Ekwiwalent za niewykorzystany urlop

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop

author
Halszka Gronek
22 lutego 2020
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com, ukończyła dziennikarstwo i socjologię na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka kompendiów wiedzy na temat społecznych aspektów świata finansów i ekonomii.

Wynagrodzenie za czas niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego to niezbywalne prawo każdego pracownika w Polsce. To, ile pieniędzy dostaniemy za każdy niewykorzystany dzień wolnego, zależy między innymi od wskaźnika nazywanego współczynnikiem ekwiwalentowym.

Spis treści:

  1. Czym jest ekwiwalent za urlop wypoczynkowy?
  2. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop - podstawa prawna
  3. Kto może otrzymać ekwiwalent za niewykorzystany urlop?
  4. Jak liczyć ekwiwalent za niewykorzystany urlop?
  5. Kiedy wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop?
  6. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop - podsumowanie
  7. Najczęstsze pytania i odpowiedzi
Zwiń spis treści

Czym jest ekwiwalent za urlop wypoczynkowy?

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy to nic innego, jak odpowiednio wyliczona suma pieniężna, jaką pracodawca oddaje swemu pracownikowi w związku z niewykorzystaniem przysługującej mu puli dni urlopowych.

Kwota ekwiwalentu zależy od wielu czynników, począwszy od podstawy wynagrodzenia, przez przyjętą pulę dni wolnych od pracy i aż po wymiar obejmowanego etatu. Co niezwykle istotne, ekwiwalent może zostać wypłacony jedynie po rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy. Można więc powiedzieć, iż jest to swoisty dodatek do odprawy pracowniczej – zwrot wynagrodzenia za przepracowane dni urlopowe. Jednak dopóki nie dojdzie do zerwania stosunku pracy, dopóty pracownik nie otrzyma ekwiwalentu. Będzie mógł on jedynie wykorzystać zaległe dni wolne.

Wynagrodzenie za niewykorzystany czas urlopowy to niezbywalne prawo każdej Polki i każdego Polaka zatrudnionych na umowę o pracę. Przywileju tego nie można się zrzec, ani nie można „wymienić go” na gotówkę (stosowne wynagrodzenie). Sytuacja ta ulega zmianie właśnie w chwili rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Wtedy wypłacany zostaje pieniężny ekwiwalent. Jeżeli potrzebujesz dodatkowej gotówki sprawdź najlepsze oferty pożyczek na dowód.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop - podstawa prawna

Aktem prawnym, jaki bezpośrednio określa obowiązek wypłacenia ekwiwalentu urlopowego na rzecz pracownika, jest ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku. Dokument ten, powszechnie znany jako Kodeks pracy, wszedł w życie wraz z początkiem 1975 roku. Jego treść znaleźć można w Dzienniku Ustaw nr 24 na rok 1974, pod pozycją 141. Podstawowe kwestie wypłacania ekwiwalentu urlopowego określone zostały w najstępujący sposób:

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy

Art. 171. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy
§ 1.
W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.
§ 3.
Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą.

Art. 173. Rozporządzenie w sprawie ustalania i udzielania urlopu wypoczynkowego
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

Kto może otrzymać ekwiwalent za niewykorzystany urlop?

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należy się każdemu pracownikowi zatrudnionemu na umowie o pracę – niezależnie od tego, jaki był jego wymiar etatu. Przejrzyj także ranking pożyczek na raty.

Aby pracownik mógł ubiegać się o owy ekwiwalent:

  • musi posiadać pewną pulę niewykorzystanych dni urlopu wypoczynkowego (pozostałych po dowolnym roku jego pracy w danej placówce),
  • umowa pracy między pracownikiem a pracodawcą musi zostać rozwiązana lub musi wygasnąć (ekwiwalent przysługuje jedynie po zakończeniu stosunku pracy w danej placówce).

Warto także dodać, iż pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu w sytuacji, gdy strony umowy postanowią o wykorzystaniu urlopu w kolejnym zatrudnieniu u tego samego pracodawcy. Co istotne jednak, nowa umowa (dot. nowego tj. kolejnego zatrudnienia) powinna być podpisana bezpośrednio po rozwiązaniu pierwszej umowy. Na wypłacenie ekwiwalentu (podobnie jak na skorzystanie z wielu innych ustawowych przywilejów pracowniczych) nie mogą liczyć ci, którzy zatrudnieni są na umowie cywilnoprawnej (umowie zlecenia lub umowie o dzieło).

