zadluzenia.com
zamknij

Wyłudzenie kredytu i pożyczki – jak się bronić?

Oszustwa polegające na wyłudzeniu pożyczki na osobę trzecią są coraz powszechniejsze i coraz częściej słyszy się o przykrych konsekwencjach, z jakimi latami zmagają się ofiary przestępców. Sprawdziliśmy więc, jak bronić się przed próbami wyłudzenia kredytu na nasze nazwisko. 
 

Spis treści:
1. Wyłudzenie kredytu i pożyczki – na czym polega?
2. Odpowiedzialność karna.
3. Jak bronić się przed wyłudzeniem? 
4. Przykłady wyłudzeń.
5. Przedawnienie wyłudzenia kredytu.

 

 

 

WYŁUDZANIE KREDYTU I POŻYCZKI - NA CZYM POLEGA?


Wyłudzenie kredytu lub pożyczki jest w świetle prawa określane mianem oszustwa kredytowego. Jego istotą zazwyczaj jest podrobienie dokumentu tożsamości osoby fizycznej i posłużenie się falsyfikatem w celach uzyskania wsparcia finansowego.
 

Mówiąc prościej - wyłudzenie kredytu lub pożyczki polega na podszyciu się pod inną osobę i zaciągnięciu na nią zobowiązania pieniężnego. Oszustwo to w większości przypadków jest popełniane z zamiarem późniejszego niespłacenia pożyczki. 
 

Oszust może wylegitymować się niezmienionym i autentycznym dowodem osobistym osoby trzeciej, lecz także takim dokumentem, który został przerobiony, czyli poddany obróbce. Dzięki temu sprawca zyska pieniądze, lecz odpowiedzialność za spłatę zobowiązania spocznie na osobie trzeciej, za którą się podszył. 

 

 

 

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA


Wyłudzenie kredytu lub pożyczki poprzez podszycie się pod inną osobę fizyczną może zostać zakwalifikowane jako oszustwo kredytowe w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz także jako oszustwo zwykle, polegające na niekorzystnym rozporządzeniu cudzym mieniem. 
 

Sprawca wyłudzenia kredytu lub pożyczki w większości przypadków realizuje znamiona obu wyżej wymienionych zarzutów, w następstwie czego sąd orzekający o winie przytacza oba naruszone przepisy, jednak skazuje sprawce za te przestępstwo, wobec którego kodeks przewiduje surowsze sankcje. 
 

Poniżej cytujemy odpowiednie zapisy prawne, które bezpośrednio odnoszą się do obu możliwych przypadków popełnienia wyłudzenia, a także wiążących się z nimi zarzutów i przewidywanych konsekwencji prawnych. 

 



 

W przypadku określenia przez sąd zarzutu oszustwa kredytowego zastosowanie mają następujące przepisy prawne:

 

 

 

 

Kodeks karny
 

Część szczególna 
 

Rozdział XXXVI 
Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu

 

Art. 297. 

§ 1. Kto, w celu uzyskania dla siebie lub kogoś innego,
od banku lub jednostki organizacyjnej prowadzącej podobną działalność gospodarczą […] albo od organu lub instytucji dysponujących środkami publicznymi
– kredytu, pożyczki pieniężnej, poręczenia, gwarancji, akredytywy, dotacji, subwencji, potwierdzenia przez bank zobowiązania wynikającego z poręczenia lub z gwarancji lub podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy, instrumentu płatniczego lub zamówienia publicznego -
przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, instrumentu płatniczego lub zamówienia,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

 

 

 



 

Wariant drugi, czyli skazanie przestępcy za niekorzystne rozporządzanie cudzym mieniem, został unormowany na podstawie poniższych przepisów:

 

 

 

 

Kodeks karny
 

Część szczególna 
 

Rozdział XXXV
Przestępstwa przeciw mieniu

 

Art. 286.
 

§ 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

 

 

W praktyce sądowej zarzut niekorzystnego rozporządzenia cudzym mieniem jest stawiany wtedy, gdy sprawca wyłudzenia zaciągnie kredyt lub pożyczkę na osobę trzecią z zamiarem niespłacenia tegoż zobowiązania. Zamiar ten jest indywidualnie dla danego przypadku oszustwa badany i określany przez sąd. 
 


 

 

JAK BRONIĆ SIE PRZED WYŁUDZENIEM?


Powszechnie przyjęło się mówić, że jeśli oszust zechce popełnić przestępstwo, z pewnością znajdzie sposób, by to zrobić. Choć z pewnością jest w tym cień prawdy, nie oznacza to jednocześnie, iż nie ma potrzeby zabezpieczania się przed wszelkimi oszustami. 

Z wyłudzeniami kredytowymi jest podobnie. Jeśli odpowiednio zabezpieczymy swoje dokumenty, oszust nie zdoła zaciągnąć na nas pożyczki - lecz z pewnością nie spocznie na jednej próbie i w końcu trafi na ofiarę, która niewystarczająco zadbała o swoje bezpieczeństwo i nie zachowała należytych środków ostrożności w kontakcie z nieznajomym.
 

