UOKiK ostrzega przed niebezpiecznymi w zapisami w aneksach umów kredytowych

UOKiK ostrzega przed niebezpiecznymi w zapisami w aneksach umów kredytowych

author
Halszka Gronek
25 kwietnia 2020

Wakacje kredytowe miały być przysłowiową pomocną dłonią wyciągnięta przez banki w kierunku kredytobiorców. Niestety okazuje się, że wiele instytucji finansowych zechciało wykorzystać trudną sytuację związaną z epidemią koronawirusa w Polsce, dodając do aneksów umów nieuzasadnione zapisy działające na niekorzyść konsumentów. Prezes UOKiK wydał w tej sprawie oficjalne stanowisko. 

Urząd sprawdza zapisy aneksów 

Wakacje kredytowe to jedno z rozwiązań przewidzianych dla polskich konsumentów w ramach pakietu pomocowego na czas epidemii koronawirusa w Polsce. W czasie, gdy setki tysięcy Polek i Polaków straciło źródło utrzymania, banki mają możliwość zawieszenia spłaty kredytu, z więc zorganizowania tak zwanych wakacji kredytowych, odciążając tym samym finanse swych klientów. 

Chcąc zapewnić najwyższy standard usług rynku finansowe w Polsce, Prezes UOKiK Tomasz Chróstny wszczął postępowanie wyjaśniające, w którym sprawdził warunki, na jakich instytucje finansowe oferują kredytobiorcom odroczenia spłaty rat. Postępowanie było efektem nie tyle samodzielnej inicjatywy urzędu, co licznych skarg konsumenckich docierających do Urzędu  Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 

"

Do odroczenia płatności rat, czyli udzielenia przez banki tzw. wakacji kredytowych dochodzi w sytuacji ekstraordynaryjnej, którą jest epidemia koronawirusa. Od tygodnia weryfikujemy w ramach wszczętego postępowania wyjaśniającego w jaki sposób banki, udzielając wakacji kredytowych, informują o tym fakcie konsumentów

– informował Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK. Jaki jest efekt kontroli

Na co uważać w aneksach?

Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK, wyjaśnił, na jakie zapisy aneksów do umów kredytowych, w których banki informują o wprowadzeniu wakacji kredytowych dla danej umowy,  konsumenci powinni uważać: 

"

Istotne jest dla nas, aby w dokumentacji towarzyszącej aneksom nie znalazły się zapisy, które mogą w dłuższej perspektywie działać na niekorzyść konsumentów. Również sam fakt zawarcia aneksu przez konsumenta może być interpretowany przez niektóre banki jako uznanie długu, co w przyszłości mogłoby ograniczać konsumentom egzekwowanie ich praw w ramach zawartej umowy o kredyt hipoteczny czy konsumencki

– wyjaśnił prezes Urzędu. 

Tomasz Chróstny przyznał także, że UOKiK pragnie jak najszybciej wyeliminować wątpliwe zapisy aneksów z obiegu – tak aby wypracowane rozwiązania w sposób jednoznaczny zapewniały ochronę praw konsumentów. Nie może być tak, że aneksy do umów zawierają postanowienia dotyczące potwierdzenia salda zadłużenia. Takie zapisy uważane są niezasadne i mogą w przyszłości skutkować ograniczeniem możliwości konsumentów do egzekwowania przysługujących im praw. 

Największe wątpliwości prezesa UOKiK

W kontekście ochrony interesów konsumenckich największy znak zapytania można postawić pod kwestią wszelkich zapisów aneksów do umów kredytowych, które sugerowałaby, że konsument zaakceptował określony stan zadłużenia wynikający z umowy. Zdaniem prezesa Urzędu Ochrony  Konkurencji i  Konsumentów takie zapisy mogłyby naruszać dobre obyczaje rynkowe, wymuszając złożenie oświadczenia nie mającego związku z celem podpisania aneksu (z odroczeniem spłaty kredytu). 

