Podatek katastralny od wielu lat budzi gorące emocje wśród właścicieli nieruchomości w Polsce. Wiele krajów Unii Europejskiej wprowadziło już taką formę opodatkowania nieruchomości. Sprawdziliśmy, na czym polega podatek katastralny, czy będzie wprowadzony w Polsce oraz ile miałby wynosić.

Autor: Halszka Gronek
Dodano: 29.03.2019
Udostępnij:

Spis treści

1. Podatek katastralny – co to jest?
2. Na czym polega podatek katastralny?
3. Podatek katastralny w Polsce.
4. Podatek katastralny a podatek od nieruchomości.
5. Ile miałby wynosić podatek katastralny?
6. Przykładowa wysokość podatku.
7. Wysokość podatku katastralnego na świecie.
8. Plusy i minusy podatku.
9. Pytania i odpowiedzi.
10. Podsumowanie.

 

Podatek katastralny – co to jest?

Podatek katastralny, nazywany także podatkiem ad valorem [łac. „od wartości”], to jeden z istniejących sposobów opodatkowania nieruchomości. Polega on na naliczeniu wysokości podatku w zależności od wartości nieruchomości. Mówiąc wprost – im większa wartość nieruchomości, tym większy podatek należy opłacić na rzecz państwa. 

Taka forma opodatkowania obowiązuje w wielu państwach na całym świecie, w tym i w Europie. Mowa między innymi o Wielkiej Brytanii, Litwie i Łotwie, Austrii, Holandii czy Estonii. Jak dotąd w Polsce nie wprowadzono jeszcze podatku katastralnego (obowiązuje natomiast podatek od powierzchni nieruchomości). Spory w tej kwestii trwają od lat, lecz póki co nic nie wskazuje na to, by rząd planował wprowadził w naszym kraju podatek katastralny.

Podatek katastralny różni się od obecnie obowiązującej w Polsce formy opodatkowania przede wszystkim sposobem naliczania taksy. Podstawą do wyliczenia wartości podatku katastralnego jest wartość nieruchomości, jaką określa rzeczoznawca majątkowy. Im bardziej prestiżowe położenie czy forma zabudowania, tym większy podatek należy opłacić. Powierzchnia lokalu odgrywa w tym procesie drugorzędną rolę. 

Na czym polega podatek katastralny?

Podatek katastralny polega na opodatkowaniu nieruchomości przy zastosowaniu przeliczników opartych na ocenie wartości danej nieruchomości. Czyli im bardziej wartościowe jest dane lokum (oczywiście w opinii biegłego rzeczoznawcy), tym większy podatek przyjdzie nam zapłacić. Na samą ocenę wartości wpływa ma natomiast wiele różnych czynników.

Taksę katastralną wylicza się na podstawie wskaźnika nazywanego wartością katastralną nieruchomości. Na wskaźnik ten wpływa między innymi:

  1. położenie nieruchomości (wycena na podstawie map i tabel taksacyjnych tworzonych przez władze danych jednostek samorządu terenowego przy współpracy z rzeczoznawcami majątkowymi);
  2. prestiż lokacji (ceniona dzielnica, odległość do centrum, dostęp do komunikacji miejskiej, liczba pomników czy obszarów natury itp.);
  3. forma zabudowania (ceglana kamienica czy dziesięciopiętrowy blok z wielkiej płyty, wysokość sufitów, budulec i sposób wykonania elewacji itp.);
  4. wielkość nieruchomości i rozłożenie pomieszczeń.

W zależności od tego, jakie regulacje prawne zostały wprowadzone w danym państwie, sposób wyceny wartości katastralnej nieruchomości może się różnić. Niemniej jednak podatek katastralny zawsze wyliczany jest na podstawie wartości lokalu, a nie w oparciu o samą powierzchnie nieruchomości. Tym sposobem największe podatki opłacają właściciele zabytkowych budynków położonych w prestiżowych lokalizacjach z dostępem do obszarów natury. 

Podatek katastralny w Polsce

Jak wspomnieliśmy już w poprzedniej części naszego artykułu, podatek katastralny nie obowiązuje w naszym kraju – mimo tego, iż wprowadziło go wiele innych państw europejskich. Kwestia owej taksy jest jednak jednym z najgłośniejszych tematów medialnego dyskursu ostatnich lat. A opinia publiczna nieprzerwanie domaga się jasnej deklaracji w sprawie ewentualnego wprowadzenia podatku katastralnego.

