Czym jest inflacja i jak wpływa na ceny?

Czym jest inflacja i jak wpływa na ceny?

autor wpisu
Dorota Cholewicka
27 grudnia 2022

Inflacja to proces, który pokazuje, jak w skali rocznej podniósł się poziom cen rynkowych. W przypadku Polski aktualnie mamy do czynienia z dodatnimi odczytami, co oznacza, iż rok po roku ceny towarów i usług konsumpcyjnych stają się coraz wyższe i coraz mniej przystępne dla konsumentów. Sprawdzamy, czym jest inflacja i jak wpływa na ceny.

Spis treści:

  1. Co to jest inflacja?
  2. Inflacja w Polsce
  3. Jak się mierzy poziom inflacji?
  4. Przyczyny inflacji
  5. Jak inflacja wpływa na kredyty?
  6. Lokaty podczas inflacji - czy to dobry pomysł?
  7. Jakie są skutki inflacji?
  8. Podsumowanie
Zwiń spis treści

Co to jest inflacja?

Inflacja to zjawisko ekonomiczne polegające na długotrwałym wzroście poziomu cen w gospodarce. Możemy mówić o zachodzącej inflacji, gdy ceny większości towarów i usług drożeją. Wówczas za taką samą sumę pieniędzy (wartość nominalna) możemy zakupić mniej dóbr, co oznacza, iż siła nabywcza pieniądza spada. Oczywiście nie jest to zjawisko pożądane, wszak oznacza destabilizację realnej wartości pieniądza polskiego.

Inflacja w Polsce

Wahania wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych nie są w Polsce nowością. Właściwe mamy z nimi do czynienia od wielu długich lat, co oznacza destabilizację realnej wartości polskiego złotego. Na inflację wpływają między innymi: ceny produktów i usług, struktura gospodarki krajowej, stabilność budżetu państwa. Utrzymanie rynkowych cen towarów i usług na stabilnym poziomie należy do obowiązków Narodowego Banku Polskiego. To właśnie polski bank centralny odpowiada za to, by inflacja ani nie przybierała znacząco na sile, ani nie spadała. Tego typu wahania rynkowe mogą doprowadzić do ograniczenia produkcji, wzrostu bezrobocia i nagłej niewypłacalności kredytobiorców. 

Niestety, nie zawsze ceny rynkowe udaje się utrzymać na stałym poziomie. Obecnie wskaźnik inflacji w Polsce oscyluje w okolicach 17,7%, co jest wyjątkowo wysoką wartością w porównaniu do poprzednich lat. Co gorsza, specjaliści zapowiadają, że w najbliższym czasie ceny ponownie wzrosną.

Czym jest deflacja?

Przeciwieństwem inflacji jest deflacja. Jest to zjawisko ekonomiczne polegające na długotrwałym spadku przeciętnego poziomu cen w gospodarce. Gdy ceny większości towarów i usług tanieją, możemy mówić o zachodzącej deflacji.

Jak się mierzy poziom inflacji?

Poziom inflacji w Polsce bada Główny Urząd Statystyczny oraz Narodowy Bank Polski. Jeśli instytucje te odnotują, iż ceny na krajowym rynku rosną w coraz większym tempie, mowa będzie o wzmożonej inflacji. Jeśli jednak przeciętny poziom cen towarów i usług rosnąć będzie coraz wolniej, opinia publiczna zostanie poinformowana o spadku tempa inflacji, czyli właśnie o dezinflacji.

Przyczyny inflacji

Przyczyny inflacji są różne, możemy wyróżnić między innymi:

  • zbyt duża ilość pieniędzy w gospodarce,
  • wzrost cen surowców (paliw, gazu czy energii),
  • kłopoty finansowe państwa,
  • znaczący wzrost płac w gospodarce,
  • wysoki wzrost kosztów produkcyjnych,
  • wysokie obciążenia podatkowe,
  • konieczność finansowania deficytu budżetowego państwa.

Jak inflacja wpływa na kredyty?

Każdy zapewne doświadczył postępującej inflacji, zaczynając od wyższych rachunków za zakupy, kończąc na drożejących kredytach. Okazuje się, że nawet kredyty o stałych ratach (a nie malejących) mogą nie być kredytami o bezwzględnie stałym oprocentowaniu. W razie postępującej inflacji w kraju, Rada Polityki Pieniężnej działająca przy Narodowym Banku Polski, ma prawo zmienić wysokość stóp procentowych, wpływając tym samym na wysokość raty kredytu. By zrozumieć, jak działa ten proces, trzeba jednak najpierw wyjaśnić, jak zbudowana jest rata kredytu.

Każda rata – niezależnie od tego, czy jest stała, zmienna, czy może malejąca – składa się z kilku różnych składowych. Są one następujące:

  • część kapitałowa – odpowiednia „porcja” całej pożyczonej sumy, nazywanej po prostu „kapitałem kredytu” lub „kwotą kredytu”;
  • część odsetkowa – proporcjonalnie wyliczona wartości oprocentowania danego produktu finansowego.

Można powiedzieć, że spłacając raty przede wszystkim zwracamy swój dług względem kredytodawcy (dzięki części kapitałowej raty kredytu, czyli odpowiedniej „cząstce” pożyczonej kwoty), a równocześnie uiszczamy na rzecz banku odpowiednie wynagrodzenie za udzielenie i obsługę finansowania (tu – część odsetkowa raty kredytu).

