PCC od pożyczki

W przypadku umów pożyczki podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) powinien być uregulowany przez osobę biorącą pożyczkę. Warto o tym pamiętać także wtedy, gdy decydujemy się na zaciągnięcie pożyczki wśród krewnych bądź znajomych. Niestety „rodzinne pożyczanie” podlega w świetle obowiązujących przepisów opodatkowaniu na takich samych zasadach co w przypadku pożyczek zaciąganych u obcych podmiotów, np. pożyczek prywatnych.

Warunek ten jest niezbywalny, nie licząc zwolnień podatkowych dla pożyczek rodzinnych udzielanych na pewne (małe) kwoty, a za niewywiązanie się z niego grozi pokaźna kara finansowa. Należy pamiętać, iż zobowiązania, takie jak np. pożyczki na dowód, są zwolnione z tego podatku.

Aktem prawnym, który reguluje kwestię obowiązywania podatku PCC od pożyczki, jest Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych. Znowelizowaną treść tegoż dokumentu znaleźć można w Dzienniku Ustaw na rok 2019, pod pozycją 1519.

Ku zadowoleniu konsumentów, od 1 stycznia 2019 roku pożyczkobiorcy płacą podatek według nowej, niższej stawki. Ustawodawca zmniejszył stawkę podatku od umów pożyczek i tak zwanych depozytów nieprawidłowych do poziomu 0,5%. Podatek PCC nie obowiązuje jednak w przypadku zobowiązań, takich jak np. pożyczki online. 

Jak zaznaczyliśmy już w poprzednich sekcjach artykułu, stawka podatku jest stała, niezmienna, choć istnieją pewne zwolnienia podatkowe. Zależą one przede wszystkim od:

• stopnia formalnej zażyłości między stronami umowy pożyczkowej,
• od wysokości, na jaką opiewa umowa,
• od rodzaju pożyczki (zobowiązania takie jak np. pożyczki na raty są zwolnione z PCC).

Oznacza to, że udzielając pożyczki wśród osób należących do pierwszej grupy podatkowej na kwotę nie wyższą niż 9637 złotych nie ma obowiązku opłacania podatku PCC na rzecz skarbówki, a dodatkowo nie trzeba martwić się o jakiekolwiek zgłoszenia w urzędzie skarbowym.

Warto dodać, że osoby z I grupy podatkowej mogą  bez najmniejszych formalności udzielać i przyjmować pożyczki między sobą na łączną kwotę 9637 złotych liczoną w ciagu okresu 5 lat. Nie chodzi więc o jedną pożyczkę udzieloną przez bliskiego krewnego, lecz o wszystkie pożyczki, które ten krewny udzielił nam na przełomie 5 lat wstecz.

Wystarczy, że ich pożyczka zostanie zgłoszona do urzędu skarbowego poprzez złożenie deklaracji PCC-4 w terminie 14 dni od udzielenia pożyczki. Niezbędne do potwierdzenia pożyczki przez skarbówkę będzie w tym wypadku przedstawienie dowodu udzielenia pożyczki – np. potwierdzenia przelewu bankowego. Jeśli jednak zależy nam na pożyczce, która nie będzie obciążona koniecznością zgłaszania jej zaciągnięcia, możemy wybrać pożyczki bez BIK.

Oprócz tak zwanej grupy zerowej do I grupy podatkowej zalicza się także:  

• teściowa i teść,
• synowa i zięć.

Osoby z tej grupy bliskich mogą, tak samo jak członkowie zerowej grupy podatkowej, udzielać i pobierać pożyczki na kwotę 6937 złotych (limit dotyczy wszystkich pożyczek udzielonych nam przez tego samego krewnego przez okres 5 lat wstecz) bez zgłaszania tego faktu do urzędu skarbowego.

Podatek od pożyczki liczony jest na podstawie kwoty lub wartości pożyczki, a w przypadku umowy określającej, że wypłata środków pieniężnych nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy – na podstawie kwoty każdorazowej wypłaty środków pieniężnych. Podatek wynosi 0,5% kwoty pożyczki pieniężnej lub odpowiednio 0,5% wartości pożyczki rzeczowej.

Warto też dodać, iż podatek płacimy jedynie od tej części kwoty (wartości) pożyczki, która przekracza próg zwalniający z obowiązku uiszczenia PCC na rzecz skarbówki.

Jeśli urząd skarbowy odkryje, że nie zgłosiliśmy faktu zaciągnięcia pożyczki prywatnej i nie opłaciliśmy stosownego podatku PCC (o ile taki był wymagany; nie dotyczy to osób zwolnionych z obowiązku podatkowego), będzie mieć prawo zażądać od nas zapłacenia aż 20-procentowego podatku od czynności cywilnoprawnej. Jest to tak zwana sankcyjna stawka podatku.