Ile wynosi miesięczny dochód rozporządzalny na osobę?

28 marca 2023 r. GUS opublikował szczegółowe dane dotyczące dochodów rozporządzalnych mieszkańców naszego kraju. Informacje te jasno przedstawiają, że w 2022 r. średni miesięczny dochód dostępny na jedną osobę wyniósł 2249,79 zł. Można to porównać do wynagrodzenia netto po odjęciu podatków i składek, ale uwzględnia się również inne źródła dochodu przeliczone na osobę.

W porównaniu z danymi z 2014 roku, dochody dostępne wzrosły w Polsce o 70 procent. To istotny wzrost, jednak w 2022 roku po raz pierwszy od dawna realnie dochody przeciętnego Polaka zmniejszyły się.

Dochód rozporządzalny na osobę to suma wszystkich dochodów, takich jak:

• wynagrodzenie za pracę,
• dochody z działalności gospodarczej,
• dywidendy,
• odsetki z kapitału,
• przychody z najmu,
• renty,
• emerytury,
• stypendia,
• kredyty studenckie,
• wsparcie z organizacji charytatywnych.

Jest to kwota, którą otrzymuje statystyczny Polak co miesiąc i może ją wykorzystać na pokrycie swoich potrzeb życiowych lub oszczędzać. Należy pamiętać, że od tej kwoty należy odjąć podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Innymi słowy, jest to suma pieniędzy, które pozostają do dyspozycji danej osoby po odjęciu opodatkowania i składek na ubezpieczenia społeczne.

Wzrost nominalny dochodów w porównaniu z poprzednim rokiem wyniósł 9,1%, osiągając kwotę 2061,93 zł. Jednakże, istotnym kontekstem jest średnioroczny wskaźnik inflacji, który odzwierciedla przeciętny wzrost cen dóbr i usług konsumpcyjnych, a wyniósł on 14,4%. W konsekwencji, realnie dochody spadły o 5,3%, co sugeruje obniżenie ich siły nabywczej w relacji do rosnących cen.

Warto zaznaczyć, że w okresie pandemii, tj. w 2020-2021 roku, nominalny wzrost dochodów był niższy, jednakże realnie udało się utrzymać wzrost na poziomie ponad 2%. Jest to istotne, gdyż wskazuje na zdolność dochodów do przystosowania się do inflacyjnych zmian, choć w mniejszym stopniu niż w okresach optymalnych. Rok 2016 pozostaje jednym z najlepszych pod względem wzrostu dochodów, który wyniósł 7 procent. Warto zauważyć, że wówczas obserwowaliśmy zjawisko deflacji, charakteryzujące się spadkiem ogólnego poziomu cen.

Analiza tych danych wskazuje na złożoność dynamiki dochodów w kontekście zmieniającej się sytuacji gospodarczej, inflacji oraz czynników zewnętrznych, takich jak pandemia. Dlatego też istotne jest ciągłe monitorowanie i analiza tych wskaźników, aby móc odpowiednio reagować na zmieniające się warunki ekonomiczne oraz podejmować trafne decyzje polityczne i gospodarcze.

Najnowsze, chociaż z 2022 roku, informacje udostępnione przez Główny Urząd Statystyczny pokazują, że dochód dostępny na osobę stanowi około 35% średniej miesięcznej pensji brutto. Warto przypomnieć, że średnie miesięczne wynagrodzenie brutto w polskiej gospodarce narodowej w 2022 roku wynosiło 6346,15 zł. Interesujące jest to, że w poprzednim roku, pomimo realnego spadku, który dotknął jedynie poziom samych wynagrodzeń, był on niższy. Pensje wzrosły o 11,7% w skali roku.

Mimo, że wynagrodzenia zwiększyły się w relacji do poprzedniego roku, to jednak wzrost dochodu dostępnego na osobę nie nadąża za tym tempem, co może świadczyć o wzrastających kosztach życia lub innych czynnikach wpływających na dysproporcje między zarobkami a dostępnym dochodem dla jednostki.

Po analizach danych GUS okazało się, że średnie miesięczne wynagrodzenie brutto w polskiej gospodarce w roku 2022 wyniosło 6346,15 zł. To jedynie 35,42%  średniej pensji, co sugeruje, że dostępny dochód na jedną osobę jest znacznie niższy.

Warto zwrócić uwagę na to, że te dane nie oddają dokładnie finansowej sytuacji większości Polaków, którzy nie zarabiają na poziomie średniej krajowej. Nawet przy nominalnym wzroście płac, rzeczywisty zakup dóbr może być mniejszy niż kilka lat temu.