Ekwiwalent za niewykorzystany urlop

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop

author
Halszka Gronek
22 lutego 2020
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com, ukończyła dziennikarstwo i socjologię na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka kompendiów wiedzy na temat społecznych aspektów świata finansów i ekonomii.

Wynagrodzenie za czas niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego to niezbywalne prawo każdego pracownika w Polsce. To, ile pieniędzy dostaniemy za każdy niewykorzystany dzień wolnego, zależy między innymi od wskaźnika nazywanego współczynnikiem ekwiwalentowym.

Spis treści:

  1. Czym jest ekwiwalent za urlop wypoczynkowy?
  2. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop - podstawa prawna
  3. Kto może otrzymać ekwiwalent za niewykorzystany urlop?
  4. Jak liczyć ekwiwalent za niewykorzystany urlop?
  5. Kiedy wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop?
  6. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop - podsumowanie
  7. Najczęstsze pytania i odpowiedzi
Zwiń spis treści

Czym jest ekwiwalent za urlop wypoczynkowy?

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy to nic innego, jak odpowiednio wyliczona suma pieniężna, jaką pracodawca oddaje swemu pracownikowi w związku z niewykorzystaniem przysługującej mu puli dni urlopowych.

Kwota ekwiwalentu zależy od wielu czynników, począwszy od podstawy wynagrodzenia, przez przyjętą pulę dni wolnych od pracy i aż po wymiar obejmowanego etatu. Co niezwykle istotne, ekwiwalent może zostać wypłacony jedynie po rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy. Można więc powiedzieć, iż jest to swoisty dodatek do odprawy pracowniczej – zwrot wynagrodzenia za przepracowane dni urlopowe. Jednak dopóki nie dojdzie do zerwania stosunku pracy, dopóty pracownik nie otrzyma ekwiwalentu. Będzie mógł on jedynie wykorzystać zaległe dni wolne.

Wynagrodzenie za niewykorzystany czas urlopowy to niezbywalne prawo każdej Polki i każdego Polaka zatrudnionych na umowę o pracę. Przywileju tego nie można się zrzec, ani nie można „wymienić go” na gotówkę (stosowne wynagrodzenie). Sytuacja ta ulega zmianie właśnie w chwili rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Wtedy wypłacany zostaje pieniężny ekwiwalent. Jeżeli potrzebujesz dodatkowej gotówki sprawdź najlepsze oferty pożyczek na dowód.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop - podstawa prawna

Aktem prawnym, jaki bezpośrednio określa obowiązek wypłacenia ekwiwalentu urlopowego na rzecz pracownika, jest ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku. Dokument ten, powszechnie znany jako Kodeks pracy, wszedł w życie wraz z początkiem 1975 roku. Jego treść znaleźć można w Dzienniku Ustaw nr 24 na rok 1974, pod pozycją 141. Podstawowe kwestie wypłacania ekwiwalentu urlopowego określone zostały w najstępujący sposób:

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy

Art. 171. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy
§ 1.
W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.
§ 3.
Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą.

Art. 173. Rozporządzenie w sprawie ustalania i udzielania urlopu wypoczynkowego
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

Kto może otrzymać ekwiwalent za niewykorzystany urlop?

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należy się każdemu pracownikowi zatrudnionemu na umowie o pracę – niezależnie od tego, jaki był jego wymiar etatu. Przejrzyj także ranking pożyczek na raty.

Aby pracownik mógł ubiegać się o owy ekwiwalent:

  • musi posiadać pewną pulę niewykorzystanych dni urlopu wypoczynkowego (pozostałych po dowolnym roku jego pracy w danej placówce),
  • umowa pracy między pracownikiem a pracodawcą musi zostać rozwiązana lub musi wygasnąć (ekwiwalent przysługuje jedynie po zakończeniu stosunku pracy w danej placówce).

Warto także dodać, iż pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu w sytuacji, gdy strony umowy postanowią o wykorzystaniu urlopu w kolejnym zatrudnieniu u tego samego pracodawcy. Co istotne jednak, nowa umowa (dot. nowego tj. kolejnego zatrudnienia) powinna być podpisana bezpośrednio po rozwiązaniu pierwszej umowy. Na wypłacenie ekwiwalentu (podobnie jak na skorzystanie z wielu innych ustawowych przywilejów pracowniczych) nie mogą liczyć ci, którzy zatrudnieni są na umowie cywilnoprawnej (umowie zlecenia lub umowie o dzieło).