Co ważne, na część odsetkową składa się oczywiście oprocentowanie, czyli marża kredytu (procentowo wyrażony zysk banku) i ogólnorynkowa stopa bazowa. Kredyty krótkoterminowe mają zwykle jedną odgórnie przyjęta stopę bazową. Jednak te udzielane na dłuższy czas bazują na stawce, która podlega cyklicznemu aktualizowaniu. Jeśli stawka ta wzrośnie, wzrośnie część odsetkowa raty, a tym samym cała rata kredytu.

Lokaty podczas inflacji - czy to dobry pomysł?

Lokaty są produktami finansowymi, które cieszą się dużą popularnością, ponieważ zapewniają bezpieczeństwo zgromadzonym tam oszczędnościom. Ogromnym ich plusem jest również możliwość zarobienia dodatkowej gotówki. Nasuwa się jednak pytanie, czy w obliczu inflacji lokaty nadal są dobrym rozwiązaniem?

Oprocentowanie lokat w tej chwili jest naprawdę wysokie, wszystko za sprawą wysokich stóp procentowych, które Rada Polityki Pieniężnej stopniowo podnosi ze względu na inflację. Każda podwyżka stóp procentowych przez Narodowy Bank Polski, jest dobrą informacją dla inwestorów deponujących środki na lokatach.

Jakie są skutki inflacji?

Skutki inflacji – przede wszystkim tej wysokiej – są odczuwalne dla każdego. Pierwszym skutkiem, który możemy zaobserwować jest realna wartość naszych dochodów. Za taką samą kwotę, możemy kupić zdecydowanie mniej produktów czy usług. Inflacja sprawia, że siła nabywczą pieniędzy maleje, a niezabezpieczone oszczędności tracą na wartości. Wielu osobom zaczyna brakować pieniędzy na podstawowe potrzeby, co potęguje frustrację. Inne negatywne skutki to: nacisk pracowników na podwyżki, prowadzenie działalności gospodarczej staje się coraz mniej stabilne, utrudnienia w rozliczaniu transakcji zagranicznych.

Podsumowanie

  1. Inflacja to proces, który pokazuje, jak w skali rocznej podniósł się poziom cen rynkowych. To zjawisko ekonomiczne polegające na długotrwałym wzroście poziomu cen w gospodarce.
  2. Na inflację wpływają między innymi: ceny produktów i usług, struktura gospodarki krajowej, stabilność budżetu państwa.
  3. Obecnie wskaźnik inflacji w Polsce oscyluje w okolicach 17,7%, co jest wyjątkowo wysoką wartością w porównaniu do poprzednich lat.
  4. Przeciwieństwem inflacji jest deflacja. Jest to zjawisko ekonomiczne polegające na długotrwałym spadku przeciętnego poziomu cen w gospodarce.
  5. Przyczyn inflacji są różne, możemy wyróżnić między innymi: zbyt duża ilość pieniędzy w gospodarce, wzrost cen surowców (paliw, gazu czy energii), kłopoty finansowe państwa, znaczący wzrost płac w gospodarce, wysoki wzrost kosztów produkcyjnych, wysokie obciążenia podatkowe, konieczność finansowania deficytu budżetowego państwa.
  6. W razie postępującej inflacji w kraju, Rada Polityki Pieniężnej działająca przy Narodowym Banku Polski, ma prawo zmienić wysokość stóp procentowych, wpływając tym samym na wysokość raty kredytu.
  7. Lokaty są produktami finansowymi, które cieszą się dużą popularnością, ponieważ zapewniają bezpieczeństwo zgromadzonym tam oszczędnościom.
  8. Każda podwyżka stóp procentowych przez Narodowy Bank Polski, jest dobrą informacją dla inwestorów deponujących środki na lokatach.
  9. Skutki inflacji – przede wszystkim tej wysokiej – są odczuwalne dla każdego. Pierwszym skutkiem, który możemy zaobserwować jest realna wartość naszych dochodów.
  10. Inflacja sprawia, że siła nabywczą pieniędzy maleje, a niezabezpieczone oszczędności tracą na wartości.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Podobne artykuły

Numer PESEL – najważniejsze informacje
Ekonomia
author
Halszka Gronek
04 lipca 2018

Numer PESEL – najważniejsze informacje

Polacy pokochali wyjazdy weekendowe
Wpisy
author
Aneta Jankowska
10 maja 2018

Polacy pokochali wyjazdy weekendowe

BNP Paribas oddziały w Rawiczu
Oddziały
author
Patryk Byczek
20 kwietnia 2019

BNP Paribas oddziały w Rawiczu

Samochód z dostawą do domu?
Bez kategorii
author
Alicja Uzarowicz
25 marca 2020

Samochód z dostawą do domu?

Czy poręczyciel może mieć kredyt?
Bez kategorii
author
Halszka Gronek
22 stycznia 2019

Czy poręczyciel może mieć kredyt?

Darmowe porady komorników
Wpisy
autor wpisu
Maciej_Stanko
16 listopada 2015

Darmowe porady komorników

Porównaj