez bankowość elektroniczną i podpis z Profilu Zaufanego).

Tego typu rozwiązanie ma jedną podstawową zaletę – zwykle wiąże się ono z automatycznym otworzeniem firmowego konta bankowego na rzecz przedsiębiorcy. Taka transakcja wiązana znacznie ułatwia przebieg całej procedury rejestracyjnej. 

   

Nadanie numeru NIP i REGON

Jak wykazaliśmy już w poprzedniej części artykułu, niemal cały proces otwierania działalności sprowadza się do wypełnienia jednego krótkiego wniosku. Właśnie poprzez wypisanie druku CEIDG-1 przyszły przedsiębiorca określa dane swej nowo otwieranej firmy.

Co istotne jednak, wniosek CEIDG-1 ten pełni także – oprócz czysto rejestracyjnej – dodatkowe funkcje. Dzięki jego wypełnieniu automatycznie składamy także:

1) wniosek o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej REGON;

2) zgłoszenie identyfikacyjne (albo aktualizacyjne) do naczelnika urzędu skarbowego NIP,

Można więc powiedzieć, że NIP oraz REGON zostają nam przyznane z urzędu – w chwili złożenia wniosku o rejestrację działalności. Oba te numery okażą się niezwykle potrzebne w przyszłym funkcjonowaniu firmy. NIP to numer identyfikacji podatkowej, z jakiego dany przedsiębiorca korzystać będzie, rozliczając się z fiskusem. Z kolei REGON to dana niezbędna m.in. w przypadku rejestracji danych towarowych w Urzędzie Patentowym RP.

   

Jednoosobowa działalność – składki ZUS

Każdy przedsiębiorca w Polsce podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, zdrowotnemu i wypadkowemu. Wszystkie te polisy – wraz z nieobowiązkową polisą chorobową – opłacane są przez przedsiębiorców w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w postaci comiesięcznych składek. 

Zwykle w chwili rejestrowania nowej działalności gospodarczej przyszły przedsiębiorca podpisuje urzędowe oświadczenie o przyjęciu na siebie obowiązku opłacania składek społecznych. Aplikant, który nie dopełni jednak owej formalności, będzie musiał nadrobić swój obowiązek bezpośrednio w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Czas na złożenie niezbędnego zaświadczenia wynosi 7 dni (licząc od momentu zarejestrowania firmy).

Owe składki ZUS zwykle opłaca się do 10 dnia każdego miesiąca. Jednak w przypadku przedsiębiorcy, który zatrudnia pracowników, termin rozliczenia z ZUS-em przesuwa się do 15 dnia miesiąca. Co ciekawe, przedsiębiorca zatrudniony w innej placówce z tytułu umowy o pracę zwolniony jest z obowiązku nie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Musi za  

fot. zus.pox.pl

Od kwietnia 2018 roku pełna suma składek ZUS wynosi 1228,70 złotych. Na kwotę tę sumują się: składka zdrowotna, składka na Fundusz Pracy oraz składki społeczne. W skład tych ostatnich wchodzą natomiast trzy składki obowiązkowe (emerytalna, rentowa i wypadkowa) i jedna dobrowolna (chorobowa). Łączna kwota opłacana co miesiąc ZUS-owi bez fakultatywnego ubezpieczenia chorobowego wynosi 1163,39 złotego. 

Warto jednak dodać, że polskie przepisy prawne przewidują ulgę od składek ubezpieczeniowych. Na obniżony ZUS (nazwany „Małym”) mogą liczyć przedsiębiorcy, którzy w ubiegłym roku kalendarzowym osiągnęli odpowiednio niski przychodowy. Limit ten wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia (dla roku 2018 jest to kwota 63 tysięcy złotych). Aktualna kwota „Małego ZUS-u” wynosi 519,28 złotych – z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, a 503,84 złotych – bez ubezpieczenia chorobowego.

Co ciekawe, polski rząd uchwalił ustawę wprowadzającą w życie tzw. „Ulgę na start”. Jest to specjalne przywilej dedykowany nowo otwieranym firmom. W wyniku owej zmiany nowe przedsiębiorstwa będą mogły opłacać jedynie składkę zdrowotną przez 6 pierwszych miesięcy swego funkcjonowania na rynku. Ich comiesięczna składka wynosi wówczas 319,94 złotych – czyli prawie 4 razy mniej, niż standardowy ZUS dla firm.

