Kiedy pożyczkę należy zgłosić do Urzędu Skarbowego?

Kiedy pożyczkę należy zgłosić do Urzędu Skarbowego?

author
Dominika Byczek
11 lutego 2019
Ekspertka finansowa, redaktorka, magister Uniwersytetu Gdańskiego. Z zadluzenia.com związana od 2014 roku, redaktor naczelna portalu do 2020 roku. Specjalizuje się w tworzeniu poradników finansowych.

Osoby, które nie chcą lub nie mogą korzystać z pożyczek z banków lub instytucji pozabankowych, często decydują się na pożyczenie pieniędzy od rodziny lub znajomych. W jakim przypadku i od jakiej kwoty pożyczkę trzeba zgłaszać w Urzędzie Skarbowym? Sprawdzamy.

Spis treści:

  1. Pożyczka od rodziny lub znajomych – zasady opodatkowania
  2. Pożyczka od rodziny a podatek do Urzędu Skarbowego
  3. Pożyczka od znajomych a podatek do Urzędu Skarbowego
  4. Deklaracja – pożyczka od znajomych lub rodziny
  5. Co, gdy nie odprowadzę podatku od pożyczki od znajomych lub rodziny?
  6. Podsumowanie
  7. Pytania i odpowiedzi
Zwiń spis treści

Pożyczka od rodziny lub znajomych – zasady opodatkowania

Pożyczka od rodziny albo znajomych ma jedną podstawową zaletę – bliscy zazwyczaj nie życzą sobie zwrotu z nadwyżką. Jest to zatem o wiele bardziej opłacalne niż pożyczki pozabankowe, w których oprocentowanie nierzadko jest prawie tak samo wysokie jak sama kwota pożyczki.

Jednak od rodziców i znajomych nie można pożyczać nieograniczenie dużo pieniędzy bez poinformowania o tym Urzędu Skarbowego. Co więcej – od wyższych kwot należy również odprowadzić stosowny podatek. Od czego zależy wysokość podatku i konieczność jego uiszczenia?

Po pierwsze – przepisy dzielą bliskich na dwie grupy podatkowe:

  1. Grupa pierwsza – są to bliscy spokrewnieni z pożyczającym relacjami rodzinnymi, to znaczy: małżonek, rodzic, dziecko, brat, siostra, ojczym, macocha, teść, zięć, synowa, pasierb, itd.
  2. Grupa druga – czyli wszystkie osoby spoza pierwszej grupy podatkowej, a zatem szeroko pojęci znajomi (ktokolwiek spoza rodziny, kto zdecyduje się na pożyczenie nam pieniędzy).

Od tego, w której grupie znajduje się osoba pożyczająca nam pieniądze, zależy sposób opodatkowania pożyczanej kwoty. To, że umowy pożyczki podlegają opodatkowaniu, wynika z artykułu pierwszego Ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.

PODSTAWA PRAWNA

Art. 1. Czynności cywilnoprawne podlegające opodatkowaniu

1. Podatkowi podlegają:

1) następujące czynności cywilnoprawne:
(…)

b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku
(…)

Dz.U.2017.0.1150 t.j. – Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

Pożyczka od rodziny a podatek do Urzędu Skarbowego

Przy pożyczce od rodziny obowiązuje maksymalna kwota, do której nie musimy zgłaszać tego faktu do Urzędu Skarbowego. Bez żadnych potwierdzeń formalnych możemy pożyczać od najbliższych kwoty do 9637 zł. Jest to limit pożyczek od jednej osoby obowiązujący na okres 5 lat z kolei. Oznacza to, że jeżeli dana osoba pożycza np.: 4000 zł, to w ciągu kolejnych 5 lat może tej samej osobie pożyczyć jeszcze maksymalnie łącznie 5637 zł.

Limit ten może być jednak zniesiony, ale tylko przy spełnieniu dwóch warunków. Pierwszym z nich jest złożenie odpowiedniej deklaracji w konkretnym terminie, a drugim spełnienie wymogu dotyczącego stopnia pokrewieństwa.

Pożyczka od rodziny – podatek do US

kiedy trzeba odprowadzić podatek: przy pożyczce powyżej 9637 zł od jednej osoby; wysokość podatku: 2% pożyczanej kwoty

kiedy nie trzeba odprowadzać podatku: przy pożyczce od małżonków, wstępnych, zstępnych, rodzeństwa, pasierba, macochy i ojczyma, ale tylko przy złożeniu odpowiedniej deklaracji w tej sprawie

Kiedy zatem można nie płacić podatku przy pożyczce od rodziny? Tylko wtedy, kiedy pożyczający jest:

  • małżonkiem,
  • wstępnym,
  • zstępnym,
  • pasierbem,
  • rodzeństwem,
  • ojczymem,
  • macochą.

