Czym jest inflacja i jak wpływa na ceny?

Wahania wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych nie są w Polsce nowością. Właściwe mamy z nimi do czynienia od wielu długich lat, co oznacza destabilizację realnej wartości polskiego złotego. Na inflację wpływają między innymi: ceny produktów i usług, struktura gospodarki krajowej, stabilność budżetu państwa. Utrzymanie rynkowych cen towarów i usług na stabilnym poziomie należy do obowiązków Narodowego Banku Polskiego. To właśnie polski bank centralny odpowiada za to, by inflacja ani nie przybierała znacząco na sile, ani nie spadała. Tego typu wahania rynkowe mogą doprowadzić do ograniczenia produkcji, wzrostu bezrobocia i nagłej niewypłacalności kredytobiorców. 

Niestety, nie zawsze ceny rynkowe udaje się utrzymać na stałym poziomie. Obecnie wskaźnik inflacji w Polsce oscyluje w okolicach 17,7%, co jest wyjątkowo wysoką wartością w porównaniu do poprzednich lat. Co gorsza, specjaliści zapowiadają, że w najbliższym czasie ceny ponownie wzrosną.

Czym jest deflacja?

Przeciwieństwem inflacji jest deflacja. Jest to zjawisko ekonomiczne polegające na długotrwałym spadku przeciętnego poziomu cen w gospodarce. Gdy ceny większości towarów i usług tanieją, możemy mówić o zachodzącej deflacji.

Poziom inflacji w Polsce bada Główny Urząd Statystyczny oraz Narodowy Bank Polski. Jeśli instytucje te odnotują, iż ceny na krajowym rynku rosną w coraz większym tempie, mowa będzie o wzmożonej inflacji. Jeśli jednak przeciętny poziom cen towarów i usług rosnąć będzie coraz wolniej, opinia publiczna zostanie poinformowana o spadku tempa inflacji, czyli właśnie o dezinflacji.

Każdy zapewne doświadczył postępującej inflacji, zaczynając od wyższych rachunków za zakupy, kończąc na drożejących kredytach. Okazuje się, że nawet kredyty o stałych ratach (a nie malejących) mogą nie być kredytami o bezwzględnie stałym oprocentowaniu. W razie postępującej inflacji w kraju, Rada Polityki Pieniężnej działająca przy Narodowym Banku Polski, ma prawo zmienić wysokość stóp procentowych, wpływając tym samym na wysokość raty kredytu. By zrozumieć, jak działa ten proces, trzeba jednak najpierw wyjaśnić, jak zbudowana jest rata kredytu.

Każda rata – niezależnie od tego, czy jest stała, zmienna, czy może malejąca – składa się z kilku różnych składowych. Są one następujące:

• część kapitałowa – odpowiednia „porcja” całej pożyczonej sumy, nazywanej po prostu „kapitałem kredytu” lub „kwotą kredytu”;
• część odsetkowa – proporcjonalnie wyliczona wartości oprocentowania danego produktu finansowego.

Można powiedzieć, że spłacając raty przede wszystkim zwracamy swój dług względem kredytodawcy (dzięki części kapitałowej raty kredytu, czyli odpowiedniej „cząstce” pożyczonej kwoty), a równocześnie uiszczamy na rzecz banku odpowiednie wynagrodzenie za udzielenie i obsługę finansowania (tu – część odsetkowa raty kredytu).

Co ważne, na część odsetkową składa się oczywiście oprocentowanie, czyli marża kredytu (procentowo wyrażony zysk banku) i ogólnorynkowa stopa bazowa. Kredyty krótkoterminowe mają zwykle jedną odgórnie przyjęta stopę bazową. Jednak te udzielane na dłuższy czas bazują na stawce, która podlega cyklicznemu aktualizowaniu. Jeśli stawka ta wzrośnie, wzrośnie część odsetkowa raty, a tym samym cała rata kredytu.

Lokaty są produktami finansowymi, które cieszą się dużą popularnością, ponieważ zapewniają bezpieczeństwo zgromadzonym tam oszczędnościom. Ogromnym ich plusem jest również możliwość zarobienia dodatkowej gotówki. Nasuwa się jednak pytanie, czy w obliczu inflacji lokaty nadal są dobrym rozwiązaniem?

Oprocentowanie lokat w tej chwili jest naprawdę wysokie, wszystko za sprawą wysokich stóp procentowych, które Rada Polityki Pieniężnej stopniowo podnosi ze względu na inflację. Każda podwyżka stóp procentowych przez Narodowy Bank Polski, jest dobrą informacją dla inwestorów deponujących środki na lokatach.

Skutki inflacji – przede wszystkim tej wysokiej – są odczuwalne dla każdego. Pierwszym skutkiem, który możemy zaobserwować jest realna wartość naszych dochodów. Za taką samą kwotę, możemy kupić zdecydowanie mniej produktów czy usług. Inflacja sprawia, że siła nabywczą pieniędzy maleje, a niezabezpieczone oszczędności tracą na wartości. Wielu osobom zaczyna brakować pieniędzy na podstawowe potrzeby, co potęguje frustrację. Inne negatywne skutki to: nacisk pracowników na podwyżki, prowadzenie działalności gospodarczej staje się coraz mniej stabilne, utrudnienia w rozliczaniu transakcji zagranicznych.