Choć nic nie wskazuje na to, aby obecny rząd zdecydował się na zmianę obecnego podatku na taksę katastralną, wielu ekspertów prędzej czy później i tak spodziewa się reformy. Wynika to chociażby z Krajowej Polityki Miejskiej i szansy na wdrożenie taksy ad valorem jeszcze do 2020 roku. Eksperci obawiają się takiego scenariusza. Ich zdaniem opodatkowanie nieruchomości ze względu na ich wartość mogłoby wywołać powszechne protesty i bunty. 

Kataster nieruchomości w Polsce – planowany rejestr publiczny

W tym miejscu warto także nadmienić, iż choć w Polsce podatek katastralny nie został wprowadzony (i być może nigdy nie zostanie), krajowe przepisy prawne i tak definiują pojęcie wartości katastralnej nieruchomości i sposób jej wyliczania w Polsce. Mowa o Ustawie z dnia 21 sierpnia  sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Ujednoliconą treść tegoż dokumentu znaleźć można w Dzienniku Ustaw nr 115 na rok 1997, pod pozycją 741.

W myśl polskich przepisów prawnych wartość katastralną nieruchomości stanowi wartość ustalona okresowo w procesie tak zwanej powszechnej taksacji nieruchomości. Proces ten nie został jeszcze rozpoczęty, jednak po jego przeprowadzeniu w przyszłości stworzony zostanie ZSIN – Zintegrowany System Informacji o Nieruchomościach. Na mocy owych zmian obecna ewidencja gruntów i budynków przekształcona zostanie w polski kataster nieruchomości. 

Powszechna taksacja nieruchomości w Polsce polegać będzie między innymi na oszacowaniu wartości reprezentatywnych nieruchomości (każdego rodzaju zabudowy) na obszarze poszczególnych gmin. Pracą tym zajmą się oczywiście rzeczoznawcy majątkowi. W ten sposób do baz starostów wpłyną oficjalne mapy i tabele taksacyjne, na których podstawie orzekana będzie wartość katastralna poszczególnych nieruchomości.

  

Podatek katastralny a podatek od nieruchomości

Podatek katastralny jest w gruncie rzeczy podatkiem od nieruchomości, a dokładniej jedną z jego form. Każde państwo bowiem ustala na mocy odrębnych przepisów, czy – a jeśli tak, to w jaki sposób – opodatkowane będą nieruchomości. Podatek od nieruchomości w formie katastralnej obowiązuje w wielu krajach europejskich (między innymi w Wielkiej Brytanii i we Włoszech). W Polsce natomiast przybrał on inny kształt. 

Polskie przepisy dotyczące opodatkowania nieruchomości ustalają, iż podstawą do wyliczania wysokości podatku jest powierzchnia (odpowiednio: gruntu lub budynku). Zasada ta nie dotyczy opodatkowania budowli lub ich części, które związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym przypadku bowiem wysokość taksy wyliczana jest na podstawie specjalnej wartości stanowiącej podstawę obliczania amortyzacji w danym roku. 

Taksa ad valorem, czyli właśnie podatek katastralny, różni się od polskiej formy opodatkowania nieruchomości przede wszystkim podstawą wyliczenia podatku. Tu bowiem istotna jest nie wielkość lokalu czy gruntu, lecz jego szeroko rozumiana wartość. Tak czy inaczej podatek katastralny służy otaksowaniu nieruchomości. Dlatego też należy go zaliczyć do form podatku od nieruchomości – i to form najbardziej popularnych wśród krajów Europy.

 

Ile miałby wynosić podatek katastralny?

Jak do tej pory żaden z reprezentantów obecnego rządu nie zadeklarował planu wprowadzenia podatku katastralnego w Polsce. Wręcz przeciwnie – politycy zarzekają się, iż mimo presji otoczenia (mowa o krajach Unii Europejskiej) ustawodawca nie zmieni obecnej formy opodatkowania nieruchomości. Eksperci są jednak innego zdania i przewidują, że regulacje mogą zostać poddane reformie nawet w przeciągu najbliższych lat.

Tym, o czym mówi się najwięcej, jest Krajowa Polityka Miejska – dokument regulujący przekształcenia przestrzenne i gospodarcze miast w najbliższym czasie. Drugą kwestią, jaka wzmacnia obawy opinii publiczej co do reformy opodatkowania nieruchomości, jest jeszcze „świeże” przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieszkaniowych. Tego typu zmiany prawne mogą bowiem w przyszłości ułatwić wprowadzenie taksy ad valorem.

