Książeczka sanepidowska – jak wyrobić?

Książeczka sanepidowska – jak wyrobić?

author
Halszka Gronek
14 kwietnia 2020
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com, ukończyła dziennikarstwo i socjologię na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka kompendiów wiedzy na temat społecznych aspektów świata finansów i ekonomii.
Kategoria

Osoby pracujące w gastronomii i w miejscach, w których łatwo o zakażenie chorobą zakaźną, są zobowiązane do wykonywania badań sanitarno-epidemiologicznych. Wyniki laboratoryjne wpisywane są do karty badań zwyczajowo nazywanej książeczką sanepidowską. Jak wyrobić książeczkę sanepidowską i na jakie koszty się przygotować?

Książeczka sanepidowska – co to jest?

Książeczka sanepidowska to właściwie książeczka do celów sanitarno-epidemiologicznych, czyli  dokument potwierdzający stan zdrowia osoby legitymującej się książeczką w kontekście wyników badań sanitarno-epidemiologicznych. Jeszcze do niedawna wszyscy pracownicy branży gastronomicznej, a także osoby mające styczność z chorobami zakaźnymi musiały posiadać ważną książeczkę sanepidowską do celów kontrolnych. Dziś jednak książki do celów sanitarno-epidemiologicznych straciły swoją moc prawną i są uznawane za przeżytek.

Brak jednoznacznej podstawy prawnej nakładającej na obowiązek wyrobienia książeczki sanepidowskiej na osoby objęte obowiązkiem wykonania badań sanitarno-epidemiologicznych powoduje, że w wielu zakładach, w tym w restauracjach, urzędnicy bądź pracownicy wymagają wyrobienia aktualnej książeczki sanepidowskiej. 

W rzeczywistości jednak do udowodnienia odpowiedniego stanu zdrowia wystarczy karta badań do celów sanitarno-epidemiologicznych, do której wpisuje się nowo wydane orzeczenie lekarskie o zdolności lub przeciwwskazaniach do wykonywania prac, przy których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby. Lekarz zobowiązany jest do wydania takiego oświadczenia. Kwestia wydania książeczki sanepidowskiij zależy chęci i preferencji medyka.

Podstawa prawna

Jeszcze kilka lat temu najważniejszym aktem prawnym określającym zakres wykonywania badań sanitarno-epidemiologicznych (w tym – wydawania książeczek sanepidowskich) było rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2006 r. w sprawie badań sanitarno-epidemiologicznych (Dz.U.2006.25.191). Niestety dokument ten stracił swą moc po niespełna dwóch latach, kiedy to w życie weszła Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U.2008.234.1570). 

Jaka najważniejsza zmiana zaszła wraz z dezaktualizacją pierwotnej podstawy prawnej i wejściem w życie nowych przepisów? Cóż, jedną z największych nowości okazało się… zniesienie obowiązku wyrabiania książeczek sanepidowskich! W aktualnym stanie prawnym konieczność posiadania książeczki sanepidowskiej nie jest jakkolwiek uregulowane, co oznacza, iż ustawodawca nie wymaga posiadania i legitymowania się  takowym dokumentem (choć nie jest to oczywiście zakazane, a wielu urzędników czy pracodawców wciąż oczekuje przedkładania książeczki).

Jak stanowi z Ustawa dnia 5 grudzień 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, lekarz zobowiązany jest jedynie do wydania orzeczenia lekarskiego o zdolności lub przeciwwskazaniach do wykonywania prac, przy których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby. Treść takiego orzeczenia wpisywana jest do karty badań dla celów sanitarno-epidemiologicznych, a nie, jak miało to miejsce wcześniej, do książeczki  badań do celów sanitarno-epidemiologicznych (książeczki sanepidowskiej).

§

PODSTAWA PRAWNA

 

Art. 6. Obowiązkowe badania sanitarno-epidemiologiczne

[…]

3. Wykonane badania sanitarno-epidemiologiczne oraz ich wyniki są odnotowywane w dokumentacji medycznej pacjenta […].

 

Art. 7. Badania osób podlegających obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym

[…]

2. Lekarze […] wydają oraz przekazują osobie badanej […] oraz pracodawcy albo osobie zlecającej wykonanie prac orzeczenie lekarskie:

1) o zdolności do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby;

2) o czasowych lub trwałych przeciwwskazaniach do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

3. Lekarze […] wpisują treść orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w ust. 2, do karty badań do celów sanitarno-epidemiologicznych.


