zadluzenia.com
zamknij

Urlop okolicznościowy – komu przysługuje?

Polskie przepisy prawne gwarantują osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę szereg różnych uprawnień oraz przywilejów. Jednym z takowych profitów jest możliwość skorzystania z urlopu okolicznościowego. Sprawdziliśmy, w jakich sytuacjach można z niego skorzystać i o jakie formalności należy zadbać.

 

Spis treści:
1. Co to jest urlop okolicznościowy?
2. Podstawa prawna.
3. Kiedy przysługuje?
4. Jakie wynagrodzenie?
5. Wniosek o urlop okolicznościowy.
6. Pytania i odpowiedzi.
7. Podsumowanie.
 

 

 

CO TO JEST URLOP OKOLICZNOŚCIOWY?


Urlop okolicznościowy jest specjalną formą uprzywilejowania, z jakiej skorzystać mogą wszyscy pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. Dzięki takiemu urlopowi wiele Polek i Polaków cieszyć się może wolnym od pracy w dniach niezwykle dla nich ważnych.
 

Do skorzystania z urlopu okolicznościowego uprawniać mogą takie wydarzenia, jak uczestnictwo w ceremonii zaślubin - zarówno własnych, jak i swojego dziecka, narodziny potomka czy pogrzeb krewnego. Można więc powiedzieć, iż urlop okolicznościowy pozwana pracownikom na uczestniczenie w ważnych sytuacjach rodzinnych bez konieczności martwienia się o pozostałe dni urlopowe. 
 

Co równie istotne, liczba przyznanych dni urlopu okolicznościowego nie jest zależna od wymiaru etatu pracownika. To, czy dana osoba pracuje na 1/2, 3/4 czy na cały etat, nie ma absolutnie żadnego znaczenia - w każdym z tych przypadków pracownik będzie mógł liczyć na przyznanie urlopu w pełnym wymiarze, jaki przewidują polskie przepisy prawne.



 

 

PODSTAWA PRAWNA


Podstawowym aktem prawnym, jaki reguluje kwestię przyznawania urlopów na rzecz pracowników zatrudnionych na umowę pracę, jest Ustawa z dnia 26. czerwca 1974 roku - Kodeks pracy, wraz ze wszelkimi wprowadzonymi zmianami, jakie uchwalone zostały na mocy odpowiedniego obwieszczenia marszałka. Dokument ten znajduje się w Dzienniku Ustaw nr 24 na rok 1974, pod pozycją 141. 
 

Kodeks pracy ustanawia, co następujące:

 

 

Ustawa z dnia 26. czerwca 1974 roku 

Kodeks pracy
 

Dział XV
Przepisy końcowe

 

Art. 298 [2]
 

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, sposób usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz zakres przysługujących pracownikom zwolnień od pracy, a także przypadki, w których za czas nieobecności lub zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

 



 

Kwestia przyznawania urlopu okolicznościowego została uszczegółowiona w specjalnym Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15. maja 1996 roku, jakie znajduje się w Dzienniku Ustaw nr 60 na rok 1996, pod pozycją 281.
 

Podstawowe kryteria przyznawania wolnego z tytułu ważnych okoliczności rodzinnych zostały uregulowane następująco:

 

 

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15. maja 1996 roku
w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy


 

Rozdział II
Zwolnienia od pracy

 

Art. 15
 

Pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika na czas obejmujący:
1) 2 dni - w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,
2) 1 dzień - w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby postającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką. 

 



 

Kwestia wypłaty wynagrodzenia za czas przebywania pracownika na urlopie okolicznościowym została uregulowana następująco:

 

 

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15. maja 1996 roku
w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy

 

Rozdział II
Zwolnienia od pracy

 

Art. 16
 

Ust. 1
 

Za czas zwolnienia od pracy, o którym mowa […], pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia ustalonego w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 297 Kodeksu Pracy [czyli w sposób ustalony przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej na mocy osobnego rozporządzenia - przyp. red.].

 

 

 

KIEDY PRZYSŁUGUJE?


Urlop okolicznościowy przysługuje pracownikowi, który jest zatrudniony na umowę o pracę - niezależnie od wymiaru podjętego etatu. Polskie przepisy prawne nie zakładają konieczności udzielenia urlopu okolicznościowego tym osobom, które zatrudnione są na tzw. „śmieciówkach”, czyli umowach cywilno-prawnych (np. umowa zlecania czy umowa o dzieło). W takim wypadku przyznanie wolnego w związku z ważnymi okolicznościami rodzinnymi zależeć będzie tylko od dobrej woli pracodawcy. 
 

