Koszty zastępstwa procesowego 2019

To, jak wysokie jest wynagrodzenie dla prawnika za reprezentowanie danej osoby w sądzie, ustala się zazwyczaj za pomocą indywidualnej umowy. Koszty procesu ponosi jednak tylko jedna strona – przegrana. Do jakiej kwoty zwracane są wygranemu koszty zastępstwa procesowego w 2019 roku?

Koszty zastępstwa procesowego – co to? 

Koszty zastępstwa procesowego to kwota należna prawnikowi reprezentującemu daną stronę w sądzie. W polskim prawie koszty te ponosi strona przegrana, która musi zwrócić koszty swojemu przeciwnikowi, który w sprawie wygrał.

Koszty zastępstwa procesowego zostały określone przez dwa rozporządzenia. Każde z nich dotyczy odrębnych samorządów profesjonalnych pełnomocników:

– dla adwokatów: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie,

– dla radców prawnych: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

W rozporządzeniach tych wskazano minimalne stawki, które musi zwrócić przeciwnikowi procesowemu strona przegrywająca. Są to jednak tylko stawki minimalne, a zatem sąd może zarządzić ich podniesienie. Maksymalnie stawki podane w rozporządzeniu mogą być podniesione sześciokrotnie.

Sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych 

W sprawach cywilnych toczących się o wyegzekwowanie określonego świadczenia pieniężnego, stawka minimalna zwrotu kosztów zastępstwa procesowego jest w całości zależna od wartości przedmiotu sporu. Innymi słowy – im wyższe roszczenie, tym wyższy później zwrot kosztów dla wygranego. Przedstawmy je zatem w zależności od wartości sporu:

• do 500 zł – zwrot 90 zł,
• od 500 zł do 1500 zł – zwrot 270 zł,
• od 1500 zł do 5000 zł – zwrot 900 zł,
• od 5000 zł do 10 000 zł – zwrot 1800 zł,
• od 10 000,01 zł do 50 000 zł – zwrot 3600 zł,
• od 50 000,01 zł do 200 000 zł – zwrot 5400 zł,
• od 200 000,01 zł do 2 000 000 zł – zwrot 10 800 zł,
• od 2 000 000,01 zł do 5 000 000 zł – zwrot 15 000 zł,
• od 5 000 000,01 zł – zwrot 25 000 zł.

Koszty te są jednak niższe, jeżeli w sprawie zostanie wydany nakaz zapłaty w:

• postępowaniu nakazowym (także europejskim)
• postępowaniu upominawczym (także europejskim).

Minimalne stawki zwrotu kosztów postępowania prezentowego także zależne są od wartości przedmiotu i wynoszą:

• do 500 zł – zwrot 60 zł,
• od 500 zł do 1500 zł – zwrot 180 zł,
• od 1500 zł do 5000 zł – zwrot 600 zł,
• od 5000 zł do 10 000 zł – zwrot 1200 zł,
• od 10 000 zł do 50 000 zł – zwrot 2400 zł,
• od 50 000 zł do 200 000 zł – zwrot 3600 zł,
• od 200 000 zł – zwrot 7200 zł.

Sprawy z zakresu prawa rodzinnego 

W sprawach rodzinnych zwrot kosztów zastępstwa procesowego nie jest zależny od wartości przedmiotu sporu, a od rodzaju sprawy. Wygranemu przysługuje zwrot:

• 720 zł – rozwód i unieważnienie małżeństwa,
• 720 zł – stwierdzenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa,
• 360 zł – przysposobienie,
• 240 zł – pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej oraz odebranie dziecka,
• 480 zł – ustalenie ojcostwa, zaprzeczenie ojcostwa, ustalenie bezskuteczności uznania dziecka oraz rozwiązanie przysposobienia,
• 480 zł – rozstrzygnięcie w istotnych sprawach rodziny lub co do zarządu majątkiem wspólnym,
• 720 zł – ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami,
• 120 zł – alimenty, nakazanie wypłacenia wynagrodzenia za pracę do rąk drugiego małżonka.

Inaczej wygląda to w sprawach o podział majątku. Koszty są wtedy zależne od wartości tego majątku i od tego, czy małżonkowie będą zgodni, czy nie. W przypadku podziału bez komplikacji sąd ustanawia obniżenie zwrotu kosztów postępowania procesowego o połowę.

Sprawy z zakresu prawa spadkowego 

Koszty zastępstwa procesowego w sprawach z zakresu prawa spadkowego określono w rozporządzeniu na kwotę 120 zł. Drugą kwotą minimalną jest 720 zł, ale taka jest przyznawana tylko w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest ważność testamentu.

W sprawach dotyczących udziału spadku stawka ustalana jest od wartości udziału spadkowego uczestnika, który zastępowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika. Podobnie jak przy sprawach rodzinnych – jeżeli podział następuje bez komplikacji i nie dochodzi do sporu między stronami, stawka jest o połowę niższa.

Sprawy z zakresu prawa spadkowego to:

• stwierdzenie nabycia spadku,
• odrzucenie go,
• zabezpieczenie spadku,
• zarządu spadku nieobjętego i wyjawienie przedmiotów spadkowych
• dokonanie spisu inwentarza,
• ogłoszenie testamentu i nakazanie złożenia.