  

fot. zus.pox.pl

Jednoosobowa działalność – forma opodatkowania

Każda osoba, która chce otworzyć własną działalność gospodarczą, musi zdecydować, jaką formę otaksowania podatkiem dochodowym wybierze dla  swojego biznesu. Wybór ten nie jest jedynie zbędną formalnością. Od formy rozliczania naszych finansów z fiskusem zależy m.in. to, jaki dochód osiągniemy i w jakiej branży będziemy działać.

Polskie przedsiębiorstwa jednoosobowe mają do wyboru cztery kolejne formy opodatkowania:

1) opodatkowanie na zasadach ogólnych (w oparciu o księgę przychodów i rozchodów);

2) podatek liniowy (w oparciu o księgę przychodów i rozchodów);

3) ryczałt od przychodów ewidencjonowanych;

4) karta podatkowa. 

Co ciekawe, wszystkie powyższe formy opodatkowania zezwalają na prowadzenie księgowości w uproszczony sposób (w przypadku karty podatkowej jest to konieczne). Oznacza to, że niezależnie od swej formy rozliczania z fiskusem, mają one możliwość korzystania uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów (UEPIK). Stanie się tak jedynie wtedy, gdy spełnią kryteria przychodowe (max. 2 miliony euro przychodu w ubiegłym toku rozliczeniowym).

    

Podatek VAT

Jak wspomnieliśmy w początkowych partiach naszego artykułu, procedura zakładania firmy niemal zamyka się w jednym, krótkim wniosku. Warto jednak dodać, że samo złożenie i potwierdzenie wniosku CEIDG-1 nie jest jedynym obowiązkiem związanym z otwieraniem jednoosobowej działalności gospodarczej. Dlaczego?

Zaraz po zarejestrowaniu firmy należy udać się do właściwego urzędu skarbowego – po to, by dokonać rejestracji przedsiębiorcy jako podatnika VAT-u. Większość działających na polskim rynku firm opłaca tę taksę, bowiem wymagają tego od nich przepisy. Inni decydują się na bycie „vatowcem”, by móc korzystać z pewnych przywilejów pośrednio płynących z takiego rozwiązania.

Jeśli masz możliwość samodzielnego zdecydowania, czy chcesz być płatnikiem podatku od towarów i usług, czy nie, przekalkuluj wszystkie za i przeciw takiej rejestracji. Rozliczanie VAT-u może okazać się korzystne wtedy, gdy firma ma możliwość odliczeń podatkowych. W takim przypadku przedsiębiorca zapłaci mniej za firmowe zakupy określonych towarów i usług. Mówiąc potocznie – „wrzuci je sobie w koszty”. 

Sytuacja będzie inna, jeśli dane przedsiębiorstwo działa na małą skalę, nie obraca wielkimi kwotami i nie zakupuje wielu niezbędnych sprzętów. W takim wypadku bycie „vatowcem” wyjdzie przedsiębiorcy na minus. Jaką podjąć więc decyzję? – jest to kwestia bardzo indywidualna. Warto poradzić się eksperta ds. rachunkowości, nim złożymy wniosek o rejestrację naszej firmy jako płatnika podatku VAT.

  

Ile kosztuje założenie jednoosobowej działalności?

Samo otworzenie działalności jest zupełnie bezpłatne i opiera się na wypełnieniu krótkiego wniosku CEIDG-1. W Polsce istnieją aż cztery darmowe sposoby utworzenia własnej firmy. Rejestracji firmy możemy dokonać stacjonarnie, zdanie internetowo, telefonicznie, a nawet bankowo. W żadnym z tych wypadków nie zapłacimy ani grosza.

Warto jednak pamiętać, że choć rejestracja firmy jest darmowa, to jej prowadzenie nie należy do najtańszych przedsięwzięć. Po pierwsze – musimy opłacać ZUS. Druga kwestia – musimy rozliczać się z podatku dochodowego. No i trzecia sprawa –  jeśli jesteśmy „vatowcami”, mamy konieczność opłacania podatku od towarów i usług. 

Co więcej, prowadzenie jednoosobowej działalności często wiąże się z koniecznością regularnego korzystania z usług księgowo-rachunkowych. Obecny rynek oferuje wiele rozwiązań takiego problemu – od dedykowanych temu celowi programów online, aż po cykliczne zasięganie pomocy u specjalistycznych korporacji rachunkowych.

Większość „małych księgowości online”, czyli specjalnych e-programów rozliczeniowych, jest darmowa. Bardziej zaawansowane rozwiązania, takie jak chociażby korzystanie z usług księgowego, mogą kosztować nas 100-300 złotych miesięcznie. Opłata ta często okazuje się być jednak korzystniejsza w porównaniu z kosztami nieumiejętnego prowadzenia księgowości przez nas samych.