Co równie ważne, w przypadku niekorzystnej dla kredytobiorców interpretacji takowych zapisów  – do których, jak pokazuje doświadczenie, może dość – powstają potencjalne utrudnienia przy dochodzeniu swych praw na drodze sądowej przez konsumentów. Co zamiast takich zapisów proponuje urząd? Jak dowiadujemy się z najnowszego komunikatu prasowego instytucji, UOKiK przygotował oficjalne stanowisko prawne w celu ułatwienia bankom wyjścia naprzeciw realnym potrzebom konsumentów.

"

Stanowisko to, będące analizą prawną, powinno rozwiać wszelkie wątpliwości po stronie banków, które jako instytucje zaufania publicznego winny stawać po stronie konsumentów, wzmacniając korzystnie reputację sektora. Jednocześnie stanowi ono wsparcie dla konsumentów, którzy mogliby mieć wątpliwości czy podpisane przez nich aneksy nie będą oddziaływać na ich niekorzyść. Budowanie reputacji sektora wymaga pro-konsumenckiego spojrzenia na relacje banków z klientami

  wyjaśnił prezes UOKiK.

Stanowisko urzędu: niedozwolone postanowienia

Jednym z najważniejszych punktów oficjalnego stanowiska prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest uznanie za niewiążące wszelkich postanowień dotyczących salda zadłużenia, które mogą być zawarte w aneksach umów kredytowych w przypadku starania się o wakacje kredytowe z powodu epidemii koronawirusa. 

Zdaniem prezesa UOKiK takowe uznanie długu przez kredytobiorcę może mieć negatywny wpływ na dochodzenie przez konsumenta praw przed sądem, przykładowo w razie żądania unieważnienia umowy kredytowej czy dochodzenia zwrotu pobrania zbyt wysokich rat. Takie postanowienia mogą być uznane za abuzywne i – co istotne – nie wiążą konsumenta.

Podpisanie aneksy to nie koniec świata

Prezes Urzędu jednoznacznie informuje, iż podpisanie aneksu dotyczącego wakacji kredytowych nie zamyka kredytobiorcy drogi do kwestionowania postanowień umowy – nawet jeżeli znalazło się tam postanowienie o potwierdzeniu salda kredytu wyliczonego przez przedsiębiorcę.

Co niezwykle ważne, wszelkie formy sugerowania konsumentom, że zawarcie aneksu uniemożliwia dochodzenie roszczeń (w tym późniejsze stwierdzenie nieważności umowy lub niedozwolonego charakteru jej warunków) mogą zostać uznane za przejaw nieuczciwej praktyki rynkowej.

Wzorzec aneksu to nie jego indywidualna forma

Trzecim punktem oficjalnego stanowiska prezesa UOKiK w sprawie nieuczciwych praktyki instytucji finansowych związanych z tworzeniem aneksów do umów kredytowych jest stwierdzenie, jakoby zawarcie aneksu nie równało się wypracowaniu indywidualnie uzgodnionych że postanowień umowy.  

Eksperci Urzędu są zdania, iże konsument, decydując się na wakacje kredytowe z powodu  trudnej sytuacji finansowej w czasie  epidemii koronawirusa, może jedynie zaakceptować przedstawioną przez bank treść wzorca aneksu. W takim przypadku konsument nie ma realnej możliwości wyrażenia sprzeciwu co do poszczególnych zapisów dokumentu. Mówiąc prościej, niemożliwość zgłoszenia sprzeciwu do do ogólnego wzorca aneksu niesłusznie równa się akceptacji wszelkich jego warunków i stwierdzeń. 

Przy tego typu praktykach instytucji finansowych trudno jest mówić o „indywidualnym uzgadnianiu” warunków aneksu do umowy. To z kolei oznacza, że kredytobiorca nadal ma możliwość kwestionowania niedozwolonych postanowień zawartych w aneksie przewidującym tak zwane wakacje kredytowe, czyli odroczenie rat spłaty zobowiązania. 

