Wynagrodzenie za czas niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego to niezbywalne prawo każdego pracownika w Polsce. To, ile pieniędzy dostaniemy za każdy niewykorzystany dzień wolnego, zależy od wskaźnika nazywanego współczynnikiem ekwiwalentowym. Sprawdziliśmy, jaki ekwiwalent obowiązuje w 2019 roku.

Autor: Halszka Gronek
Dodano: 12.02.2019
Udostępnij:

Spis treści

1. Ekwiwalent za urlop wypoczynkowy – co to jest?
2. Kto może otrzymać ekwiwalent?
3. Jak liczyć ekwiwalent za niewykorzystany urlop?
4. Kiedy wypłata ekwiwalentu?
5. Pytania i odpowiedzi.
6. Podstawa prawna.
7. Podsumowanie.

  

Ekwiwalent za urlop wypoczynkowy – co to jest?

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy to nic innego, jak odpowiednio wyliczona suma pieniężna, jaką pracodawca oddaje swemu pracownikowi w związku z niewykorzystaniem przysługującej mu puli dni urlopowych. Kwota ekwiwalentu zależy od wielu czynników – podstawy wynagrodzenia, przyjętej puli dni wolnych od pracy i wymiaru etatu.

Co niezwykle istotne, ekwiwalent może zostać wypłacony jedynie po rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy. Można więc powiedzieć, iż jest to swoista odprawa pracownika – zwrot wynagrodzenia za przepracowane dni urlopowe. Jednak dopóki nie dojdzie do zerwania stosunku pracy, pracownik nie otrzyma ekwiwalentu. Będzie mógł on jedynie wykorzystać zaległe dni wolne.

Wynagrodzenie za niewykorzystany czas urlopowy to niezbywalne prawo każdej Polki i każdego Polaka zatrudnionych na umowę o pracę. Przywileju tego nie można się zrzec, ani nie można „wymienić go” na gotówkę (stosowne wynagrodzenie). Sytuacja ta ulega zmianie właśnie w chwili rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Wtedy wypłacany zostaje pieniężny ekwiwalent.

 

Kto może otrzymać ekwiwalent?

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należy się każdemu pracownikowi zatrudnionemu na umowie o pracę – niezależnie od tego, jaki był jego wymiar etatu. Warunki do tego, by pracownik mógł ubiegać się o owy ekwiwalent, są następujące:

  1. pracownik musi posiadać pewną pulę niewykorzystanych dni urlopu wypoczynkowego (pozostałych po dowolnym roku jego pracy w danej placówce);
  2. umowa pracy między pracownikiem a pracodawcą musi zostać rozwiązana lub musi wygasnąć (ekwiwalent przysługuje jedynie po zakończeniu stosunku pracy w danej placówce);

Warto także dodać, iż pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu w sytuacji, gdy strony umowy postanowią o wykorzystaniu urlopu w kolejnym zatrudnieniu u tego samego pracodawcy. Co istotne jednak, nowa umowa (dot. nowego tj. kolejnego zatrudnienia) powinna być podpisana bezpośrednio po rozwiązaniu pierwszej umowy.

Na wypłacenie ekwiwalentu (podobnie jak na skorzystanie z wielu innych ustawowych przywilejów pracowniczych) nie mogą liczyć ci, którzy zatrudnieni są na umowie cywilnoprawnej (umowie zlecenia lub umowie o dzieło). Nic więc dziwnego, iż w potocznym języku stosuje się określenie „umowy śmieciówki” dla tego typu form zatrudnienia.  

 

Jak liczyć ekwiwalent za niewykorzystany urlop?

Aby wyliczyć ekwiwalent, jaki należy się danemu pracownikowi za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, należy posłużyć się tak zwanym współczynnikiem ekwiwalentu. Jego wartość ustalana jest indywidualnie dla każdego roku kalendarzowego. 

