Dochód a przychód – najważniejsze różnice

Terminem „przychód” określa się tę kwotę pieniężną, jaką dany użytkownik rynku uzyskał dzięki określonej transakcji lub działalności. Niemniej jednak przychód nie wyraża rzeczywistego zysku, jaki dana osoba osiągnęła dzięki podjętym czynnościom. Dlaczego? Sytuację tę łatwo wytłumaczyć na następującym przykładzie:

Zaprezentowany przez nas przykład jest oczywiście poglądowy. Przychód to termin stricte ekonomiczny i podlegający prawnym regulacjom. Co więcej, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych prezentuje dokładny katalog przysporzeń, jakie uznawane są właśnie za przychód.

Mówiąc najprościej, jak to możliwe, dochód jest tą wartością pieniężną, jaką dany użytkownik rynku zarobił dzięki podjętym działaniom i transakcjom. Co więcej, suma ta jest już ostateczna. Oznacza to, że odliczone zostały od niej wszystkie niezbędne opłaty związane z daną transakcją. 

Wracając do przykładu, jaki przytoczyliśmy we wcześniejszym akapicie naszego artykułu, dochód Jasia wyniesie 30 złotych. Choć dostał on od mamy 50 złotych za wysprzątanie garażu, 20 złotych musiał wydać na zakup środków myjących. Bez zrealizowania tego wydatku chłopiec nie mógłby dokładnie umyć garażu. W następstwie nie dostałby w końcu obiecanych mu 50 złotych. 

Z tej przykładowej scenki łatwo wywnioskować, że koszty uzyskania przychodu są nieodzownym elementem każdej transakcji. Dzięki nim możliwe jest osiągnięcie dochodu, czyli mówiąc prościej – czystego zysku. Oczywiście im mniejsze koszty uzyskania przychodu, tym lepiej dla przedsiębiorcy. Jednak całkowite pominięcie owych opłat jest niemożliwe.

Obrót to trzeci z terminów, jakie bardzo często mylone są ze sobą nawzajem. I choć według terminologii ekonomicznej dochód, przychód i obrót to trzy zupełnie odrębne wartości, wielu konsumentów traktuje się zamiennie. Wynika to oczywiście z nieznajomości podstawowych zasad rządzących powszechnym rynkiem finansowym.

Wspomniany obrót to nic nic innego, jak przychód pomniejszony o podatek dochodowy. Mówiąc prościej – jest to całkowity wpływ otrzymany przez przedsiębiorcę w związku z pewnymi działaniami/transakcjami, pomniejszony o taksę na rzecz fiskusa. 

W przeciwieństwie do dochodu, obrót jest równowartością przychodu pomniejszoną o podatek – a nie o standardowe koszty uzyskania przychodu. Co oczywiste więc, wszystkie trzy wartości (dochód, przychód i obrót) są różne, lecz zależne od siebie.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa podatkowego wyróżnia się trzy odrębne kategorie przychodów. Są to odpowiednio:

Dzięki wcześniejszym analizom wiemy już, czym różni się przychód od dochodu, a także czym są koszty uzyskania przychodu przez przedsiębiorcę. Na tym jednak nie kończy się sprawa zawiłości przychodowo-dochodowych.

We współczesnej rachunkowości wyróżnia się dwie podstawowe kategorie dochodu. Pierwszą z nich jest dochód brutto, czyli nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania przed opodatkowaniem. Druga kategoria to dochód netto – nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania po uwzględnieniu podatku dochodowego.

Jako dochód w przypadku powyższych wyliczeń rozumie się nadwyżkę między przychodem a kosztami jego uzyskania. By wytłumaczyć różnicę między tymi dwoma wartościami, powróćmy raz jeszcze do przykładu Jasia i zleconego mu wysprzątania garażu. Wiemy, że chłopiec dostał od mamy 50 złotych na zrobienie porządku w przydomowym garażu. Wiemy także, że 20 złotych wydał na środki myjące, a więc czysty zysk z jego transakcji wyniósł 30 złotych. 

Sprawa nieco bardziej skomplikuje się wtedy, gdy przyjmiemy, że Jasiu prowadził zarejestrowaną działalność usług sprzątających. W takim przypadku chłopiec (a właściwie mężczyzna!) zmuszony będzie do zapłacenia podatku dochodowego. W zależności od obranej formy działalności, od otrzymanego przez Jasia przychodu zostanie odliczony odpowiedni procent na rzecz fiskusa. 

Dochód brutto wynosił więc będzie w dalszym ciągu 30 złotych. Jednakowoż dochód netto równał się będzie: przychód (50 zł) – podatek dochodowy – koszty uzyskania przychodu (20 zł).