Nic więc dziwnego, iż w potocznym języku stosuje się określenie „umowy śmieciówki” dla tego typu form zatrudnienia – większość przywilejów takich jak wypłata ekwiwalentu po prostu nie przysługuje zleceniobiorcom i wykonawcom dzieła. Sytuacja wygląda podobnie w przypadku zaciągania zobowiązań, takich jak np. kredyt hipoteczny. Najlepszym potwierdzeniem zatrudnienia jest właśnie umowa o pracę.

Jak liczyć ekwiwalent za niewykorzystany urlop?

Aby wyliczyć ekwiwalent, jaki należy się danemu pracownikowi za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, należy posłużyć się tak zwanym współczynnikiem ekwiwalentu. Jego wartość ustalana jest indywidualnie dla każdego roku kalendarzowego.

Współczynnik ekwiwalentowy wyraża przeciętną miesięczną liczbę dni pracy przypadających w danym roku. Warto także dodać, iż wskazane wyżej wartości współczynnika obowiązują jedynie w przypadku pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze etatu.

W przypadku mniejszych wymiarów stosuje się przeliczniki wprost proporcjonalne, na przykład:

  • 1/1 etatu – współczynnik 21,08,
  • 1/2 etatu – współczynnik 10,54,
  • 2/3 etatu – współczynnik 14,05,
  • 3/4 etatu – współczynnik 15,81.

Na koniec warto jeszcze zaznaczyć, iż do wyliczania należnego ekwiwalentu stosuje się współczynniki obowiązujące w tym roku, w którym nastąpiło rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy. Zasada ta obowiązuje nawet wtedy, gdy od roku, w którym nie wykorzystano pełnego urlopu, minęło kilka/kilkanaście lat.

Kiedy wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop?

Wypłata ekwiwalentu urlopowego może nastąpić jedynie wtedy, gdy dojdzie do rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Dopóki pracownik jest zatrudniony w danej placówce, dopóty nie może on liczyć na wypłacenie mu finansowego zadośćuczynienia za niewykorzystanie urlopu wypoczynkowego. Jedyne prawo, jakie mu przysługuje, to skorzystanie z wcześniej niewykorzystanej puli dni urlopu.

Ekwiwalent powinien zostać wypłacony wraz z ostatnią należącą się danemu pracownikowi wypłatą. Wtedy także pracodawca powinien wystawić pracownikowi świadectwo pracy i wypłacić ewentualną odprawę (jeśli były podstawy do zaistnienia takiego obowiązku). 

Warto także pamiętać, iż przy wyliczaniu wysokości ekwiwalentu stosowany jest współczynnik obowiązujący w roku wypłacania ekwiwalentu, a nie w roku niewykorzystania umowy.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop - podsumowanie

Najważniejsze informacje:

  • Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy to suma pieniężna, jaką pracodawca oddaje swemu pracownikowi w związku z niewykorzystaniem przysługującej mu puli dni urlopowych.
  • Aktem prawnym, jaki bezpośrednio określa obowiązek wypłacenia ekwiwalentu urlopowego na rzecz pracownika, jest Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy.
  • Kwota ekwiwalentu zależy od wielu czynników – podstawy wynagrodzenia, przyjętej puli dni wolnych od pracy i wymiaru etatu.
  • Ekwiwalent może zostać wypłacony jedynie po rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy. Dopóki nie dojdzie do przerwania umowy, dopóty pracownik nie otrzyma ekwiwalentu. Będzie mógł on jedynie wykorzystać zaległe dni wolne.
  • Odpowiednie wynagrodzenie za niewykorzystany czas urlopowy to niezbywalne prawo każdej Polki i każdego Polaka zatrudnionych na umowę o pracę. Na wypłacenie ekwiwalentu nie mogą więc liczyć ci, którzy zatrudnieni są na umowie cywilnoprawnej.
  • Aby wyliczyć ekwiwalent, jaki należy się danemu pracownikowi za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, należy posłużyć się tak zwanym współczynnikiem ekwiwalentu.
  • Współczynnik ekwiwalentowy wyraża przeciętną miesięczną liczbę dni pracy przypadających w danym roku.
  • Wskazane przez rząd wartości współczynnika obowiązują jedynie w przypadku pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze etatu. W przypadku mniejszych wymiarów stosuje się przeliczniki wprost proporcjonalne (np. 1/2 etatu = 1/2 współczynnika = 10,48 lub 10,34).
  • Przy wyliczaniu wysokości ekwiwalentu stosuje się  współczynnik obowiązujący w roku wypłacania ekwiwalentu (zerwania lub ustania stosunku pracy), a nie w roku niewykorzystania umowy.
  • Pracodawca powinien wypłacić  stosowny ekwiwalent wraz z ostatnią należącą się danemu pracownikowi wypłatą. Wtedy także pracodawca powinien wystawić pracownikowi świadectwo pracy i wypłacić ewentualną odprawę.