Nic więc dziwnego, iż w potocznym języku stosuje się określenie „umowy śmieciówki” dla tego typu form zatrudnienia – większość przywilejów takich jak wypłata ekwiwalentu po prostu nie przysługuje zleceniobiorcom i wykonawcom dzieła. Sytuacja wygląda podobnie w przypadku zaciągania zobowiązań, takich jak np. kredyt hipoteczny. Najlepszym potwierdzeniem zatrudnienia jest właśnie umowa o pracę.

Jak liczyć ekwiwalent za niewykorzystany urlop?

Aby wyliczyć ekwiwalent, jaki należy się danemu pracownikowi za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, należy posłużyć się tak zwanym współczynnikiem ekwiwalentu. Jego wartość ustalana jest indywidualnie dla każdego roku kalendarzowego.

Współczynnik ekwiwalentowy wyraża przeciętną miesięczną liczbę dni pracy przypadających w danym roku. Warto także dodać, iż wskazane wyżej wartości współczynnika obowiązują jedynie w przypadku pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze etatu.

W przypadku mniejszych wymiarów stosuje się przeliczniki wprost proporcjonalne, na przykład:

  • 1/1 etatu – współczynnik 21,08,
  • 1/2 etatu – współczynnik 10,54,
  • 2/3 etatu – współczynnik 14,05,
  • 3/4 etatu – współczynnik 15,81.

Na koniec warto jeszcze zaznaczyć, iż do wyliczania należnego ekwiwalentu stosuje się współczynniki obowiązujące w tym roku, w którym nastąpiło rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy. Zasada ta obowiązuje nawet wtedy, gdy od roku, w którym nie wykorzystano pełnego urlopu, minęło kilka/kilkanaście lat.

Kiedy wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop?

Wypłata ekwiwalentu urlopowego może nastąpić jedynie wtedy, gdy dojdzie do rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Dopóki pracownik jest zatrudniony w danej placówce, dopóty nie może on liczyć na wypłacenie mu finansowego zadośćuczynienia za niewykorzystanie urlopu wypoczynkowego. Jedyne prawo, jakie mu przysługuje, to skorzystanie z wcześniej niewykorzystanej puli dni urlopu.

Ekwiwalent powinien zostać wypłacony wraz z ostatnią należącą się danemu pracownikowi wypłatą. Wtedy także pracodawca powinien wystawić pracownikowi świadectwo pracy i wypłacić ewentualną odprawę (jeśli były podstawy do zaistnienia takiego obowiązku). 

Warto także pamiętać, iż przy wyliczaniu wysokości ekwiwalentu stosowany jest współczynnik obowiązujący w roku wypłacania ekwiwalentu, a nie w roku niewykorzystania umowy.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop - podsumowanie

Najważniejsze informacje:

  • Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy to suma pieniężna, jaką pracodawca oddaje swemu pracownikowi w związku z niewykorzystaniem przysługującej mu puli dni urlopowych.
  • Aktem prawnym, jaki bezpośrednio określa obowiązek wypłacenia ekwiwalentu urlopowego na rzecz pracownika, jest Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy.
  • Kwota ekwiwalentu zależy od wielu czynników – podstawy wynagrodzenia, przyjętej puli dni wolnych od pracy i wymiaru etatu.
  • Ekwiwalent może zostać wypłacony jedynie po rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy. Dopóki nie dojdzie do przerwania umowy, dopóty pracownik nie otrzyma ekwiwalentu. Będzie mógł on jedynie wykorzystać zaległe dni wolne.
  • Odpowiednie wynagrodzenie za niewykorzystany czas urlopowy to niezbywalne prawo każdej Polki i każdego Polaka zatrudnionych na umowę o pracę. Na wypłacenie ekwiwalentu nie mogą więc liczyć ci, którzy zatrudnieni są na umowie cywilnoprawnej.
  • Aby wyliczyć ekwiwalent, jaki należy się danemu pracownikowi za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, należy posłużyć się tak zwanym współczynnikiem ekwiwalentu.
  • Współczynnik ekwiwalentowy wyraża przeciętną miesięczną liczbę dni pracy przypadających w danym roku.
  • Wskazane przez rząd wartości współczynnika obowiązują jedynie w przypadku pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze etatu. W przypadku mniejszych wymiarów stosuje się przeliczniki wprost proporcjonalne (np. 1/2 etatu = 1/2 współczynnika = 10,48 lub 10,34).
  • Przy wyliczaniu wysokości ekwiwalentu stosuje się  współczynnik obowiązujący w roku wypłacania ekwiwalentu (zerwania lub ustania stosunku pracy), a nie w roku niewykorzystania umowy.
  • Pracodawca powinien wypłacić  stosowny ekwiwalent wraz z ostatnią należącą się danemu pracownikowi wypłatą. Wtedy także pracodawca powinien wystawić pracownikowi świadectwo pracy i wypłacić ewentualną odprawę.