Jeśli zależy Ci na własnym bezpieczeństwie i płynności finansowej, musisz wiedzieć, jak bronić się przed próbami wyłudzania pożyczek. Przygotowaliśmy więc przejrzysty poradnik, w którym znajdują się najważniejsze wskazówki i porady z zakresu ochrony przeciwwyłudzeniowej. 

 



 

1) Pilnuj swych dokumentów
Pierwszym i najbardziej podstawowym krokiem do tego, by skutecznie bronić się przed próbami wyłudzenia pożyczki lub kredytu, jest dbanie o własne dokumenty tożsamości. 
 

Dowód osobisty, lecz także wszelkie inne dokumenty, jakie zawierają nasze dane osobowe, to przedmioty, których posiadanie ogromnie ułatwia oszustom zaciągnięcie pożyczki na nasze nazwisko. 
 

Wystarczy chwila nieuwagi, by nasze dokumenty trafiły w niepożądane ręce. Dlatego właśnie dbaj o bezpieczeństwo własnego portfela, a jeśli go zgubisz - nie przejmuj się pieniędzmi, lecz w pierwszej chwili zastrzeż dowód osobisty, bo to właśnie jego utrata może przysporzyć Ci najgorszych problemów. 

 



 

2) Dbaj o bezpieczeństwo danych osobowych 
To nieprawda, iż do wyłudzenia kredytu na nasze nazwisko oszustom potrzebny jest nasz dowód osobisty. Wyspecjalizowani przestępcy znają sposoby na to, jak stworzyć lub przerobić istniejący już dowód na taki, który będzie wyglądał jak autentyczna kopia posiadanego przez nad oryginału. 
 

Jeśli więc zależy nam na bezpieczeństwie naszych finansów, powinniśmy dbać nie tylko o dokumenty, lecz także o ochronę naszych danych osobowych. Uważajmy na to, komu podajemy takie informacje, jak numer dowodu, PESEL, adres zameldowania czy imiona rodziców. 
 

Jeśli otrzymamy list z banku lub państwowego urzędu, w którym podane będą nasze prywatne dane, zadbajmy o to, by zniszczyć owy dokument, zanim ktoś inny uzyska do niego dostęp. Nie przesyłajmy także żadnych ważnych danych drogą mailową czy SMS-ową, bowiem bardzo łatwo jest wykraść informacje z tego typu źródeł.
 




 

3) Przeciwdziałaj - uruchom alerty BIK
Dobrym pomysłem na to, jak zabezpieczyć się przed ewentualnymi próbami wyłudzenia pożyczki na nasze nazwisko, jest aktywacja specjalnej (niestety odpłatnej) usługi oferowanej przez Biuro Informacji Kredytowej - tzw. „alertów BIK”
 

Funkcja ta pozwala na każdorazowe otrzymywanie wiadomości SMS ze specjalnym powiadomieniem dotyczącym sprawdzania naszej oceny w bazie BIK przez zewnętrzne instytucje (np. banki). Koszt takiej usługi nie jest wysoki - w zależności od obowiązującej oferty wynosi ok. 20 złotych rocznie.
 

Otrzymanie SMS-a z informacją, że dany bank właśnie dokonuje weryfikacji naszej historii kredytowej, może oznaczać, iż ktoś próbuje uzyskać kredyt na nasze nazwisko. Dzięki alertowi dowiemy się o próbie potencjalnego wyłudzenia, lecz także zyskamy informację na temat banku, który miała udzielić owego kredytu - i zdołamy szybko zareagować. 

 



 

4) Nie zostawiaj swojego dowodu osobistego jako zastawu
Przypadek ten wielu z nas zna z autopsji - udajemy się do wypożyczalni sprzętu (np. kajaków nad akwenem wodnym lub gier planszowych w specjalnych klubach graczy), a tam dowiadujemy się, że by wypożyczyć dany obiekt za darmo, potrzebne będzie „zastawienie” swego dowodu. 
 

Inny przypadek: prosimy o skserowanie notatek w szkolnym punkcie papierniczym, jednak przy odbiorze zamówienia okazuje się, iż koszt usługi jest wyższy niż przewidywaliśmy. Nie mając wystarczającej gotówki, godzimy się na to, by zostawić nasz dowód „w zastawie” - aż do chwili, gdy oddamy wymaganą sumę.
 

Oba wyżej wymienione przykłady są potencjalnie niebezpieczne, choć niestety mało kto z nas zdaje sobie z tego sprawę. Pozostawianie dowodu „w zastawie” u obcej osoby to jedna z najbardziej nieodpowiedzialnych rzeczy, które nieświadomie można popełnić. Jeśli zależy nam na własnym bezpieczeństwie, nigdy nie zgadzajmy się na taką propozycję.

 



 

5) Nie wysyłaj skanów dowodu w celu weryfikacji danych
Wysyłanie skanów lub zdjęć naszych dowodów osobistych - zarówno listownie, jak i internetowo - jest kolejnym potencjalnie niebezpiecznym posunięciem, jakie wielu z nas popełnia.
 