Do skorzystania z urlopu okolicznościowego uprawniają ważne wydarzenia rodzinne. Każdy pracownik (w rozumieniu Kodeksu pracy) liczyć może na zwolnienie od pracy na czas:
 

2 dni - z powodu:
 

  • ślubu pracownika;

  • narodzin dziecka pracownika;

  • zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy;



1 dnia - z powodu:
 

  • ślubu dziecka pracownika;

  • zgonu i pogrzebu siostry lub brata pracownika, a także jego teściowej, teścia, babki czy dziadka;

  • zgonu i pogrzebu innej osoby postającej na utrzymaniu lub pod bezpośrednią opieką pracownika.



 

 

JAKIE WYNAGRODZENIE?

 

Wynagrodzenie za czas urlopu okolicznościowego obliczane jest według podobnych zasad, co wynagrodzenie za czas przebywania na urlopie wypoczynkowym. Co istotne jednak, składniki wynagrodzenia za dni urlopu okolicznościowego oblicza się na podstawie przeciętnej płacy dniowej z tego samego miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy z tytułu uczestniczenia w rodzinnych ceremoniach.
 

Jeśli pracownik otrzymuje swe wynagrodzenie w stawce miesięcznej, poszczególne składniki wynagrodzenia określone w stałej wysokości uwzględnia się w wynagrodzeniu urlopowym w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu wykorzystywania urlopu okolicznościowego. 
 

Ten sposób wyliczania wynagrodzenia ma zastosowanie wtedy, gdy pracownikowi przysługuje wyłącznie wynagrodzenie zasadnicze oraz wtedy, kiedy obok wynagrodzenia zasadniczego pracownik otrzymuje dodatki do wynagrodzenia



 

 

WNIOSEK O URLOP OKOLICZNOŚCIOWY


Pracownik, który chciałby skorzystać z urlopu okolicznościowego, ma prawo do złożenia u swojego pracodawcy pisemnego wniosku o przyznanie dni wolnych z tytułu uczestniczenia ważnych wydarzeniach rodzinnych. Pracodawca natomiast ma obowiązek udzielenia wnioskującemu wolnego w prawnie określonym wymiarze (1 lub 2 dni - w zależności od konkretnej sytuacji).
 

Składając u pracodawcy wniosek o urlop okolicznościowy, powinniśmy zadbać o umieszczenie w nim wszelkich niezbędnych informacji:
 

  • danych wnioskującego; 

  • danych pracodawcy; 

  • terminu, w którym chcemy skorzystać z urlop okolicznościowego;

  • przyczyny, dla której wnioskujemy o urlop okolicznościowy.

 

Co równie ważne jednak, w przypadku zajścia zdarzeń nagłych i niemożliwych do przewidzenia, pracownik zobowiązany jest zawiadomić pracodawcę o wystąpieniu okoliczności uprawniających go do skorzystania z urlopu okolicznościowego najpóźniej w drugim dniu jego nieobecności. 
 

Niezależnie od okoliczności, w jakich zawnioskujemy o przyznanie urlopu, na prośbę pracodawcy zobowiązani będziemy do przedłożenia odpowiednich dokumentów, jakie potwierdzą nasz powód skorzystania z urlopu (np. akt zawarcia małżeństwa lub akt urodzenia dziecka). 

 

 


 

PYTANIA I ODPOWIEDZI


 

  • Czy urlop okolicznościowy przysługuje pracownikom zatrudnionym na umowę zlecenia?

W świetle obecnych przepisów urlop okolicznościowy przysługuje jedynie temu pracownikowi, który jest zatrudniony na umowę o pracę. Polskie prawo nie zakłada konieczności udzielenia urlopu okolicznościowego tym pracownikom, którzy zatrudnione są na tzw. „śmieciówkach”, czyli umowach cywilno-prawnych (np. umowa zlecania czy umowa o dzieło). W ich przypadku udzielenie wolnego w związku z ważnymi okolicznościami rodzinnymi zależeć będzie tylko od dobrej woli pracodawcy. 

 

  • Czy liczba dni urlopu okolicznościowego zależy od wymiaru etatu?

Nie. Liczba dni wolnych z tytułu rodzinnych uroczystości nie jest zależna od wymiaru etatu pracownika. To, czy dana osoba pracuje na 1/2, 3/4 czy na cały etat, nie ma absolutnie żadnego znaczenia - w każdym z tych przypadków pracownik będzie mógł liczyć na przyznanie urlopu w wymiarze, jaki przewidują polskie przepisy prawne.

 

  • Jakie wynagrodzenie otrzymam za dni spędzone na urlopie okolicznościowym?

Wynagrodzenie za czas urlopu okolicznościowego obliczane jest według podobnych zasad, co wynagrodzenie za czas przebywania na urlopie wypoczynkowym. Co istotne jednak, składniki wynagrodzenia za dni urlopu okolicznościowego oblicza się na podstawie przeciętnej płacy dniowej z tego samego miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy z tytułu uczestniczenia w rodzinnych ceremoniach.