Źródło: Dz.U.2019.0.1239 t.j. – Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Kto musi wyrobić książeczkę sanepidowską?

Polskie przepisy prawa dokładnie określają listę osób, które są zobowiązane do poddania się badaniom sanitorno-epidemiologicznym. Od 2008 roku nie ma potrzeby,  aby wyniki tychże badań  były wpisywane do książeczki sanepidowskiej, Lekarz zobowiązany jest do tego, by wydać oficjalne orzeczenie, a następnie wpisać jego treść do karty badań do celów sanitarno-epidemiologicznych. 

Lista osób zobowiązanych do obowiązkowego wykonania badań  sanitarno-epidemiologicznych jest następująca:

§

PODSTAWA PRAWNA

Art. 6. Obowiązkowe badania sanitarno-epidemiologiczne

1. Obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym […] podlegają:

1) podejrzani o zakażenie lub chorobę zakaźną;

2) noworodki, niemowlęta i kobiety w ciąży, podejrzane o zakażenie lub chorobę zakaźną mogącą się szerzyć z matki na płód lub dziecko;

3) nosiciele, ozdrowieńcy oraz osoby, które były narażone na zakażenie przez styczność z osobami zakażonymi, chorymi lub materiałem zakaźnym;

4) uczniowie, studenci i doktoranci kształcący się do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby;

5) osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, nieposiadające aktualnego orzeczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.


Źródło: Dz.U.2019.0.1239 t.j. – Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Ponadto, zgodnie z ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U.2017.0.1252), obowiązkowym badaniom do celów sanitarno-epidemiologicznych podlegają również wszystkie osoby pracujące, które w ramach powierzonych obowiązków mają styczność z żywnością – czyli tak zwani pracownicy gastronomii. W akcie prawnym czytamy, co następuje:

§

PODSTAWA PRAWNA

Art. 59. Obowiązek przestrzegania wymagań higienicznych

[…]

2. Osoba pracująca w styczności z żywnością powinna uzyskać określone przepisami o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi orzeczenie lekarskie dla celów sanitarno-epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby.

[…]

4. Podmiot działający na rynku spożywczym jest obowiązany przechowywać w aktach osobowych orzeczenia lekarskie i dokumentację, o których mowa w ust. 2 i 3, oraz udostępniać je na żądanie organów urzędowej kontroli żywności.

5. Kopie orzeczenia lekarskiego oraz dokumentacji, o których mowa w ust. 2 i 3, znajdują się w miejscu wykonywania pracy przez osobę, której dotyczy to orzeczenie lub dokumentacja.


Źródło: Dz.U.2019.0.1252 t.j. – Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Jak wyrobić książeczkę sanepidowską?

Książeczkę sanepidowską, a właściwie orzeczenie lekarskie dla celów sanitarno-epidemiologicznych, można wyrobić w każdym punkcie Państwowej Inspekcji Sanitarnej (czyli tak zwanego „Sanepidu”) w Polsce. Warto w tym miejscu dodać, że stacje sanitarno-epidemiologiczne można znaleźć niemal w każdym mieście w Polsce. Adres najbliższej stacji podany powinien zostać na pisemnym skierowaniu na badania, jakie wydał upoważniony organ (na przykład pracodawca zatrudniający osoby mające kontakt z żywnością). 

Do skompletowania pełnej dokumentacji z badań w przypadku pracownika gastronomii potrzebne są aż trzy próbki kału z trzech kolejnych dni poboru materiału. Co niezwykle ważne, próbki należy umieścić w specjalnych przeznaczonych do tego pojemnikach, które można kupić w aptekach lub dostać bezpłatnie w Sanepidzie – są to tak zwane pojemniki jałowe. Na wyniki oczekuje się zwykle od kilku dni do nawet dwóch tygodni. 