Warto też pamiętać, że niesłusznym jest wykorzystywanie trudnej, często „podbramkowej” sytuacji kredytobiorcy stającego się o uzyskanie wsparcia w postaci wakacji kredytowych. UOKiK zauważa, że kredytobiorca, zwracając się o odroczenie spłaty kredytu, najczęściej znajduje się w trudnej sytuacji życiowej ze względu na utratę pracy lub obniżenie dochodów. Potrzebuje on pilnego odroczenia płatności rat kredytu lub pożyczki, bowiem od tego zależy byt jego samego oraz jego rodziny. Banki nie powinny wykorzystywać takiej sytuacji, chcąc zarobić na cudzym nieszczęściu.

Stanowisko prezesa UOKiK skreśla niejasności

Oficjalne stanowisko prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zostało przesłane między innymi do Związku Banków Polskich celem przedstawienia jego treści instytucjom członkowskim. Obecnie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oczekuje na odpowiedź  ze strony ZBP. Jeśli Związek przekaże postulaty i rekomendacje prezesa UOKiK, istnieje spora szansa, że wiele instytucji finansowych się do nich zastosuje, wyciągając tym samym rękę w stronę kredytobiorców. 

Podsumowując, Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK, dodał w swoim komunikacie prasowym: 

"

Stanowisko Prezesa UOKiK powinno jak najszybciej rozwiać wątpliwości będące tak po stronie konsumentów, jak i banków. Oczekuję, że banki w trosce o dobro klientów oraz reputację własną i sektora czym prędzej wycofają się tak z wątpliwych zapisów towarzyszących wakacjom kredytowym, jak i pokusy wykorzystania aneksów w postępowaniach sądowych z konsumentami.

O czym pamiętać, podpisując aneks?

Na koniec chcielibyśmy przedstawić listę sześciu najważniejszych rekomendacji, których zastosowanie pozwoli zminimalizować ryzyko zawarcia przez konsumenta niekorzystnych postanowień umownych z instytucją kredytującą. Rekomendacje te dotyczą konsumentów, którzy rozważają skorzystanie z tak zwanych wakacji kredytowych, czyli odroczenia spłaty zobowiązania finansowego. 

Konsumenci, którzy obawiają się, że w przypadku oferowanych im przez banki aneksów do umów kredytowych doszło do naruszenia praw konsumenckich, mogą zgłosić się po pomoc, dzwoniąc na numer 801 440 220 lub 22 290 89 16. Istnieje także możliwość mailowego zgłoszenia sprawy – w tym przypadku należy skorzystać ze skrzynki odbiorczej [email protected] Ponadto o podejrzanych działaniach instytucji finansowych można zaalarmować, wysyłając zgłoszenie na adres [email protected]


Źródła:
https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=16374

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Podobne artykuły

“Pożyczka tańsza o połowę” – promocja w Eurobanku
Promocje bankowe
author
Dominika Sobieraj
05 listopada 2018

“Pożyczka tańsza o połowę” – promocja w Eurobanku

O jakie kredyty mieszkaniowe wnioskują Polacy? BIK Indeks
Bez kategorii
author
Halszka Gronek
18 września 2019

O jakie kredyty mieszkaniowe wnioskują Polacy? BIK Indeks

Kredyt samochodowy Pruszków
Kredyty miasta
author
Patryk Byczek
16 listopada 2017

Kredyt samochodowy Pruszków

Chatbot w Banku Millennium
Bez kategorii
autor wpisu
Natalia Narloch
17 grudnia 2018

Chatbot w Banku Millennium

Program Czyste Powietrze – najważniejsze informacje
Ekonomia
author
Dominika Sobieraj
23 czerwca 2018

Program Czyste Powietrze – najważniejsze informacje

Porównaj