 

  • Na ile dni urlopu okolicznościowego mogę liczyć?

W zależności od danego wydarzenia rodzinnego pracownik może liczyć na przyznanie 1 lub 2 dni urlopu okolicznościowego.

 

  • Czy mogę wziąć urlop okolicznościowy z okazji ślubu córki lub syna?

Tak. W przypadku uczestniczenia w ceremonii zaślubin dziecka pracownik ma prawo wnioskować o przyznanie 1 dnia urlopu okolicznościowego.

 

  • Czy mogę wziąć urlop okolicznościowy z okazji narodzin wnuka lub wnuczki?

Nie. Polskie przepisy zakładają skorzystanie z urlopu okolicznościowego tylko w przypadku narodzin dziecka pracownika, nie jego wnucząt czy też innych krewnych. 

 

  • Czy pracodawca ma prawo odmówić mi przyznania urlopu okolicznościowego?

Nie. Jeśli pracownik dopilnuje wszelkich formalności i złoży odpowiedni wniosek o przyznanie wolnego, pracodawca ma obowiązek udzielenia urlopu okolicznościowego.

 

  • Czy składając wniosek o przyznanie urlopu okolicznościowego, mam obowiązek wskazania bezpośredniego powodu do wzięcia wolnego?

Tak. Wniosek o przyznanie urlopu okolicznościowego powinien jednoznacznie wskazywać, z jakiej przyczyny ubiegamy się o zwolnienie od pracy we wskazanym przez nas terminie.

 

  • Czy pracodawca ma prawo żądać dokumentu potwierdzającego moje uczestnictwo w ważnej ceremonii rodzinnej?

Tak. Na wyraźną prośbę pracodawcy powinniśmy przedłożyć do jego wglądu dokument potwierdzający zajście okoliczności uprawniających do skorzystania z urlopu - na przykład akt ślubu lub akt narodzin dziecka.

 

  • Czy skorzystanie z ukropu okolicznościowego pomniejsza przysługujący nam wymiar urlopu wypoczynkowego?

Nie. Oba urlopy przyznawane są niezależnie od siebie. 

 


 

 

PODSUMOWANIE


1) Urlop okolicznościowy jest specjalną formą uprzywilejowania, z jakiej skorzystać mogą wszystkie zatrudnione osoby (w rozumieniu Kodeksu pracy). 
 

2) Z urlopu okolicznościowego skorzystać mogą pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę - niezależnie od przyjętego wymiaru ich etatu.
 

3) Liczba dni przysługującego urlopu okolicznościowego jest stała i nie ma na nią wpływu przyjęty przez pracownika wymiar etatu. 
 

4) Pracownik zatrudniony na umowę o pracę może wnioskować o przyznanie 1 lub 2 dni urlopu okolicznościowego. 
 

5) Dwa dni urlopu okolicznościowego przysługują w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka, a także w przypadku zgonu i pogrzebu jego małżonka, dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy. 
 

6) Jeden dzień urlopu przysługuje w razie ślubu dziecka pracownika, a także w sytuacji zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka oraz każdej innej osoby postającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką. 
 

7) By uzyskać urlop okolicznościowy, należy złożyć u swego pracodawcy odpowiedni wniosek urlopowy z zaznaczeniem powodu, dla jakiego staramy się o zwolnienie od pracy w danym terminie. 
 

8) Pracodawca nie ma prawa odmówić przyznania urlopu okolicznościowego swemu pracownikowi, lecz ma prawo poprosić o przedłożenie dokumentów, jakie potwierdzą zajście okoliczności uprawniających do skorzystania z wolnego. 
 

9) Za czas przebywania na urlopie okolicznościowy pracownik otrzyma takie wynagrodzenie, jakie obliczone zostanie na podobnej zasadzie, co w przypadku wyliczania wynagrodzenia za czas przebywania na urlopie wypoczynkowym. Co istotne jednak, składniki wynagrodzenia za dni urlopu okolicznościowego oblicza się na podstawie przeciętnej płacy dniowej z tego samego miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy z tytułu uczestniczenia w rodzinnych ceremoniach.
 

9) Aktem prawnym, jaki jednoznacznie wskazuje na warunki przyznawania urlopu okolicznościowego, jest Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15. maja 1996 roku w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.
 

 



 

Skomentuj artykuł
captcha
Twoja ocena
Średnia ocena
5 / 5 z 1 oceny
~moniś

fajna sprawa. powinni zlikwidowac smieciowki i daj wszystkim takie przywileje jak ten   Odpowiedź