Najczęstsze pytania i odpowiedzi

Zwrot wynagrodzenia, a właściwie ekwiwalent urlopowy, nie przysługuje, jeśli jesteśmy wciąż zatrudnieni w danej placówce. Nie musimy wykorzystywać zaległych dni urlopowych. Jednak odpowiedni zwrot za nie otrzymamy dopiero w chwili rozwiązania lub zerwania umowy z pracodawcą.

Wypłata ekwiwalentu nastąpi w ostatnim dniu trwania umowy o pracę.

Nie, na wypłacenie ekwiwalentu (podobnie jak na skorzystanie z wielu innych ustawowych przywilejów pracowniczych) nie mogą liczyć obywatele zatrudnieni są na umowie cywilnoprawnej.

author
Halszka Gronek
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com, ukończyła dziennikarstwo i socjologię na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka kompendiów wiedzy na temat społecznych aspektów świata finansów i ekonomii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Wszystkie komentarze

tomson
tomson
2019-02-19 11:08:13

powinni jak najszybciej zlikwidowac smieciówki, kazdemu nalezy sie urlop wypoczynkowy i odpowiedni ekwiwalent!

Podobne artykuły

Biuro Terenowe ZUS w Wieruszowie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych posiada oddziałów w największych polskich miastach Do każdego oddziału przynależą jednostki podległe, takie jak Inspektoraty i Biura Terenowe Sprawdzamy dane Biura Terenowego w Wieruszowie: kontakt, dane adresowe, infolinię oraz godziny otwarcia.

author
Patryk Byczek
25 sierpnia 2019
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Ile zarabia europoseł?

Zarobki europosłów są takie same dla wszystkich i nie zależą od tego, z jakiego kraju pochodzi dany poseł. Poza pensją główną każdy europoseł może także liczyć na dietę dzienną na życie w Brukseli albo budżet na prowadzenie biura w kraju. Ponad 100 000 zł miesięcznie może także wydać na asystentów.

author
Dominika Byczek
23 kwietnia 2019
Ekspertka finansowa, redaktorka, magister Uniwersytetu Gdańskiego. Z zadluzenia.com związana od 2014 roku, redaktor naczelna portalu do 2020 roku. Specjalizuje się w tworzeniu poradników finansowych.

Fałszywe e-maile od KAS i Ministerstwa Finansów

Ministerstwo Finansów ostrzega przed fałszywymi wiadomościami e-mail informującymi o wszczęciu kontroli przez Urząd Skarbowy. Odbiorcy, którzy otrzymali wiadomość tego typu powinni ją zignorować.

author
Patryk Byczek
23 stycznia 2020
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Chwilówki Sulechów

Zastanawiasz się najlepszą ofertą chwilówki w Sulechowie? Wszystkie produkty dostępne są bez wychodzenia z domu. Pieniądze dostaniemy w całości bez wychodzenia z domu i bez zaświadczeń o dochodach. Maksymalna kwota chwilówki to nawet 15 000 zł.

author
Aleksandra Gościnna
28 stycznia 2022
Ekspertka finansowa, magister Uniwersytetu Gdańskiego i absolwentka studiów podyplomowych na UW. W latach 2021-2023 redaktor naczelny zadluzenia.com. Specjalistka ds. e-marketingu i promocji online.

Santander Consumer Bank Grodzisk Mazowiecki

Santander Consumer Bank to jeden z większych banków detalicznych w Polsce. Specjalizuje się w kredytach gotówkowych, ratalnych oraz samochodowych. Sprawdź oddziały Santander Consumer Banku w Grodzisku Mazowieckim – adres, telefon, godziny otwarcia oraz mapę dojazdu.

author
Dorota Grycko
17 czerwca 2021
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com od 2021, absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Gdańskiego. Specjalizuje się w edukacji, także finansowej, pomagając czytelnikom zrozumieć i kontrolować swoje finanse.

Polacy pokochali karty zbliżeniowe?

Jak wynika z raportu NBP karty zbliżeniowe stanowią już 57% wszystkich wydawanych kart przez Banki. Liczba takich kart pod koniec 2013 roku wyniosła blisko 20 mln.

author
Patryk Byczek
06 stycznia 2014
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.
Porównaj