Współczynnik ekwiwalentowy wyraża przeciętną miesięczną liczbę dni pracy przypadających w danym roku. W roku 2019 rząd wskazał dwa współczynniki: 

  • standardowy = 20,92 (dla placówek uznających za wolne od pracy sobotę oraz niedziele) ;
  • wariantywny = 20,67 (dla placówek, w których drugi dzień wolny od pracy – poza ustawowo wskazaną niedzielą – przypada na standardowy dzień roboczy, czyli od poniedziałku do piątku).

Warto także dodać, iż wskazane wyżej wartości współczynnika obowiązują jedynie w przypadku pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze etatu. W przypadku mniejszych wymiarów stosuje się przeliczniki wprost proporcjonalne, na przykład:

  • 1/1 etatu – współczynnik 20,92 lub 20,67;
  • 1/2 etatu – współczynnik 10,46 lub 10,34;
  • 2/3 etatu – współczynnik 13,95 lub 13,78;
  • 3/4 etatu – współczynnik 15,69 lub 15,50.

Na koniec warto jeszcze zaznaczyć, iż do wyliczania należnego ekwiwalentu stosuje się współczynniki obowiązujące w tym roku, w jakim nastąpiło rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy. Zasada ta obowiązuje nawet wtedy, gdy od roku, w którym nie wykorzystano pełnego urlopu, minęło kilka/kilkanaście lat.

Kiedy wypłata ekwiwalentu?

Wypłata ekwiwalentu urlopowego może nastąpić jedynie wtedy, gdy dojdzie do rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Dopóki pracownik jest zatrudniony w danej placówce, dopóty nie może on liczyć na wypłacenie mu finansowego zadośćuczynienia za niewykorzystanie urlopu wypoczynkowego. Jedyne prawo, jakie mu przysługuje, to skorzystanie z wcześniej niewykorzystanej puli dni urlopu.

Ekwiwalent powinien zostać wypłacony wraz z ostatnią należącą się danemu pracownikowi wypłatą. Wtedy także pracodawca powinien wystawić pracownikowi świadectwo pracy i wypłacić ewentualną odprawę (jeśli były podstawy do zaistnienia takiego obowiązku). 

Warto także pamiętać, iż przy wyliczaniu wysokości ekwiwalentu stosowany jest współczynnik obowiązujący w roku wypłacania ekwiwalentu, a nie w roku niewykorzystania umowy. Tak więc jeśli stosunek pracy wygasł 31 grudnia 2018 roku, ekwiwalent zostanie wyliczony na postawie współczynnika z 2018 roku. Jeśli umowa wygasła 1 stycznia 2019 roku – wykorzystany zostanie współczynnik na rok 2019. 

 

Pytania i odpowiedzi

 

Pracuje na pełen etat i zarabiam 2800 złotych brutto. W zeszłym roku kalendarzowym nie wykorzystałam 5 dni urlopu wypoczynkowego. Jaka kwota zwrotu mi się należy?

Po pierwsze – ekwiwalent urlopowy jest wyliczany na podstawie współczynnika właściwego dla roku kalendarzowego, w jakim nastąpiło zerwania lub ustanie stosunku pracy, Jeśli nie straciła Pani pracy – ekwiwalent nie przysługuje. Przyjmując, że straciła Pani pracę niedawno, tj. w 2019 roku, standardowy współczynnik urlopowy wynosi 20,92. 

By wyliczyć przysługującą Pani dolę, należy podzielić podstawę wynagrodzenia (2800 zł brutto) przez współczynnik urlopowy (20,92). Otrzymany wynik mnożymy następnie przez ilość niewykorzystanych dni urlopu (5). Ekwiwalent urlopowy powinien wynieść więc 669,22 złote brutto. 


W zeszłym roku nie wykorzystałam 3 dni urlopu. Czy muszę je wykorzystać w tym roku, by nie przepadły, czy może mogę pobrać za nie zwrot?