Jedno jest pewne: niezależnie od tego, czy podatek katastralny zostanie wprowadzony, czy też nie, jego wysokość nie będzie uzależniona od naszego progu podatkowego. Ewentualna stawka taksy będzie taka sama dla wszystkich Polek i Polaków. A jej wysokość? Cóż, ta wciąż jest nieznana. Dla porównania można jednak dodać, iż w innych krajach taksa katastralna wynosi średnio 1%. 

 

Przykładowa wysokość podatku

Wysokości podatku katastralnego uzależnione są od wycenionej wartości nieruchomości. Oznacza to, że po ewentualnym wprowadzeniu tego typu opodatkowania w Polsce, największe taksy odprowadzaliby ci, którzy są w posiadaniu prestiżowych, zabytkowych i dobrze ulokowanych lokali. Poniżej przestawiamy kilka potencjalnych scenariuszy:

Nasze wnioski

W powyższych przykładach zastosowaliśmy szacowaną stawkę podatku katastralnego w wysokości 1%. Gdyby polski rząd zdecydował się na stawkę mniejszą, przykładowo – 0,5%, kwoty podatku także uległy by zmniejszeniu. Wciąż jednak byłby one nieporównywalnie większe w zestawieniu z tymi, jakie polscy obywatele opłacali do tej pory. 

Wszystko wskazuje na to, że na zmianie formy opodatkowania straciliby wszyscy właściciele nieruchomości. Oczywiście wpływy do budżetu państwa wzrosłyby diametralnie, jednak z portfela przeciętnego Kowalskiego ubywałoby znacznie więcej pieniędzy. Największe starty pieniężne ponieśliby ci, który są posiadaczami mieszkań w prestiżowych budynkach i lokalizacjach. 

Warto jednak mieć na względzie fakt, że posiadanie takiego mieszkania na własność nie jest równoznaczne z majętnością właściciela. W końcu wiele gospodarzy odziedziczyło lub nabyło dane lokale nawet kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu. Wówczas rynkowe ceny nieruchomości były znacznie niższe. Mieszkania kupione po wojnie za kilkadziesiąt tysięcy są dziś przecież warte nawet 10 razy więcej. 

 

Wysokość podatku katastralnego na świecie

Jak wspomnieliśmy już w poprzednich częściach artykułu, podatek katastralny, czyli ten wyliczany na podstawie wartości nieruchomości, opłacany jest w wielu krajach na całym świecie. Co szczególne, taksa katastralna króluje wśród państw Unii Europejskiej. Coraz więcej nacji decyduje się na zmianę obowiązującej formy opodatkowania nieruchomości właśnie na podatek wyliczany dzięki szacowanej wartości. 

Plusy i minusy podatku

Temat podatku katastralnego jest jedną z najgorętszych i najbardziej kontrowersyjnych kwestii poruszanych przez polskie media, polityków i opinię publiczną. Mimo zaprzeczeń obecnego rządu eksperci są zdania, że prędzej czy później będziemy skazani na wprowadzenie tego typu otaksowania. Jednak prognozy nie są optymistyczne. Wszystko wskazuje na to, że dla przeciętnego Kowalskiego podatek ad valorem będzie wyjątkowo niekorzystny.

Po wprowadzeniu w naszym kraju stawki podatku w wysokości 1% (średnia wysokość stawki na świecie), przeciętny Kowalski zmuszony będzie oddać do budżetu państwa kilka, kilkanaście, na nawet kilkadziesiąt razy więcej niż do tej pory. Wszystko dlatego, że ceny mieszań w Polsce są obecnie naprawdę wysokie. A skoro ceny poszły w górę, także i wartość nieruchomości wzrośnie. To największy z minusów zmiany formy opodatkowania na katastralną. 

Zdaniem wielu ekspertów uzależnienie wysokości podatku od wartości nieruchomości prowadzić będzie do celowego niszczenia budynków i zaniedbywania ich modernizacji. W ten sposób powiem polscy podatnicy  ograniczać będą „na własną rękę” wartość nieruchomości, a co za tym idzie – także i podatku. 

Z powodu wprowadzenia nowej, droższej w swych konsekwencjach taksy, bez wątpienia wzrosłyby koszty najmu nieruchomości. Polaków nie tylko nie będzie już stać na zakup własnego lokum, lecz także na wynajem. Ponadto część obywateli sądzi, że zwiększenie kosztów podatkowych zmusi wielu Polaków do zbycia własnych, rodzinnych nieruchomości, bowiem ich utrzymanie nagle okaże się zbyt kosztowne. 

Nie tylko minusy?