Nie oznacza to jednak, że od rodzica możemy pożyczyć pieniądze bez poinformowania o tym fakcie Urzędu Skarbowego. Aby być oficjalnie zwolnionym z podatku, trzeba wręcz oficjalnie poinformować urząd o pożyczce.

Należy to zrobić poprzez złożenie deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych. Dokument musimy złożyć we właściwym naszemu miejscu zamieszkania Urzędowi Skarbowemu w terminie do 14 dni od daty pożyczenia pieniędzy.

Przy pożyczce od zięcia, teścia lub synowej na kwotę wyższą niż 9637 zł bezwzględnie należy odprowadzić podatek od czynności cywilnoprawnych. Wysokość podatku wynosi 2% pożyczanej kwoty. Sprawdź również, czym są pożyczki prywatne.

Pożyczka od znajomych a podatek do Urzędu Skarbowego

Zupełnie inaczej sytuacja wygląda przy pożyczce od znajomych, czyli wszystkich osób niespokrewnionych. Tutaj również opodatkowanie wynosi 2% pożyczonej kwoty, ale zwolnienie z opodatkowania może powstać w zupełnie inny sposób niż w przypadku opisanych powyżej relacji rodzinnych.

Przy pożyczkach od znajomych istnieje jedynie 5 sytuacji, w których pożyczka może nie być opodatkowana. Są to:

1. Pożyczki, które nie przekraczają kwoty:

  • 5000 zł (jeżeli pochodzą od jednej osoby),
  • 25000 zł (jeżeli pochodzą od wielu osób)

jeżeli są otrzymane w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

2. Pożyczki, które są udzielane przez przedsiębiorców nieposiadających siedziby lub zarządu na terytorium Polski, ale prowadzących działalność w zakresie kredytowania albo udzielania pożyczek.

3. Pożyczki z kas albo funduszów zakładowych, funduszów związków zawodowych, koleżeńskich kas oszczędnościowo-pożyczkowych działających w wojsku, pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, a także pożyczki z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

4. Pożyczki z funduszów celowych utworzonych w drodze ustawy.

5. Pożyczki, które są udzielane przez wspólnika (jednego z akcjonariuszy) spółce kapitałowej.

Warunki zwolnienia z opodatkowania w przypadku pożyczek od osób niespokrewnionych określa artykuł 9 wspomnianej już Ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wszystkie pożyczki odbywające się na innych warunkach niż wskazane powyżej podlegają opodatkowaniu w kwocie 2% wartości pożyczki.

Deklaracja – pożyczka od znajomych lub rodziny

Zarówno przy wpłacie podatku, jak i przy ubieganiu się o zwolnienie z jego zapłaty, musimy złożyć do Urzędu Skarbowego odpowiednią deklarację. Jest to deklaracja PCC-3 (deklaracja w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych).

Deklarację należy złożyć do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania Urzędu Skarbowego w ciągu 14 dni od faktycznego otrzymania pożyczki. Co najistotniejsze – do deklaracji należy dołączyć potwierdzenie otrzymania pożyczki, a zatem pożyczka nie może być przekazana w gotówce.

Wszystkie pożyczki muszą być przez biorącego pożyczkę udokumentowane na jeden ze sposobów:

  • w formie przelewu na jego rachunek bankowy,
  • poprzez wpływ na jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową,
  • jako przekaz pocztowy.

Oficjalny dokument do pobrania znajdziemy pod adresem https://www.podatki.gov.pl/media/4135/pcc-3-05-012.pdfna stronie udostępnianej przez Ministerstwo Finansów.

Co, gdy nie odprowadzę podatku od pożyczki od znajomych lub rodziny?

Pożyczkobiorca, który nie odprowadzi podatku od pożyczki od rodziny lub znajomych, w przypadku wykrycia tego faktu, poniesie konsekwencje finansowe. Przy wykryciu braku zgłoszenia pożyczki podatek wynosi już nie 2% a 20% od wartości pożyczki.

Podsumowanie

Pożyczka od rodziny lub znajomych jest popularnym rozwiązaniem, które może być korzystne ze względu na niższe oprocentowanie oraz elastyczne warunki spłaty. Niemniej jednak, istnieją pewne zasady opodatkowania, które należy przestrzegać, aby uniknąć kłopotów z Urzędem Skarbowym.