Zwrot wynagrodzenia, a właściwie ekwiwalent urlopowy, nie przysługuje, jeśli jest Pani wciąż zatrudniona w danej placówce. Nie musi Pani wykorzystywać zaległych dni urlopowych (choć może Pani to zrobić). Jednak odpowiedni zwrot za nie otrzyma Pani dopiero w chwili rozwiązania lub zerwania umowy z pracodawcą.


Od 4 lat jestem zatrudniony na 3/4 etatu. W 2017 roku nie wykorzystałem 3 dni urlopu, a w 2018 – 1 dnia. Niedługo wygasa moja umowa o pracę. Na jaki ekwiwalent mogę liczyć?

Łącznie nie wykorzystał Pan 4 dni urlopu. Jeśli umowa wygaśnie w 2019 roku, a pan nie postanowi od razu podpisać nowego stosunku pracy z tym samym pracodawcą, powinien Pan dostać ekwiwalent za 4 dni w przeliczniku równym 3/4 współczynnika (3/4 x 20,92 = 15,69 lub 3/4 x 20,67 = 15.50). 

Aby obliczyć taki ekwiwalent, powinien podzielić Pan swoją wypłatę brutto przez odpowiedni współczynnik (20,92 dla firm pracujących od poniedziałku do piątku i 20,67 dla placówek działających w inne dni tygodnia – w tym w sobotę). Otrzymany w ten sposób wynik należy pomnożyć przez 4 dni zaległego urlopu. Wynik stanowić będzie sumę należnego Panu wynagrodzenia.


Od 2016 roku jestem zatrudniona na umowie zlecenia. Co roku przysługuje mi 14 dni urlopu wypoczynkowego. Czy wobec tego mogę liczyć na wypłacenie ekwiwalentu wypoczynkowego?

Przyznanie Pani 14 dni urlopu wypoczynkowego wynika jedynie z dobrej woli pracodawcy. Niestety, polskie prawo nie gwarantuje tego typu przywilejów, podobnie zresztą jak nie gwarantuje ekwiwalentów dla zleceniobiorców. 

Mówiąc prościej: ma żadnej podstawy prawnej, by mogła się Pani ubiegać o ekwiwalent urlopowy. Być może Pani szef, skoro przyznał 14 dni urlopu wypoczynkowego, sam zechce też zapłacić za niewykorzystany urlop. Z racjonalnego punktu widzenia szansa na to jest niestety niewielka.

Powszechnie obowiązująca zasada jest prosta: na wypłacenie ekwiwalentu (podobnie jak na skorzystanie z wielu innych ustawowych przywilejów pracowniczych) nie mogą liczyć obywatele zatrudnieni są na umowie cywilnoprawnej. Nic więc dziwnego, iż w potocznym języku stosuje się określenie „umowy śmieciówki” dla tego typu form zatrudnienia.  


 

Podstawa prawna

Aktem prawnym, jaki bezpośrednio określa obowiązek wypłacenia ekwiwalentu urlopowego na rzecz pracownika, jest ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku. Dokument ten, powszechnie znany jako Kodeks pracy, wszedł w życie wraz z początkiem 1975 roku. Jego ujednoliconą treść znaleźć można w Dzienniku Ustaw nr 24 na rok 1974, pod pozycją 141.

Podstawowe kwestie wypłacania ekwiwalentu urlopowego określone zostały w najstępujący sposób:

§

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy

Dział VII
Urlopy pracownicze

Rozdział I
Urlopy wypoczynkowe

Art. 171.

§ 1. W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.

§ 3. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą.

Art. 173.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

Podsumowanie


Źródła:
https://kadry.infor.pl/urlopy/wypoczynkowy/2860047,Ekwiwalent-za-urlop-wypoczynkowy-w-2019-r.html

Oceń:
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
Średnia: 5 / 5, łącznie 1 ocen
Komentarze (1)

powinni jak najszybciej zlikwidowac smieciówki, kazdemu nalezy sie urlop wypoczynkowy i odpowiedni ekwiwalent!