Sprawy z zakresu prawa pracy 

W sprawach z zakresu prawa pracy wysokość minimalnej kwoty zwrotu kosztów zastępstwa procesowego jest zależna od rodzaju sprawy. Wynosi ona:

• 180 zł w przypadku nawiązania umowy o pracę, uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, przywrócenia do pracy albo ustalenie sposobu ustania stosunku pracy,
• 240 zł w sytuacji ustalenia wypadku przy pracy, jeżeli nie to jest połączone z dochodzeniem odszkodowania albo renty z tytułu wypadku,
• 120 zł dla innych roszczeń niemajątkowych,
• 75% stawki od wartości wynagrodzenia lub odszkodowania będącego przedmiotem sprawy, jeżeli sprawa dotyczy wynagrodzenia za pracę albo odszkodowanie innego niż za wypadek przy pracy.

Natomiast w sytuacji, w której świadczenie odszkodowawcze jest należne osobie z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, kwotę minimalną oblicza się biorąc 50% stawki od wartości tego odszkodowania.

Sprawy z zakresu prawa rzeczowego 

Sprawy z zakresu prawa rzeczowego to wszystkie te, które dotyczą dochodzenia rzeczy, czyli ruchomości lub nieruchomości. W tym przypadku minimalna kwota kosztów zastępstwa procesowego określona została w zależności od sprawy. Można otrzymać zatem:

• 320 zł, jeżeli sprawa dotyczy naruszenia posiadania,
• 720 zł dla spraw o rozgraniczenie,
• 480 zł w przypadku spraw dotyczących służebności,
• 240 zł, gdy chodzi o wpis w księdze wieczystej albo o złożenie dokumentu do zbioru dokumentów,
• 480 zł w przypadku problemów związanych z korzystaniem z rzeczy wspólnej albo z zarządem rzeczą wspólną.

Koszty zastępstwa w postępowaniu odwoławczym 

Inną kwestią są koszty zastępstwa procesowego przyznawane w trakcie postępowania odwoławczego. Tutaj kwota zależna jest w dużej mierze od sądu, który rozpatruje sprawę, ale minimalne wynosi ona:

• 120 zł, jeżeli postępowanie prowadzi sąd okręgowy,
• 240 zł, jeżeli postępowanie prowadzi sąd apelacyjny,
• 240 zł, jeżeli postępowanie prowadzi Sąd Najwyższy.

Wyższe kwoty przysługują w przypadku postępowań toczących się w Trybunale Konstytucyjnym. Stawka minimalna wynosi:

• 480 zł dla postępowań za sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia tej skargi,
• 960 zł dla postępowań za sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej oraz za wstawiennictwo na rozprawie.

Pozostałe sprawy cywilne 

Jest także cały katalog spraw cywilnych, które nie mieszczą się w powyższych grupach. Dla nich jednak również określono minimalną kwotę kosztów zastępstwa procesowego.

Sprawy dotyczące własności

• postępowanie o ustalenie autorstwa projektu wynalazczego – 960 zł,
• postępowanie o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji – 1200 zł,
• postępowanie o naruszenie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji – 168  zł,
• postępowanie o stwierdzenie prawa korzystania z wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego lub prawa używania znaku towarowego lub oznaczenia geograficznego bądź utraty prawa używania oznaczenia geograficznego – 1440 zł,
• postępowanie o przeniesienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji – 1680 zł,
• postępowanie o ochronę dóbr osobistych i ochronę praw autorskich – 720 zł;

Sprawy dotyczące spółek

• sprawa o uchylenie uchwały wspólników bądź akcjonariuszy i o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników bądź akcjonariuszy – 1080 zł,
• sprawa o wyłączenie wspólnika – 1080 zł,
• sprawa o rozwiązanie spółki kapitałowej – 1080 zł,
• sprawa dotycząca rejestracji spółki – 2400 zł,
• sprawa dotycząca rejestracji spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym – 1200 zł.

Sprawy komornicze

• sprawy egzekucyjne przy egzekucji z nieruchomości – 50% stawki obliczonej od wartości przedmiotu sporu, a przy egzekucji innego rodzaju – 25% tej stawki,
• sprawy o skargę na czynności komornika – 80 zł,
• sprawy dotyczące wyjawienia majątku – 120 zł,
• sprawy o zaopatrzenie tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności – 120 zł,
• sprawy o zwolnienie spod zajęcia rzeczy i praw zabezpieczonych w postępowaniu karnym u osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu – 120 zł.

Sprawy dotyczące sądów

• sprawy z zakresu postępowania nieprocesowego w sprawie niewymienionej odrębnie – 240 zł,
• sprawy o uchylenie wyroku sądu polubownego – 2400 zł,
• sprawy z zakresu postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego – 3600 zł,
• sprawy o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego – 480 zł,
• sprawy o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu prowadzonym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej – 300 zł.

Sprawy dotyczące spółdzielni

• sprawy o uchylenie uchwały organu spółdzielni – 360 zł,
• postępowanie dotyczące rejestracji spółdzielni – 2400 zł,
• postępowanie dotyczące innych rejestracji – 1200 zł,
• sprawy o zmiany w rejestrze – 720 zł,
• sprawy o zmiany w rejestrze przy wykorzystaniu wzorca uchwały udostępnionego w systemie teleinformatycznym – 360 zł.

Sprawy związane z osobą

• sprawy o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania – 240 zł;
• sprawy o ubezwłasnowolnienie – 480 zł;
• sprawy o uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu oraz rozstrzygnięcie co do aktów stanu cywilnego – 360 zł,
• sprawy o zwrot korzyści uzyskanych kosztem Skarbu Państwa – 120 zł.

Źródła:

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20150001800/O/D20151800.pdf

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20150001804/O/D20151804.pdf