Najczęstsze pytania i odpowiedzi

Zwrot wynagrodzenia, a właściwie ekwiwalent urlopowy, nie przysługuje, jeśli jesteśmy wciąż zatrudnieni w danej placówce. Nie musimy wykorzystywać zaległych dni urlopowych. Jednak odpowiedni zwrot za nie otrzymamy dopiero w chwili rozwiązania lub zerwania umowy z pracodawcą.

Wypłata ekwiwalentu nastąpi w ostatnim dniu trwania umowy o pracę.

Nie, na wypłacenie ekwiwalentu (podobnie jak na skorzystanie z wielu innych ustawowych przywilejów pracowniczych) nie mogą liczyć obywatele zatrudnieni są na umowie cywilnoprawnej.

author
Halszka Gronek
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com, ukończyła dziennikarstwo i socjologię na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka kompendiów wiedzy na temat społecznych aspektów świata finansów i ekonomii.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Wszystkie komentarze

tomson
tomson
2019-02-19 11:08:13

powinni jak najszybciej zlikwidowac smieciówki, kazdemu nalezy sie urlop wypoczynkowy i odpowiedni ekwiwalent!

Podobne artykuły

List mazalny

Spłacenie kredytu hipotecznego uznaje się za kompletne po wykreśleniu hipoteki z księgi wieczystej. Aby to zrobić musimy posiadać list mazalny. Dokument ten jest niezbędny w procesie wykreślenia, a także potwierdza spłatę naszego zobowiązania. Czym dokładnie jest list mazalny? Sprawdźmy co zawiera ten dokument, jak wnioskować o list mazalny, a także jaki jest jego koszt.

author
Julia Wierciło
26 lipca 2023
Ekspertka finansowa, związana z zadluzenia.com od 2022 roku. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Znana z niekonwencjonalnego podejścia do świata finansów. W artykułach przyjmuje perspektywę bycia blisko ludzi.

Credit Agricole w Polkowicach

Credit Agricole jest jednym z największych banków uniwersalnych w Polsce. Jeden z jego oddziałów mieści się w Polkowicach – sprawdzamy godziny otwarcia, dane kontaktowe oraz ofertę placówki.

author
Patryk Byczek
26 lipca 2019
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Credit Agricole w Ostrzeszowie

Credit Agricole jest jednym z największych banków uniwersalnych w Polsce. Jedna z placówek banku mieści się w Ostrzeszowie – sprawdzamy godziny otwarcia, dane kontaktowe oraz ofertę oddziału.

author
Patryk Byczek
24 lipca 2019
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Kredyt online w Orange Finanse

Nawet 150 000 zł kredytu mogą otrzymać Klienci Orange Finanse. Dostawcą usług bankowych jest mBank.

author
Patryk Byczek
12 stycznia 2017
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Pożyczka bez BIK w Vanquis Banku

Z uwagi na negatywne wpisy w Biurze Informacji Kredytowej, spora część społeczeństwa ma utrudniony dostęp do kredytu w Banku. Z tego względu firmy pożyczkowe, które nie weryfikują w BIKu nieustannie cieszą się ogromnym zainteresowaniem Klientów. Jedną z takich ofert przygotował Vanquis Bank.

author
Dominika Byczek
29 grudnia 2014
Ekspertka finansowa, redaktorka, magister Uniwersytetu Gdańskiego. Z zadluzenia.com związana od 2014 roku, redaktor naczelna portalu do 2020 roku. Specjalizuje się w tworzeniu poradników finansowych.

Santander Bank Polska w Chełmie

Santander Bank Polska to drugi bank w Polsce pod względem wielkości aktywów. Jedna z placówek banku mieści się w Chełmie. Sprawdź dane kontaktowe do placówki oraz jej ofertę.

author
Dominika Byczek
09 października 2020
Ekspertka finansowa, redaktorka, magister Uniwersytetu Gdańskiego. Z zadluzenia.com związana od 2014 roku, redaktor naczelna portalu do 2020 roku. Specjalizuje się w tworzeniu poradników finansowych.
Porównaj