W ostatnim czasie coraz więcej mówi się o tym, iż Polska ma niebawem wstąpić do Strefy Euro. W dzisiejszym artykule wyjaśniamy, czym tak naprawdę jest owa strefa, jakie państwa ją tworzą i jaki jest stosunek Polski wobec Eurozonu. Sprawdzamy także, kiedy – ze względów formalnych – Polska będzie mogła przystąpić do Strefy Euro. 

Autor: Halszka Gronek
Dodano: 10.07.2019
Udostępnij:

Spis treści

1. Strefa Euro – co to jest?
2. Strefa Euro a Unia Europejska.
3. Strefa Euro a Europa.
4. Jakie kraje należą do Strefy Euro?
5. Polska wobec Strefy Euro.
6. Podsumowanie.

Strefa Euro – co to jest?

Strefa Euro, często określana mianem „Eurolandu” lub „Eurozone”, to nic innego, jak grupa państw, które posiadają wspólną jednostkę płatniczą – walutę euro. W tym znaczeniu Strefę Euro można uznać za przykład swoistej unii gospodarczo-walutowej, której państwa członkowskie rezygnują ze swoich walut narodowych na rzecz wspólnej waluty, a co więcej, której państwa nie prowadzą niezależnych polityk pieniężnych, dostosowując krajowe prawo do zasad ustalonych odgórnie przez unijny bank centralny.

Strefa Euro wydzielona jest wśród krajów leżących na kontynencie europejskim. Co więcej, członkami Strefy jest obecnie 19 państw należących do Unii Europejskiej. Strefa po raz pierwszy zaczęła funkcjonować w roku 1999, kiedy to w państwach członkowskich wprowadzono wspólną walutę euro jako środek służący podczas dokonywania płatności bezgotówkowych. Od 2002 roku Strefa Euro wkroczyła w kolejne stadium – kolejne państwa członkowskie zaczęły odchodzić od narodowych walut na rzecz gotówki w euro.

Warto także dodać, iż waluta euro nie obowiązuje jedynie w 19 państwach należących do Unii Europejskiej. Do Strefy Euro zalicza się także cztery inne państwa, które wymieniły obowiązującą dotąd walutę narodową na euro na mocy podpisanych umów lub układów monetarnych z Unią Europejską. Dwa inne kraje także wprowadziły do swojej polityki pieniężnej walutę euro, choć odbyło się to bez podpisania traktatu z UE, a więc na mocy tak zwanej jednostronnej euroizacji. W efekcie do Strefy Euro zaliczyć można aż 25 państw. 

Strefa Euro a Unia Europejska

Wiele osób uważa, iż „Strefa Euro” jest określeniem stosowanym naprzemiennie z „Unią Europejską”. W rzeczywistości jednak – mimo iż Strefa Euro i Unia Europejska mają ze sobą wiele wspólnego – oba te terminy odnoszą się do dwóch zupełnie odrębnych układów. Nie wszystkie państwa będące członkami Unii Europejskiej współtworzą Strefę Euro (przykładem tego jest Polska). I w drugą stronę: nie wszystkie kraje należące do Strefy Euro są jednocześnie związane z Unią Europejską (mowa przykładowo o Czarnogórze). 

Unia Europejska pierwotnie miała być unią gospodarczo-polityczną, a więc swoistym związkiem państw, które łączy wspólne ustawodawstwo, gospodarka czy handel. Podczas ustalania szczegółów traktatu z Maastricht znacznie rozszerzono ten pierwotny zakres współpracy państw członkowskich. Ustalono między innymi harmonogram wprowadzania unii gospodarczej i walutowej, co oznacza, iż zadecydowano, iż państwa należące do UE będą miały (prędzej czy później) wymienić narodowe waluty na wspólną walutę unijną. 

W ten właśnie sposób zarządzono utworzenie Strefy Euro, a więc wspólnoty krajów członkowskich Unii Europejskiej, które wymieniły walutę na euro, ustanawiając je obowiązującą monetą w swym państwie. Jednak na mocy późniejszych układów i umów do Strefy Euro przystępować zaczęły także te państwa, które nie posiadały statusu członka Unii Europejskiej. W tej sposób utożsamianie Strefy Euro z UE przestało dłużej obowiązywać, choć w dalszym ciągu lwią część członków Eurozonu stanowią państwa unijne (19 na 25).

Strefa Euro a Europa

Niektórzy użytkownicy języka używają terminów „Eurolandu” i „Europy” wymiennie. Choć w mowie potocznej takie uproszczenie nie wydaje się być poważnym błędem merytorycznym, warto wiedzieć, iż Euroland, czyli de facto Strefa Euro, nie jest tym samym co Europa. 

Europa to kontynent, a właściwie część świata wraz z Azją tworząca kontynent euroazjatycki (Eurazja), którego współtworzy łącznie aż 48 krajów. Mowa właściwie o 46 państwach powszechnie uznanych za niepodległe oraz o dwóch krajach, co do których istnieje spór w kwestii uznania ich niepodległości (Kosakowo oraz Naddniestrze). 