Po otrzymaniu wyników należy udać się do właściwego lekarza, na przykład lekarza medycyny pracy, który po przeanalizowaniu dokumentacji wydaje pisemne orzeczenie o zdolności do wykonywania danej pracy (lub o czasowych tudzież trwałych przeciwwskazaniach do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby). Orzeczenie wpisane zostaje do karty badań, niegdyś mającej formę książeczki sanepidowskiej. 

Podsumowanie

author
Halszka Gronek
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com, ukończyła dziennikarstwo i socjologię na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka kompendiów wiedzy na temat społecznych aspektów świata finansów i ekonomii.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Wszystkie komentarze

Sylwester urbanowicz
Sylwester urbanowicz
2020-04-14 08:22:56

A jak mam wyrobic orzeczenie lekarskie dla celów sanitarno-epidemiologicznych. Jesli wszystkue są zamknięte

Podobne artykuły

Zmiany w Wonga.com?

W ubiegłym tygodniu w firmie pożyczkowej Wonga doszło do sporych zmian personalnych na najwyższym szczeblu. Nowym dyrektorem został Andy Haste i już na początku obiecał zarządowi, akcjonariuszom, a przede wszystkim Klientom, że przeprowadzi wiele koniecznych zmian w firmie.

author
Patryk Byczek
30 lipca 2014
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Flixbus w Polsce

FlixBus i Polski Bus łączą siły i wstępują w strategiczne partnerstwo w Polsce. Już w połowie 2018 roku nie zobaczymy na ulicach czerwonych autokarów. Od teraz na wszystkich autokarach przewoźnika będzie widniało zielone logo FlixBusa. 

author
Dominika Byczek
28 grudnia 2017
Ekspertka finansowa, redaktorka, magister Uniwersytetu Gdańskiego. Z zadluzenia.com związana od 2014 roku, redaktor naczelna portalu do 2020 roku. Specjalizuje się w tworzeniu poradników finansowych.

Bank BNP Paribas partnerem europejskiego raportu

Pojawił się niedawno raport opracowany przez Invest Europe dotyczący realizowanych przez inwestorów w Europie Środkowo-Wschodniej bieżących strategii inwestycyjnych i budowania wartości przedsiębiorstwa. Partnerem raportu został Bank BNP Paribas.

author
Aleksandra Gościnna
16 lutego 2021
Ekspertka finansowa, magister Uniwersytetu Gdańskiego i absolwentka studiów podyplomowych na UW. W latach 2021-2023 redaktor naczelny zadluzenia.com. Specjalistka ds. e-marketingu i promocji online.

Kredyt dla łowców okazji – BGŻ BNP Paribas

Wystartowała ogólnopolska kampania reklamowa BGŻ BNP Paribas, promująca kredyt gotówkowy dla łowców okazji. Czy faktycznie mamy do czynienia z kredytową okazją ?

author
Patryk Byczek
16 sierpnia 2016
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Tańsze kredyty w mBanku

Osoby, które złożyły wniosek o wypłatę świadczenia „Rodzina 500+” za pośrednictwem konta w mBanku, mogą liczyć na tańsze kredyty.

author
Dominika Byczek
06 kwietnia 2016
Ekspertka finansowa, redaktorka, magister Uniwersytetu Gdańskiego. Z zadluzenia.com związana od 2014 roku, redaktor naczelna portalu do 2020 roku. Specjalizuje się w tworzeniu poradników finansowych.

Jak zmienić limit w Millennium?

Jesteś w sklepie i nie możesz zapłacić kartą za zakup lodówki? A może wykonujesz przelew w aplikacji mobilnej lub serwisie transakcyjnym na kwotę kilka tysięcy złotych i spotykasz się z blokadą? Najprawdopodobniej masz ustawiony niski limit dzienny (limit przelewów i płatności kartą). Sprawdź, jak zmienić limit miesięczny w Millennium.

author
Dorota Grycko
24 września 2023
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com od 2021, absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Gdańskiego. Specjalizuje się w edukacji, także finansowej, pomagając czytelnikom zrozumieć i kontrolować swoje finanse.
Porównaj