W przypadku pożyczek od rodziny, istnieje limit, do którego nie trzeba zgłaszać pożyczki do Urzędu Skarbowego. Obecnie wynosi on 9637 zł na okres 5 lat. Po przekroczeniu tego limitu, konieczne jest odprowadzenie podatku w wysokości 2% od pożyczonej kwoty. Istnieją jednak wyjątki od tej zasady – jeżeli pożyczkodawca jest małżonkiem, wstępnym, zstępnym, pasierbem, rodzeństwem, ojczymem lub macochą, można być zwolnionym z podatku, ale tylko po złożeniu odpowiedniej deklaracji w Urzędzie Skarbowym.

W przypadku pożyczek od znajomych, obowiązuje również podatek w wysokości 2% od pożyczonej kwoty. Istnieje kilka sytuacji, w których pożyczka może być zwolniona z opodatkowania, takie jak pożyczki poniżej 5000 zł od jednej osoby lub 25000 zł od wielu osób, udzielane w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Pożyczki od przedsiębiorców nieposiadających siedziby lub zarządu na terytorium Polski również są zwolnione z podatku, podobnie jak pożyczki z różnych funduszy i kas.

Ważne jest również złożenie odpowiedniej deklaracji w Urzędzie Skarbowym w ciągu 14 dni od faktycznego otrzymania pożyczki. Pożyczki muszą być udokumentowane, na przykład poprzez przelew na rachunek bankowy, wpłatę na konto prowadzone przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub jako przekaz pocztowy. Pożyczki udzielone w gotówce nie są zwolnione z opodatkowania.

Warto pamiętać, że nieprzestrzeganie tych zasad może skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi. Jeżeli pożyczkobiorca nie odprowadzi podatku od pożyczki od rodziny lub znajomych i zostanie to wykryte, może być zobowiązany do zapłaty podatku w wysokości aż 20% od wartości pożyczki. Dlatego też zaleca się zachowanie ostrożności i przestrzeganie przepisów podatkowych, nawet w przypadku pożyczek od najbliższych osób

Pytania i odpowiedzi

Pożyczka od rodziny często ma niższe oprocentowanie i bardziej elastyczne warunki spłaty niż pożyczka od znajomych. Jednak obie podlegają określonym zasadom opodatkowania.

Tak, obecnie limit wynosi 9637 zł na okres 5 lat. Po przekroczeniu tego limitu, konieczne jest odprowadzenie podatku w wysokości 2% od pożyczonej kwoty.

Nie trzeba płacić podatku, gdy pożyczka jest udzielana przez małżonka, wstępnego, zstępnego, pasierba, rodzeństwo, ojczyma lub macochę, ale tylko po złożeniu odpowiedniej deklaracji w Urzędzie Skarbowym.

Pożyczki od osób niespokrewnionych nie podlegają opodatkowaniu, jeśli spełniają określone kryteria, takie jak kwota pożyczki poniżej 5000 zł od jednej osoby lub 25000 zł od wielu osób, udzielane w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Pożyczki muszą być udokumentowane, na przykład poprzez przelew na rachunek bankowy, wpłatę na konto prowadzone przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub jako przekaz pocztowy. Pożyczki udzielone w gotówce nie są zwolnione z opodatkowania.

Jeśli nie odprowadzisz podatku od pożyczki, a zostanie to wykryte, możesz być zobowiązany do zapłaty podatku w wysokości 20% od wartości pożyczki, co stanowi znacznie wyższy podatek niż standardowe 2%.

Tak, istnieją wyjątki, na przykład pożyczki od przedsiębiorców nieposiadających siedziby lub zarządu na terytorium Polski lub pożyczki od wspólnika spółki kapitałowej.

Deklarację podatkową od pożyczki należy złożyć do Urzędu Skarbowego w ciągu 14 dni od faktycznego otrzymania pożyczki.

Pożyczkobiorca, który nie odprowadzi podatku od pożyczki, a zostanie to wykryte, będzie zobowiązany do zapłaty podatku w wysokości 20% od wartości pożyczki, co stanowi znaczącą karę finansową.

