Papiery wartościowe – co to?

Papiery wartościowe to instrumenty finansowe, a konkretnie dokumenty, które gwarantują, że ich właściciel posiada pewne prawa majątkowe. Papiery wartościowe są zbywalne co oznacza, że możemy sprzedać je osobie trzeciej w bardzo prosty i szybki sposób. W operacjach tego typu mogą pomóc nam określone rynki takie jak na przykład Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Posiada ona specjalną aplikację, która umożliwia wiele działań związanych z inwestycjami.

Sprawdźmy jakie dokumenty możemy zaliczyć jako papiery wartościowe.

Forma papierów wartościowych bardzo długo była formą fizyczną. Jednak od czasu wejścia w życie Ustawy o dematerializacji akcji w 2021 roku ten stan rzeczy zmienił się. Od tamtej pory niektóre papiery wartościowe mogą być zastąpione elektronicznym zapisem. Dzięki temu ryzyko nadużyć związanych z finansami spadło. Działania związane z papierami wartościowymi stały się bardziej dostępne dla klientów indywidualnych, którzy chcą spróbować inwestycji zaoszczędzonych środków.

Papiery wartościowe możemy podzielić na wiele różnych sposobów. Ich klasyfikacja jest rozbieżna i uzależniona od branego pod uwagę kryterium działania.

Sprawdźmy jakie są główne rodzaje papierów wartościowych.

Biorąc pod uwagę funkcje prawne papiery wartościowe dzielimy na:

• towarowe – może być to konosament lub dowód składowy,
• wierzycielskie – obligacje, bankowe papiery wartościowe, czeki,
• udziałowe – akcje lub certyfikaty inwestycyjne.

Biorąc pod uwagę okres ważności papiery wartościowe możemy podzielić na:

• długoterminowe – czas realizacji wynosi ponad rok. Akcje długoterminowe są zakupione na lata i nie musimy pozbywać się ich nawet przez całe życie,
• krótkoterminowe – czas realizacji wynosi mniej niż rok. Te akcje należy sprzedać w ciągu jednego roku od czasu zakupu. Mogą to być na przykład obligacje 3 miesięczne.

Według ustawy o obrocie instrumentami finansowymi wyróżniamy następujące papiery wartościowe:

• prawa poboru – dzięki tym dokumentom zyskujemy pierwszeństwo przy zakupach akcji z nowej emisji. Są kierowane do akcjonariuszy spółki,
• prawa akcji – te dokumenty potwierdzają prawo do otrzymania konkretnych akcji z nowej emisji,
• obligacje – przykładem obligacji mogą być obligacje korporacyjne albo obligacje skarbowe,
• akcje – dzięki akcjom stajemy się akcjonariuszami wybranej spółki. Ten typ papierów wartościowych kupowany jest najczęściej w celu inwestycji długoterminowych lub w celu spekulacji,
• kwity depozytowe – te papiery wartościowe emitowane przez instytucje finansowe są przedmiotem obrony na rynkach zagranicznych,
• listy zastawne – dzielą się one na listy hipoteczne i publiczne. Do ich emitowania uprawnione są wyłącznie banki hipoteczne,
• warranty subskrypcyjne – jest to rodzaj bonu, dzięki któremu posiadacz ma prawo do zakupu akcji bądź obligacji z dyskontem. Dotyczy to nowych emisji,
• certyfikaty inwestycyjne – ten typ papierów wartościowych jest emitowany wyłącznie przez zamknięte fundusze inwestycyjne.

Możliwość handlu uzależniona jest od rodzaju papierów wartościowych. Niektóre z nich mogą być sprzedawane lub kupowane wyłącznie przez określone instytucje finansowe. Jeśli planujemy zainwestować w papiery wartościowe możemy rozważyć zakup akcji lub obligacji. Te opcje są wybierane najczęściej przez inwestorów indywidualnych.

Dzięki założeniu konta maklerskiego zyskamy upoważnienie do obrotu papierami wartościowymi takimi jak akcje lub obligacje. Zlecone przez nas operacje kupna oraz sprzedaży zostaną przekazane przez dom maklerski. Takie działania obejmują wybrane rynki giełdowe jednak w większości przypadków odbywają się po pobraniu małej prowizji. Zdarzają się także przypadki, w których rachunek maklerski nie będzie wymagał dodatkowych opłat. Przed zdecydowaniem się na inwestycję zgromadzonych środków w papiery wartościowe warto porównać oferty i koszty związane prowadzeniem konta. Po zakupie akcji możemy sprawdzić ich stan w wirtualnym portfelu na naszym koncie maklerskim. W zależności od wybranej formy inwestycji czas pojawienia się zysku może być różny. Z tego powodu na niektóre wyceny warto czekać kilka miesięcy lub nawet kilka lat.