Czym zajmuje się agencja ratingowa?

Agencja ratingowa to wyspecjalizowany podmiot zajmujący się wystawianiem ocen kredytowych, czyli tak zwanych ratingów kredytowych. W odróżnieniu od prywatnych instytucji, takich jak banki czy parabanki, które same także zajmują się oceną kredytową swych klientów, działalność agencji ratingowych ma charakter jawny i publiczny. Oceny kredytowe, jakich dokonuje owe podmioty, wpływają na gospodarkę i obraną linię polityczną.

Można powiedzieć, że agencja ratingowe są firmami doradztwa inwestycyjnego o szerokim zakresie działania. Prowadzą one jakościową klasyfikację dłużników papierów wartościowych, nadając poszczególnym podmiotom, takim jak banki, spółki, organizacje, a nawet całe państwa, ocenę w określonej przez siebie skali. Na postawie tegoż ratingu kredytowego wyznaczone zostaje ryzyko inwestycyjne. Mówiąc prościej: praca agencji pozwala ocenić, czy warto wchodzić w biznes z danym podmiotem.

Agencji ratingowych jest na świecie bardzo dużo. Oczywiście sposób ich działania, oceniania i standardy współpracy ze zleceniodawca stanowią o prestiżu i renomie agencji. Najwyżej cenione cechy w agencji ratingowych to: wiarygodność, niezawodność, niezależność od podmiotów państwowych, obiektywność i dyskrecja metod pracy. Wybierając agencję ratingową, warto jest sprawdzić krajowe rankingi i poprosić o polecenia wśród znajomych osób lub organizacji. 

Rating to nic innego, jak jakościowa ocena zdolności i wiarygodności kredytowej danego podmiotu. Owy rating służy z kolei zainteresowanym instytucjom do oszacowania ryzyka inwestycyjnego, jakie wiązałoby się z udzieleniem kredytu lub rozpoczęciem współpracy biznesowej z danym podmiotem (bankiem, rządem, spółką itp.). W podobnej dziedzinie swą działalność prowadzą wywiadownie gospodarcze. Zajmują się one przygotowywaniem wieloaspektowych raportów, jakie służą zainteresowanym klientom do oceny ryzyka. Warto pamiętać, że zdolność kredytowa jest potrzebna, aby otrzymać kredyty online oraz pożyczki online.

Rating kredytowy stosują nie tylko agencje ratingowe, lecz na mniejszą skalę także poszczególne spółki, banki i rządy państwowe. Wystarczy spojrzeć na przykład oceny zdolności kredytowej, jaką przeprowadza na swym kliencie bank zanim jeszcze zgodzi się udzielić mu kredytu czy pożyczki. Stąd ogólny wniosek: rating kredytowy jest oceną zdolności podmiotu prawa do pełnej obsługi zaciągniętego długu lub zobowiązania, które dopiero ma zostać zaciągnięte.

Angielski termin rating oznacza mniej więcej tyle, co „wskaźnik”, „ocena” czy „oznacznik”. Takie tłumaczenie zagranicznego terminu jest w pełni słuszne i bezpośrednio odnosi się do jakościowej klasyfikacji zdolności kredytowych. Większość agencji ratingowych stosuje system ocen od A (oznaczającego niskie ryzyko inwestycyjne) do D (duże ryzyko i niepewny zwrot zainwestowanych środków). Niektóre agencje poszerzają podstawową klasyfikację A-D o mniejsze i bardziej precyzyjne oceny (AAA, CCC itp.). Zdolność kredytowa będzie szczególnie potrzeba w przypadku, gdy będziemy chcieli wziąć kredyt gotówkowy lub kredyt hipoteczny.

Początków ratingu można dopatrywać już w pierwszej dekadzie XIX wieku. To właśnie wtedy miał miejsce jeden z największych kryzysów finansowych w dziejach Stanów Zjednoczonych. Ze względu na poważne skutki krachu giełdowego poszczególne agencje rozpoczęły upubliczniać raporty oceniające zdolność kredytową poszczególnych kupców i hurtowników. Dzięki ratingowi kolejni inwestorzy znali już przypuszczalne ryzyko inwestycyjne, a szansa na wystąpienie kolejnego kryzysu została zminimalizowana.

Pierwsza oficjalna agencja ratingowa powstała w 1841 roku. Blisko sześćdziesiąt lat później opublikowano pierwszy pionierski rating obligacji, dzięki któremu możliwe było szacowanie ryzyka inwestycyjnego na giełdzie papierów wartościowych. Wtedy też opracowany został pierwszy system oceniania ryzyka (skala od A do C). Do końca lat 60. XX wieku rynek usług ratingowych rozrósł się, lecz nie wychodził poza granice Stanów Zjednoczonych Ameryki. 