Spośród 48 krajów leżących na terenie Europy tylko 25 wchodzi w skład Strefy Euro. Oznacza to, iż tylko 25 państw wprowadziło do krajowego obrotu wspólną monetę (euro), tworząc tym samym unię gospodarczą i monetarną. Jednak pozostałe 23 państwa Europy albo jeszcze nie wprowadziły euro, mimo tego, iż wymusza to na nich Unia Europejka (np. Polska, Czechy), albo w ogólne nie mają zamiaru wstąpić do Strefy Euro (Wielka Brytania, Dania). 

Jakie kraje należą do Strefy Euro?

 

Członkowie Strefy Euro – państwa członkowskie UE 

Do krajów Strefy Euro zaliczamy przede wszystkim 19 państw, które są członkami Unii Europejskiej i z racji przynależności unijnej zdecydowały się wprowadzić jednolitą walutę euro. Są to kolejno:

  • Austria,
  • Belgia, 
  • Cypr,
  • Estonia,
  • Finlandia, 
  • Francja, 
  • Grecja, 
  • Hiszpania, 
  • Holandia, 
  • Irlandia, 
  • Litwa,
  • Luksemburg,
  • Łotwa,
  • Malta,
  • Niemcy,
  • Portugalia, 
  • Słowacja,
  • Słowenia,
  • Włochy. 

 

Członkowie Strefy Euro – państwa z aktywnym układem monetarnym

Poza tym do Strefy Euro zalicza się także kraje, które co prawda nie posiadają statusu członka Unii Europejskiej, lecz na mocy umów i układów monetarnych podpisanych z UE podjęły one decyzję o wprowadzeniu monety euro jako obowiązującej waluty państwowej. Kraje te to:

  • Andora,
  • Monako,
  • San Marino, 
  • Watykan.

 

Członkowie Strefy Euro – państwa polegające jednostronnej euroizacji

Ostatnie dwa państwa współtworzące Strefę Euro nie posiadają statusu członka Unii Europejskiej i nie podpisały także jakichkolwiek umów monetarnych w UE, a mimo tego stosują euro jako walutę państwową. Stało się tak za prawą tak zwanej jednostronnej euroizacji (polega ona na wprowadzeniu w swym państwie monety euro przy jednoczesnym zaakceptowaniu faktu, iż przedstawiciele państwa nie będą mogli uzyskać dostępu do organów funkcjonujących w ramach Europejskiego Systemu Banków Centralnych). Krajami tymi są:

  • Czarnogóra,
  • Kosakowo.

 

Przyszli członkowie Strefy Euro

Warto także dodać, iż możliwe jest wyróżnienie krajów, które z powodu uczestniczenia w polityce Unii Europejskiej (w wyniku posiadania statusu członka lub na mocy podpisanych układów) zobowiązane są do przyjęcia wspólnej waluty (euro) w najbliższych latach. Mowa o krajach takich jak:

  • Bułgaria (obecna waluta: lew);
  • Chorwacja (obecna waluta: kuna);
  • Czechy (obecna waluta: korona czeska);
  • Polska (obecna waluta: złoty);
  • Rumunia (obecna waluta: lej);
  • Szwecja (obecna waluta: korona czeska);
  • Węgry (obecna waluta: forint).

Polska wobec Strefy Euro

W 2004 roku Polska – wraz z takimi krajami, jak Czechy, Cypr, Słowenia czy Węgry – przystąpiła do Unii Europejskiej. Już wtedy oczywistym było dla państwa polskiego, iż status członka UE wiązać się będzie z obowiązkiem wprowadzenia w kraju wspólnej waluty (euro). Fakt ten wynikał przede wszystkim z zobowiązań unijnych ustalonych rok wcześniej, na mocy tak zwanego traktatu ateńskiego. Jednak UE zgodziła się w przypadku Polski na tak zwaną derogację, czyli odsunięcie w czasie wymogu wprowadzenia euro. 

Dzięki derogacji Polska, podobnie zresztą jak kilka innych krajów, ma możliwość wstrzymania się jeszcze przez kilka lat z wprowadzeniem euro jako nowej, państwowej waluty. Wyjątek w tej kwestii stanowią Dania i Wielka Brytania – państwa te na mocy klauzuli opt-out uzyskały zgodę na zachowanie narodowych walut. Okres wstrzymania (czyli derogacja) zostanie przerwany w chwili, gdy Polska wypełni tak zwane kryteria konwergencji, czyli swoiste „cele” gospodarcze i finansowe. 

Dopiero w chwili, gdy Polska gospodarka utrzyma stabilność cen, uszczelni politykę fiskalną i wypracuje zadowalające wskaźniki kursów walut oraz stóp procentowych, możliwe będzie uchylenie derogacji przez Radę Unii Europejskiej, a tym samym podjęcie decyzji o wprowadzeniu w Polsce waluty euro. Polsce powinno zależeć na wypełnieniu kryteriów konwergencji, albowiem są one jednocześnie wyznacznikiem siły gospodarczej kraju. Co pozytywne, obecnie pozostaje nam do spełnienia już jedynie kryterium walutowe. 


Sprawdź najnowszy wskaźnik PMI dla Polski: https://www.zadluzenia.com/wskaznik-pmi/

Podsumowanie

Oceń:
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
Średnia: 5 / 5, łącznie 1 ocen
Komentarze