Podczas zawierania umów na odległość, a także podczas wszelkich weryfikacji tożsamości w serwisach internetowych, często proszeni jesteśmy o przesłanie skanów naszego dowodu osobistego. Będąc nieświadomi ewentualnych konsekwencji takiego czynu, zgadzamy się na taką prośbę i bezmyślnie dokonujemy wysyłki.
 

Jeśli zależy nam na własnej ochronie, nigdy nie przystawajmy na propozycję przesłania skanów dokumentów, lecz szukajmy innego sposobu potwierdzenia tożsamości - np. poprzez dokonanie bankowego przelewu weryfikacyjnego na symboliczną sumę pieniędzy.

 



 

6) Jeśli Twój dowód zginie, bezzwłocznie reaguj
Jeśli zdarzy się tak, iż Twój dowód osobisty zginie, nie panikuj, lecz jak najszybciej dokonaj zastrzeżenia dokumentu - czy to na policji, czy w oddziale banku z którym współpracujesz. 
 

W przypadku, gdy ktoś spróbuje wyłudzić kredyt na Twój dowód osobisty, nie będziesz miał się czym martwić – zgłoszenie zaginięcia dokumentu załatwi sprawę i ułatwi znalezienie sprawcy.
 

Gorzej, jeśli nie zdążysz się zorientować, że Twój dowód zginął, i oszust wykorzysta Twą nieuwagę do tego, by zaciągnąć kredyt. W takiej sytuacji konieczne będzie napisanie odwołania do banku i zawiadomienie odpowiednich służb o popełnieniu przestępstwa.

 

 

 

PRZYKŁADY WYŁUDZEŃ

 

Jednym z najpopularniejszych sposobów wyłudzania kredytów przez przestępców jest „kradzież tożsamości”. W tym celu oszuści wykorzystują nie tylko dowody osobiste, lecz także wszelkie inne dokumenty potwierdzające tożsamość (paszporty, prawa jazdy czy książeczki wojskowe). 
 

Co gorsza, przestępcy nie tylko kradną dokumenty osobisty, lecz często skupiają się także na wszelkich przesyłkach pocztowych czy prywatnych wiadomościach tekstowych lub mailowych - wszystko po to, by posiąść informacje o przyszłej ofierze i jak najlepiej przygotować się do podszycia się pod nią.
 

W praktyce wyłudzaniu kredytów bardzo często służy także użycie podrobionych dokumentów potwierdzających poziom dochodów, a nawet manipulacja stanem cywilnym czy ilością osób będących na utrzymaniu wnioskodawcy. Co równie istotne, rosnąca popularność bankowości elektronicznej powoduje zwiększenie aktywności przestępców wyłudzających kredyty właśnie poprzez Internet

 

 

 

PRZEDAWNIENIE WYŁUDZENIA KREDYTU

 

Polskie przepisy prawne przewidują możliwość przedawnienia wykonania kary za popełnione wyłudzenie kredytowego. Szczegółowe regulacje prawne w tej kwestii są jednak uzależnione od tego, jaki dokładnie zarzut usłyszał sprawca (czy ten określony na mocy art. 297. Kodeksu karnego, czy ten z art. 286. Kodeksu).
 

W przypadku skazania na mocy artykułu 286. K.k. (czyli za niekorzystne rozporządzenie własnym lub cudzym mieniem) ewentualne przedawnienia wykonania kary może nastąpić wtedy, gdy od uprawomocnienia wyroku sądowego upłynie conajmniej 30 lat
 

Jeśli sprawca usłyszał zarzut zgodny z treścią artykułu 297. K.k. (czyli dotyczącego oszustwa kredytowego w ścisłym znaczeniu), okres przedawnienia wykonania kary wynosi 15 lat od chwili uprawomocnienia wyroku skazującego. 
 

Jeżeli natomiast sprawca zostanie skazany na mocy obu wyżej wymienionych artykułów, okres owego przedawnienia wyniesie 15 lat




 

 

Skomentuj artykuł
captcha
Twoja ocena
Średnia ocena
5 / 5 z 2 ocen
~Malwa

Dla mnie sprawa jest bardzo prosta. Trzeba poczytać, dowiedzieć się, że nie wolno machać dowodem a potem sobie wykkupić pakiet w chronpesel.pl i mieć święty spokój.   Odpowiedź

~Kinia

Wydaje mi się że najlepszym rozwiązaniem jeżeli chodzi o ochronę przeciwko wyłudzeniom jest ochrona danych w chronpesel. Sama korzystam i coraz częściej się utwierdzam że warto   Odpowiedź

~Malwa

Dokładnie tak jak mówisz. Lepszego sposobu niż chronpesel.pl aktualnie nie ma na rynku dlatego warto korzystać.   Odpowiedź

~maniek

super porady, szkoda tylko ze oszustow jest w naszym kraju coraz wiecej...   Odpowiedź

~malazyk

Jak się da chronić to trzeba to po prostu robi. NIe ma innego wyjscia, bo rózni ludzi pracuja w takich miesjcach i jesli sami o siebie nie zadbamy to nikt tego ni zrobi za nas.   Odpowiedź