Mimo wszystko wprowadzenie podatku katastralnego w Polsce nie wiązałoby się z samymi negatywami. W końcu z jakiegoś powodu wiele krajów na całym świecie zdecydowało się na tego typu rozwiązanie. Co więcej, większość z nich chwali sobie ową decyzje, podkreślając ogrom pozytywnych skutków, które poprawiły gospodarkę i zasiliły braki budżetowe. 

Dzięki podatkowi katastralnemu zwiększyłyby się dochody jednostek terytorialnych. Polepszeniu mogłaby ulec także polityka przestrzenna – głównie dzięki uporządkowaniu przestrzeni publicznej. Stosowanie wyceny wartości nieruchomości, możliwe dzięki istnieniu odpowiednich ewidencji (katastrów nieruchomości), zwiększyłoby bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami. 

Eksperci popierający zmianę formy opodatkowania nieruchomości podkreślają także, że dzięki stworzeniu kompletnych baz danych dotyczących między innymi wartości danej nieruchomości, każdy konsument miałby ułatwiony dostęp do informacji niezbędnych podczas wszelkich inwestycji na rynku nieruchomościowym. Podsumowując: na wprowadzeniu podatku nie skorzystałyby jednostki, lecz ogół społeczeństwa i gospodarka państwa. 

Pytania i odpowiedzi

 

Kiedy podatek katastralny zostanie wprowadzony w Polsce?

Jak do tej pory żaden z reprezentantów obecnego rządu nie zadeklarował planu wprowadzenia podatku katastralnego w Polsce. Wręcz przeciwnie – politycy zarzekają się, iż mimo presji otoczenia (mowa o krajach Unii Europejskiej) ustawodawca nie zmieni obecnej formy opodatkowania nieruchomości. Eksperci są jednak innego zdania i przewidują, że regulacje mogą zostać poddane reformie nawet w przeciągu najbliższego roku.

Za rychłym wprowadzeniem podatku przemawia chociażby Krajowa Polityka Miejska – dokument regulujący przekształcenia przestrzenne i gospodarcze miast w najbliższym czasie. Drugą kwestią jest jeszcze „świeże” przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieszkaniowych. Tego typu zmiany prawne mogą bowiem w przyszłości ułatwić wprowadzenie taksy ad valorem. Jednak są to jedynie przypuszczenia ekspertów i obserwatorów.


Czy podatek katastralny w Polsce byłby korzystnym rozwiązaniem?

Opinie co do tej kwestii są podzielone. Zdecydowana większość ekspertów obstaje przy zdaniu, że dla przeciętnego Kowalskiego zmiana formy opodatkowania na katastralną byłaby niezwykle niekorzystna. 

Podatek wyliczany na podstawie wartości nieruchomości przyniósłby ogromne wpływy do budżetu państwa, a zwłaszcza – jednostek samorządu terytorialnego. Jednak pamiętajmy, że pieniądze w budżecie nigdy nie pochodzą z nikąd. Nie licząc dotacji czy funduszy europejskich, większość owych środków pochodzi po prostu z kieszeni podatników, a więc od nas wszystkich. 

Biorąc pod uwagę, jak drogie są obecnie mieszkania i grunty w porównaniu z przeciętnym wynagrodzeniem w Polsce (około 4900 złotych brutto – dane na luty 2019 roku), większości z nas po prostu nie byłoby stać na to, by opłacać podatek od wartości nieruchomości. Największych problemów doświadczyliby niezamożni właściciele mieszkań w kamienicach i zabudowach w centrach miast.


Od czego zależy wycena wartości nieruchomości przy opodatkowaniu?

Każdy kraj, który wprowadził opodatkowanie nieruchomości w formie katastralnej, stosuje odrębny sposób wyceny wartości lokali i gruntów. Do najczęstszych czynników mających wpływ na wartość katastralną nieruchomości zalicza się:

  1. położenie nieruchomości (wycena na podstawie map i tabel taksacyjnych tworzonych przez władze danych jednostek samorządu terenowego przy współpracy z rzeczoznawcami majątkowymi);
  2. prestiż lokacji (ceniona dzielnica, odległość do centrum, dostęp do komunikacji miejskiej, liczba pomników czy obszarów natury w najbliższym otoczeniu itp.);
  3. forma zabudowania (ceglana kamienica czy dziesięciopiętrowy blok z wielkiej płyty, wysokość sufitów, budulec i sposób wykonania elewacji itp.);
  4. wielkość nieruchomości i rozłożenie pomieszczeń.