Rosnąca zmienność kursów walut, a także giełdowych akcji i obligacji, doprowadziła do tego, że coraz bardziej zauważalna stała się potrzeba otwierania kolejnych agencji ratingowych i podnoszenia poziomu usług oferowanych przez już istniejące agencje. W szybkim czasie rating zaczął był powszechnie stosowany przez inwestorów i regulatorów rynkowych. Stał się niemal obowiązkowym elementem infrastruktury giełdowej, ukazując ryzyko inwestycyjne i regulując w ten sposób podaż. 

Jak zaznaczyliśmy już we wcześniejszej części artykułu, większość agencji ratingowych stosuje system ocen od A (oznaczającego niskie ryzyko inwestycyjne) do D (duże ryzyko i niepewny zwrot zainwestowanych środków).

Wielu klientów agencji ratingowych zastanawia się nad tym, co tak naprawdę wpływa na ostateczną ocenę kredytową. Czynniki, które mają znaczenie dla zmiany ratingu badanej instytucji, są następujące:

Oczywiście każda z agencji ratingowych stosuje własne i samodzielnie wypracowane kryteria oceny kredytowej badanego podmiotu. Jednak w większości przypadków rating nie odbiega od siebie znacząco. Cieżko wyobrazić sobie sytuację, w której jedna agencja ocenia podmiot na kategorię AAA, a druga na D. Standardy oceny ryzyka kredytowego są bowiem podobne między poszczególnymi agencjami i wynikają ze sprawdzonych i odgórnie przyjętych reguł wyceny wiarygodności kredytowej kontrahenta. 

Obecnie na całym świecie działa niezliczona liczba agencji ratingowych. Wiele z nich zajmuje się jedynie określonym segmentem rynku, na przykład krajowymi bankami komercyjnymi bądź bankami centralnymi państw europejskich. Bez trudu znaleźć można jednak takie instytucje, które z racji stażu działania na rynku oraz licznych sukcesów i nagród rynkowych uznać można za czołówkę wśród światowych agencji ratingowych. Są to:

1. Moody’s Investors Service – amerykańska spółka zapewniająca ratingi kredytowe i badania  dotyczące zadłużeń na giełdzie papierów wartościowych; działa na rynku od 1909 roku a jej siedziba znajduje się w wieżowcu 7 Word Trade Center w Nowym Jorku.
2. Standard & Poor’s – amerykańska agencja ratingowa, której początki działalności sięgają już roku 1916 (od roku 1941 agencja działa pod obecną nazwą Standard & Poor’s);  firma ta posiada sieć swoich oddziałów w kilkunastu krajach na świecie, w tym w Polsce – w Warszawie od 2014 roku.
3. Fitch Ratings – obok Moody’s i Standard & Poor’s trzecia największa i najbardziej wpływowa agencja ratingowa o zasięgu globalnym; publikuje ratingi dotyczące ponad 5700 instytucji finansowych, ponad 200 przedsiębiorstw oraz 100 państw; w Polsce z usług ekspertów przedsiębiorstwa Fitch Ratings korzystają przede wszystkim samorządy oraz spółki komunalne.

Agencja ratingowa – najważniejsze informacje

1. Agencja ratingowa to wyspecjalizowany podmiot zajmujący się wystawianiem ocen kredytowych, czyli tak zwanych ratingów kredytowych.
2. Początków ratingu można dopatrywać już w pierwszej dekadzie XIX wieku. Pierwsza oficjalna agencja ratingowa powstała natomiast w 1841 roku.
3. Działalność agencji ratingowych ma charakter jawny i publiczny, a oceny kredytowe, jakich dokonuje owe podmioty, wpływają na gospodarkę i decyzje polityczne.
4. Praca agencji ratingowych pozwala ocenić, czy warto wchodzić w biznes z danym podmiotem. Na postawie ratingów kredytowych jest bowiem wyznaczane ryzyko inwestycyjne.
5. Rating to nic innego, jak jakościowa ocena zdolności i wiarygodności kredytowej danego podmiotu. W przypadku agencji ratingowych obiektem poddanym ocenie nie jest pojedynczy konsument, lecz instytucja, spółka, a nawet całe państwo.
6. Większość agencji ratingowych stosuje system ocen od A (oznaczającego niskie ryzyko inwestycyjne) do D (duże ryzyko i niepewny zwrot zainwestowanych środków).
7. Standardy oceny ryzyka kredytowego są podobne między poszczególnymi agencjami i wynikają ze sprawdzonych i odgórnie przyjętych reguł wyceny wiarygodności kredytowej kontrahenta.
8. Za czołówkę wśród światowych agencji ratingowych uznać można firmy: Moody’s Investors Service, Standard & Poor’s i Fitch Ratings.