Tak, do złożenia deklaracji podatkowej od pożyczki używa się formularza PCC-3, który jest udostępniony przez Ministerstwo Finansów na oficjalnej stronie internetowej Urzędu Skarbowego.

author
Dominika Byczek
Ekspertka finansowa, redaktorka, magister Uniwersytetu Gdańskiego. Z zadluzenia.com związana od 2014 roku, redaktor naczelna portalu do 2020 roku. Specjalizuje się w tworzeniu poradników finansowych.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Wszystkie komentarze

Klara
Klara
2019-11-18 20:01:51

Czy do formularza PCC-3 o pożyczce od rodziców należy załączyć potwierdzenie przelewu pożyczki? Wszędzie podaje się, że konieczne jest takie potwierdzenie, ale w e-deklaracjach nie ma możliwości dołączenia załącznika. Czy trzeba je dostarczyc do US, czy po prostu mieć na wypadek kontroli?

Yorg
Yorg
2019-07-02 13:46:06

Nie rozumiem, dlaczego US nie przyjmuje PCC od pożyczki w I grupie w kwocie poniżej 9637 zł. Przecież ułatwiło by to US zapanować nad sumami pożyczek u danego podatnika.

Barti
Barti
2019-06-21 16:06:04

A dlaczego nie piszecie nic, co sie stanie gdy ktos zapomni zlozyc PPC3 w ciagu 14dni, ale przypomni sobie na dzien np 15 i co wtedy? zaplacic 0.5% (taka stawka obowiazuje od 2019) czy bedzie to juz 20%. pozdrawiam

Podobne artykuły

PKO BP w Lubaszu

PKO BP jest największym bankiem w Polsce. Zobacz placówki i oddziały w Lubaszu – godziny otwarcia, dane adresowe oraz ofertę.

author
Aleksandra Gościnna
07 października 2019
Ekspertka finansowa, magister Uniwersytetu Gdańskiego i absolwentka studiów podyplomowych na UW. W latach 2021-2023 redaktor naczelny zadluzenia.com. Specjalistka ds. e-marketingu i promocji online.

Instytucje udzielające pożyczek – firmy pożyczkowe

Firmy pożyczkowe, które bardzo często nazywane są „parabankami”, należą do sektora finansowego, lecz działają w tzw. grupie instytucji pozabankowych. Firmy udzielające pożyczek pozabankowych prowadzone są najczęściej przez przedsiębiorców, którzy świadczą usługi zbliżone do tych bankowych, tj. przyjmowanie depozytów czy udzielanie pożyczek. Działalność firm pożyczkowych podlega kontroli obecnie Prezesowi UOKiK.

author
Patryk Byczek
03 lutego 2023
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

„Pożyczka Stabilna” z gwarancją stałej raty w Alior Banku

Alior Bank poinformował w komunikacie prasowym w wprowadzeniu do swojej oferty nowego produktu, jakim jest „Pożyczka Stabilna” z gwarancją stałej raty. Pożyczka ma zapewnić jak największe poczucie stabilności tym osobom, które potrzebują dodatkowych pieniędzy, lecz obawiają się najbliższego wzrostu kosztów kredytowania. Sprawdzamy szczegóły.

author
Patryk Byczek
01 października 2021
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Podstawowy rachunek płatniczy Getin Noble Bank

Podstawowy rachunek płatniczy to nowe konto, które już od 8 sierpnia 2018 roku będzie dostępne w każdym polskim banku. Wynika to z ogólnego zarządzenia Unii Europejskiej. Sprawdź, jak będzie wyglądała oferta podstawowego rachunku płatniczego w Getin Noble Banku.

author
Dominika Byczek
26 lipca 2018
Ekspertka finansowa, redaktorka, magister Uniwersytetu Gdańskiego. Z zadluzenia.com związana od 2014 roku, redaktor naczelna portalu do 2020 roku. Specjalizuje się w tworzeniu poradników finansowych.

PKO BP w Zambrowie

PKO BP to największy bank w Polsce. Sprawdziliśmy placówki i oddziały w Zambrowie – godziny otwarcia, dane adresowe oraz ofertę.

author
Aleksandra Gościnna
25 lipca 2019
Ekspertka finansowa, magister Uniwersytetu Gdańskiego i absolwentka studiów podyplomowych na UW. W latach 2021-2023 redaktor naczelny zadluzenia.com. Specjalistka ds. e-marketingu i promocji online.

Deutsche Bank we Włocławku

Deutsche Bank Polska to członek ogólnoświatowej grupy finansowej, która jest jedną z największych instytucji finansowych na świecie - Grupy Deutsche Bank. Jedna ze 150 placówek tego banku mieści się we Włocławku.

author
Dominika Byczek
22 listopada 2017
Ekspertka finansowa, redaktorka, magister Uniwersytetu Gdańskiego. Z zadluzenia.com związana od 2014 roku, redaktor naczelna portalu do 2020 roku. Specjalizuje się w tworzeniu poradników finansowych.
Porównaj