Podsumowanie


Źródła:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Podatek_katastralny
https://ksiegowosc.infor.pl/podatki/podatki-osobiste/podatek-od-nieruchomosci/726984,Podatek-katastralny-moze-zostac-wprowadzony-do-2020-r.html
http://biurose.sejm.gov.pl/teksty/r-155.htm
https://ksiegowosc.infor.pl/prawo-unii-europejskiej/33085,Nie-wszedzie-placi-sie-podatek-katastralny.html
https://en.wikipedia.org/wiki/Ad_valorem_tax

Oceń:
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
Średnia: 5 / 5, łącznie 4 ocen
Komentarze (9)

Pracowalem .wybudowalem dom.ponad 40 lat w warunkach szczegolnych.
Emerytura ok 1700 pln.
Zadnych dotacji na pompe ciepla ocieplenie fotowoltaike…
W PŻM Szczecinie zabrali jubilatki odprawy emerytalne drastycznie obnizone nizsze pensje jakiś brzezicki firme .mi zabrali ok 40000 pln odprawy emerytalnej ….i co teraz wydoic az zdechnę?

Jakiś MATRIX? Za ciężko zarobione i opodatkowane pieniądze – zamiast je przepić i przehulać – kupuję mieszkanie czy buduję dom, więc mam ponownie płacić rodzaj podatku – haraczu??? Czy świat naprawdę oszalał? Przecież to jest wyłudzanie haraczu- a ponoć taki proceder jest karalny? I to jest tzw. prawo? Prawo,które zmierza do zniewolenia człowieka, wyhodowania sobie robotów, zaczipowania ich i sterowania ich myślami i czynami. Bo „zachód” to ma i usa? A jakimż to wyznacznikiem cywilizacji są te nacje? Usa, gdzie 70% ludzi nie rozumie czytanego tekstu? Tyle samo żołnierzy w wojsku nie ma predyspozycji fizycznych ani intelektualnych do pełnienia służby wojskowej ? Gdzie krajem steruje finansjera i takie ma również zapędy w stosunku do reszty świata? ( tzw. „strażnicy pokoju i demokracji na świecie ” ) Świecie obudź się. I nie pozwól na nowy KOLONIALIZM I WYZYSK .
Nie tak dawno przecież powiedziano – wprawdzie w innym kontekście ( lecz tu też pasuje) : ” ludzie ludziom zgotowali ten los”…

Jakiś MATRIX? Za ciężko zarobione i opodatkowane pieniądze – zamiast je przepić i przehulać – kupuję mieszkanie czy buduję dom, więc mam ponownie płacić rodzaj podatku – haraczu??? Czy świat naprawdę oszalał? Przecież to jest wyłudzanie haraczu a ponoć taki proceder jest karalny? I to jest tzw. prawo? Prawo,które zmierza do zniewolenia człowieka, wyhodowania sobie robotów, zaczipowania ich i sterowania ich myślami i czynami. Bo „zachód” to ma i usa? A jakimż to wyznacznikiem cywilizacji są te nacje? Usa, gdzie 70% ludzi nie rozumie czytanego tekstu? Tyle samo żołnierzy w wojsku nie ma predyspozycji fizycznych ani intelektualnych ? Gdzie krajem steruje finansjera i takie ma również zapędy w stosunku do reszty świata? ( tzw. „straż-nicy pokoju i demokracji na świecie ” ) Świecie obudź się. I nie pozwól na nowy KOLONIALIZM I WYZYSK .
Nie tak dawno przecież powiedziano wprawdzie w innym kontekście ( lecz tu też pasuje) : ” ludzie ludziom zgotowali ten los”…

Chyba Was Bóg opuścił. W Polsce można dorobić się tylko garba.Nawet godnie nie można pochować człowieka bo nawet pogrzebowe okroiliście.Biedaku płacz i płać.

Musiek Musiek, 1 maja 2019 o 11:52

Cale życie ktoś pracuje żeby się coś mieć.. Przecież Państwo ani grosza nie dołożyło się do kupna lub budowy mieszkania Banda złodzieju tylko żerują na ludziach.

To zostaniemy biedakami w swoim kraju. A kraj będzie bogaty, tylko czy da mi jeść, ubierze mnie i opłaci rachunki, chyba że o to chodzi żebyśmy byli całkowicie zalezni i na utrzymaniu państwa.

Zgadza się, że przeciętny podatek katastralny w Europie wynosi 1% wartości ( z tekstu wynika że nie koniecznie aż jeden %) To ja się pytam czy dochody obywatela są również z zakresu średniej europejskiej???? bo coś mi sie zdaje, że nie

To będziemy się strzelać

jak zmienia u nas na podatek katastraklny to dopiero bedzie bida