Podatek od darowizny 2023 – ile wynosi?
Podatek od darowizny

Podatek od darowizny 2023 – ile wynosi?

author
Dominika Sobieraj
13 stycznia 2023

Darowizna zawsze wiąże się z pewnymi formalnościami. Niestety równie często wiąże się z kosztami. I choć niekiedy udaje się uzyskać zwolnienie z podatku od darowizny, to w większości przypadków niestety podatek od darowizny trzeba zapłacić. Sprawdź, ile wynosi podatek od darowizny w 2023 roku.

Spis treści:

  1. Czym jest darowizna? Definicja prawna
  2. Kto musi zapłacić podatek od darowizny?
  3. Ile wynosi podatek od darowizny w 2023?
  4. Kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn
  5. Kto nie musi płacić podatku od darowizn?
Zwiń spis treści

Czym jest darowizna? Definicja prawna

Darowizna jest zdefiniowana wprost w kodeksie cywilnym (ustawa z dn. 23 kwietnia 1964 roku, Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93. art. 888). Czytamy w nim, że “przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku”. Z reguły darowizna realizowana jest przez darowiznę pieniężną, ale niekiedy przedmiotem darowizny jest także wartościowa ruchomość (np.: samochód) lub nieruchomość (dom, mieszkanie czy działka budowlana).

Kto musi zapłacić podatek od darowizny?

W praktyce konieczność zapłacenia podatku od darowizny (a właściwie podatku od spadków i darowizn – bo tak nazywa się ten podatek) spoczywa na osobie, która otrzymuje darowiznę. Przy wyliczaniu podatku od darowizny największe znaczenie ma wartość darowizny oraz przynależność do konkretnej grupy podatkowej.

Grupy podatkowe przy podatku od spadków i darowizn

Przy podatku od spadków i darowizn wyróżniamy 3 grupy podatkowe. Od tego, do której grupy podatkowej należy obdarowany, zależy wysokość podatku. Do pierwszej grupy podatkowej należą osoby sobie najbliższe, a do trzeciej – najdalsze. Im dalsza nam osoba dokonuje dla nas darowizny, tym większy podatek od darowizny zapłacimy. Wyróżniamy następujące grupy podatkowe:

Grupy podatkowe przy podatku od darowizny

  • do I grupy podatkowej należą osoby o najbliższym stopniu pokrewieństwa i relacji z osobą obdarowaną, czyli małżonkowie, pasierbowie, ojczym i macocha, zięć i synowa, teściowie oraz wstępni i zstępni,
  • do II grupy podatkowej należą osoby bezpośrednio związane z osobami z pierwszej grupy podatkowej, a zatem zstępni rodzeństwa i pasierbów, rodzeństwo małżonków, małżonkowie pasierbów, rodzeństwo rodziców, małżonkowie rodzeństwa małżonków oraz małżonkowie pozostałych zstępnych,
  • do III grupy podatkowej należą osoby o mniejszym stopniu pokrewieństwa i bliskości niż wymienione powyżej, a więc wszyscy pozostali.

Dla poszczególnych grup podatkowych wymienionych powyżej wyznaczone są różne procenty podatku od otrzymanej darowizny. Szczególnie uprzywilejowana jest pierwsza grupa podatkowa – tylko w niej obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn może zostać uchylony, ale o tym napiszemy w dalszej części artykułu. Teraz skupimy się na poziomach opodatkowania otrzymanej darowizny w zależności od tego, w której grupie podatkowej się znajdujemy.

Ile wynosi podatek od darowizny w 2023?

Podatek od darowizny w 2023 jest różny dla różnych grup podatkowych oraz dla różnych kwot darowizny (lub wartości darowizny). Progami granicznymi są kwoty 10278 zł oraz 20556 zł, dlatego to dla tych kwot wskazujemy powyżej procenty opodatkowania darowizny.

Darowizny o wartości do 10278 zł

  • I grupa podatkowa: 3%
  • II grupa podatkowa: 7%
  • III grupa podatkowa: 12%

Darowizny o wartości od 10278 zł do 20556 zł

  • I grupa podatkowa: 308,3 zł i 5% nadwyżki ponad kwotę 10278 zł
  • II grupa podatkowa: 719,5 zł i 9% nadwyżki ponad kwotę 10278 zł
  • III grupa podatkowa: 11233,4 zł i 16% nadwyżki ponad kwotę 10278 zł

Darowizny o wartości powyżej 20556 zł

  • I grupa podatkowa: 882,2 zł i 7% nadwyżki ponad 20556 zł
  • II grupa podatkowa: 1644,5 zł i 12% nadwyżki ponad 20556 zł
  • III grupa podatkowa: 2877,9 zł i 20% nadwyżki ponad 20556 zł

Kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn

Na podstawie powyższej tabeli bardzo łatwo można wyliczyć kwotę wolną od darowizny. Jeżeli wartość rynkowa darowizny nie przekracza kwoty wolnej od podatku, nie trzeba nawet składać zeznania w formie aktu notarialnego. Dopiero po przekroczeniu kwoty wolnej dochodzi do obowiązku zapłaty podatku od darowizn. Kwoty wolne od podatku są różne dla różnych grup podatkowych:

  • dla I grupy podatkowej – kwota wolna wynosi 9637 zł,
  • dla II grupy podatkowej – kwota wolna wynosi 7276 zł,
  • dla III grupy podatkowej – kwota wolna wynosi 4902 zł.

Podatek od darowizny oblicza się dopiero od nadwyżki podstawy opodatkowania, czyli od nadwyżki nad kwotę wolną wskazaną powyżej. Po przekroczeniu kwoty wolnej od podatku każdą darowiznę należy także zgłosić do właściwego urzędu skarbowego.