Ważne, by wybrać takie rozwiązanie, które pozwoli nam w wygodny i kompleksowy sposób zadbać o wszelkie finansowo-księgowym kwestie firmy. W tym kontekście szczególnie interesujące zdają się być także bankowe serwisy księgowości online. Warto rozważyć taką usługę, jeśli zależy nam na wygodzie i zintegrowaniu konta bankowego z modułem księgowym.

  

Konto firmowe dla jednoosobowej działalności

Jednoosobowa działalność gospodarcza to forma działalności, w której nie ma obowiązku zakładania osobnego konta. W wielu przypadkach jednak otworzenie biznesowego rachunku okazuje się być dobrym rozwiązaniem. 

Główną zaletą założenia osobnego rachunku bankowego jest oddzielenie transakcji prywatnych od tych, które związane są z prowadzoną przez nas działalnością. Takie rozwiązanie pomaga przede wszystkim w prowadzeniu księgowości (niezależnie od tego, czy prowadzimy ją sami, czy nie).

Konto firmowe jest także dobrym rozwiązaniem na wypadek ewentualnej kontroli skarbowej. Urzędnicy skarbówki mają bowiem prawo do wglądu w transakcje firmowe. Jeśli konto właściwe dla firmy jest jednocześnie naszym prywatny rachunkiem, możemy przysporzyć sobie problemów. 

Co istotne jednak, prowadzenie osobnego firmowego konta wiąże się z dodatkowymi opłatami bankowymi. Wszystko to zależy jednak od oferty, na jaką się zdecydujemy.  Dobrym rozwiązaniem może okazać się założenie konta firmowego w tym samym banku, w prowadzimy już nasz prywatny rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy. Takie posunięcie pozwoli nam m.in. na uniknięcie opłat związanych z przelewaniem środków między kontami.  Co więcej – będziemy mogli korzystać z obu kont przy użyciu jednej aplikacji mobilnej i jednych danych logowania.

  

Podsumowanie

1) Aktem prawnym, jaki reguluje kwestię prowadzenia działalności gospodarczej przez polskiego przedsiębiorcę, jest Ustawa z dnia 6. marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców.

2) Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej stało się na przełomie ostatnich lat bardzo proste. Przyszły przedsiębiorca nie musi już odwiedzać każdego urzędu z osobna. Wystarczy, że wypełni jeden darmowy wniosek CEIDG-1.

3) Przed wypełnieniem wniosku CEIDG firmy warto skorzystać z porady księgowego, który wskaże, jakie klasyfikacje działalności należy zgłosić w urzędzie. Chodzi o to, by podane przez nas kody PDK zgodne były z branżą prowadzonego biznesu.

4) W Polsce istnieją 4 możliwe sposoby na utworzenie własnej firmy: stacjonarnie (w urzędzie), zdanie (składając e-wniosek), telefonicznie (dzięki specjalnej infolinii dla przyszłych przedsiębiorców) oraz bankowo (w oddziale lub internetowej bankowości elektronicznej).

5) Poprzez złożenie wniosku o zarejestrowanie działalności przyszły przedsiębiorca określa dane swej nowo otwieranej firmy oraz zaznacza, na jaką formę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych się decyduje.

6) Jednoosobowe przedsiębiorstwa mają do wyboru cztery formy opodatkowania. Są to: opodatkowanie na zasadach ogólnych, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych oraz karta podatkowa. 

7) Nie każdy przedsiębiorca musi zostać „vatowcem”, czyli płatnikiem podatku VAT. Przypadki, w których dany przedsiębiorca może liczyć na zwolnienie z obowiązku podatkowego, opisane zostały ustawie o VAT.

8) Każdy przedsiębiorca w Polsce podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, zdrowotnemu i wypadkowemu. Wszystkie te polisy – wraz z nieobowiązkową polisą chorobową – opłacane są przez przedsiębiorców w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w postaci comiesięcznych składek. 

9) Od kwietnia 2018 roku pełna suma składek ZUS wynosi 1228,70 złotych. Niektórzy przedsiębiorczy mogą jednak liczyć na tzw. „Mały ZUS”. równy 519,28 złotych (z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym).

10) W Polsce obowiązuje tzw. „Ulgę na start”. Jest to specjalny przywilej dedykowany nowo otwieranym firmom – mogą one opłacać jedynie składkę zdrowotną przez 6 pierwszych miesięcy istnienia. Ich comiesięczna składka wynosi wówczas tylko 319,94 złotych. 

Oceń:
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
Średnia: 4 / 5, łącznie 1 ocen
Komentarze (1)

nie wiem czmeu teraz wszyscy chca otwierac firmy