Kto nie musi płacić podatku od darowizn?

Obowiązek podatkowy jest dostępny dla grupy zero, czyli osób najbliższych obdarowywanemu. W praktyce do tej grupy zazwyczaj zalicza się osoby mieszczące się w I grupie podatkowej (po spełnieniu kilku warunków). Dla tych osób nie ma podatków i kwot wolnych. Bycie w grupie podatkowej zerowej nie zwalnia jednak osoby z obowiązku zgłaszania darowizny.

Żeby nie płacić podatku od darowizn, musimy zgłosić fakt otrzymania darowizny w urzędzie skarbowym w ciągu sześciu miesięcy od otrzymania mienia. Umowa darowizny powinna zostać spisana pod okiem notariusza. Sama darowizna powinna być przekazana na konto bankowe, a my powinniśmy udokumentować ją dowodem przekazania na rachunek płatniczy prowadzony w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo kredytowej.

Darowizna na cele mieszkaniowe a podatek od darowizny

Darowizna na cele mieszkaniowe to innymi słowy taka darowizna, którą obdarowany przeznaczy na “„wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni, budowę domu jednorodzinnego, nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo spłatę zabezpieczonego hipoteką kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami”.

Co ważne – musi zrobić to ciągu 12 miesięcy od daty pierwszej darowizny. Limit takiej darowizny 13 października 2022 r. wynosi:

  • 10 434 zł od jednego darczyńcy oraz
  • 20 868 zł od wielu darczyńców łącznie.

Jeżeli otrzymamy taką darowiznę i chcemy przeznaczyć ją w całości na cele mieszkaniowe, darowizna nie podlega opodatkowaniu. Od kwoty nadwyżki nad wskazane powyżej kwoty maksymalne trzeba jednak zapłacić podatek. Darowizny na cele mieszkaniowe mogą dokonać tylko osoby z zerowej grupy podatkowej.

Najczęstsze pytania i odpowiedzi

Od płacenia podatku od darowizny mogą być zwolnieni:

  • małżonek/małżonka,
  • zstępni,
  • wstępni,
  • pasierb/pasierbica,
  • rodzeństwo,
  • ojczym/macocha.

Podatek od darowizny jest różny dla różnych grup podatkowych. Najmniejszy podatek od darowizny wynosi 3%, a największy nawet 20%. Istnieje także szereg relacji, w których z podatku od darowizn jesteśmy całkowicie zwolnieni. Podstawą ustalenia, jaką wysokość podatku trzeba zapłacić, jest zawsze cena rynkowa przedmiotu darowizny z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Przelew na konto jest z reguły darowizną. Jeżeli jednak mieści się w kwotach wolnych od opodatkowania, nie musimy tego nigdzie zgłaszać. Dopiero po przekroczeniu kwot wolnych powinniśmy zgłosić darowiznę w urzędzie skarbowym i zapłacić odpowiedni podatek.

Jeżeli otrzymujemy darowiznę od najbliższych (z grupy podatkowej zero, np: od rodziców) aż do kwoty 10 434 zł nie musimy nic zgłaszać.

Urzędy weryfikują darowizny, a w szczególności to, czy danej osobie przysługuje prawo do zwolnienia z darowizny. Te darowizny, od których płacimy podatek, rzadziej podlegają sprawdzeniu, ale wyrywkowo również mogą podlegać kontroli.

Zależy na jaką kwotę. Przelew do kwoty 10 434 zł nie jest darowizną, ale przelew na kwotę wyższą już tak.

Umowy darowizny nieruchomości, nawet na niską kwotę, trzeba dokonać w formie aktu notarialnego. Wynagrodzenie notariusza za sporządzenie umowy darowizny nieruchomości zależy od jej wartości.

Podatek od darowizn – podstawy prawne

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 2022 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Wszystkie komentarze

Anonim
Anonim
2023-01-13 08:14:46

Czyli tyle pozostało po politycznych bajdurzeniach o tym, że progi miały zostac ładnie zwiększone. Miało być: Grupa I (podatek od darowizny w rodzinie, dotyczący rodzicówi itd.) z 9637 zł do 36120 zł; Grupa II (dalsza rodzina) z 7276 zł do 27090 zł; Grupa III (osoby spoza rodziny) z 4902 do 18060 zł. A jest tak, czyli całe cudne 10% zwiększone limity xD: Grupa I - 10434 zł Grupa II - 7878 zł Grupa III - 5308 zł

Podobne artykuły

Pożyczki bez zaświadczeń Sieradz
Pożyczki miasta
author
Dominika Sobieraj
22 maja 2017

Pożyczki bez zaświadczeń Sieradz

Wpływ niedzieli bez handlu na dynamikę sprzedaży
Bez kategorii
autor wpisu
Natalia Narloch
27 listopada 2018

Wpływ niedzieli bez handlu na dynamikę sprzedaży

Europejski Urząd Nadzoru Bankowego – czym się zajmuje?
Bez kategorii
author
Halszka Gronek
20 sierpnia 2019

Europejski Urząd Nadzoru Bankowego – czym się zajmuje?

Pożyczki od 18 lat
Pożyczki
author
Aleksandra Gościnna
23 stycznia 2023

Pożyczki od 18 lat

Vooom i ING Bank Śląski ponownie łączą siły
Bez kategorii
author
Alicja Uzarowicz
19 stycznia 2020

Vooom i ING Bank Śląski ponownie łączą siły

Mastercard Love Index – badanie wydatków walentynkowych Polaków
Bez kategorii
author
Alicja Uzarowicz
15 lutego 2020

Mastercard Love Index – badanie wydatków walentynkowych Polaków

Porównaj