Mediator to osoba, której celem jest usprawnienie komunikacji między stronami i pomaganie uczestnikom mediacji w wypracowaniu satysfakcjonującego obie strony rozwiązania. Mediator nie nigdy jest sędzią ani arbitrem – jego rolą nie jest rozstrzyganie zaistniałego między stronami sporu.
Mediator – zarobki
Z racji tego, że praca mediatora sądowego nie ma charakteru stałego, etatowego, jako mediatorzy często zwyczajnie dorabiają np. początkujący prawnicy, czy psychologowie. Dlaczego tak jest? Ponieważ mediator przyjęty jest zazwyczaj jako zawód wolny o niedookreślonym i raczej relatywnie niedużym wynagrodzeniu. Nie można określić jednoznacznie np. ile zarabia mediator rodzinny, gdyż wiele zależy od rodzaju sporu.
Zarobki mediatorów
Minimalna stawka za pierwsze spotkanie: 60 zł;
Minimalna stawka za każde kolejne spotkanie: 25 zł.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2005 roku mówi, że tam, gdzie nie jest konieczne określenie wartości sporu, bądź też w sprawach o prawo majątkowe za pierwsze z posiedzeń można otrzymać stawkę w wysokości 60 zł, a za każde kolejne 25 zł. Za koszty mediacji odpowiadają strony sprawy, więc z ich kieszeni wypłacane jest wynagrodzenie dla mediatora.
Kto może zostać mediatorem?
Mediator w sprawach cywilnych
Mediatorem może być każda osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, korzystająca w pełni z praw publicznych. Mediatorem nie może być sędzia, za wyjątkiem sędziego w stanie spoczynku.
Prezesi sądów okręgowych prowadzą listy stałych mediatorów, na które może zostać wpisany mediator spełniający powyższe warunki. Ponadto stały mediator musi mieć ukończone 26 lat, nie może być karany za przestępstwo umyślne, musi znać język polski oraz posiadać wiedzę i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji.
Listy mediatorów mogą prowadzić również ośrodki mediacyjne (organizacje pozarządowe i uczelnie). Listy te są przekazywane prezesowi sądu okręgowego. Ośrodki mediacyjne samodzielnie określają wymogi jakie musi spełniać osoba, która chce zostać wpisana na listę ośrodka.
Mediator w sprawach karnych i nieletnich
Wykazy mediatorów i instytucji godnych zaufania prowadzących mediacje w sprawach karnych i nieletnich prowadzą prezesi sądów okręgowych.
Jakie uprawnienia i obowiązki ma mediator?
Mediator ma prawo do wynagrodzenia i zwrotu wydatków związanych z przeprowadzeniem mediacji, chyba że wyraził zgodę na prowadzenie mediacji bez wynagrodzenia. Koszty wynagrodzenia i zwrotu wydatków związanych z przeprowadzeniem mediacji pokrywają strony. Należy zaznaczyć, że mediacja nie jest jawna. Mediator jest zobligowany do tego by w tajemnicy zachować wszelkie fakty, o których dowiedzieli się w związku z prowadzeniem mediacji, chyba że uczestnicy mediacji postanowią inaczej.
Mediator – prawa
- Prawo do wynagrodzenia;
- Prawo do zwrotu wydatków związanych z prowadzeniem mediacji;
- Prawo do prowadzenia mediacji bez wynagrodzenia;
- Prawo do odmowy prowadzenia mediacji, jeśli istnieje ryzyko bezstronności.
Mediator – obowiązki
- Zachowanie tajemnicy mediacji;
- Zachowanie bezstronności;
- Ujawnienie okoliczności bezstronności, jeśli takie się pojawią.
Mediator powinien zachować bezstronność przy prowadzeniu mediacji. W przypadku gdy pojawią się okoliczności, które mogłyby wzbudzić wątpliwości co do jego bezstronności, mediator powinien niezwłocznie je ujawnić. Mediator odmawia przeprowadzenia mediacji w przypadku wątpliwości co do jego bezstronności i niezwłocznie zawiadamia o tym uczestników mediacji oraz organ administracji publicznej, jeżeli nie jest on uczestnikiem mediacji.
Mediator – wymagania do wykonywania zawodu
Praca mediatora w zależności od typu mediacji związana jest z wymiarem sprawiedliwości. Aby podjąć pracę w tym zawodzie trzeba spełnić kilka warunków formalnych uregulowanych przez Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2003 roku. Ustawa ta jasno określa wymagania do pracy na stanowisku mediatora.
Wymagania do wykonywania zawodu mediatora
- ukończenie minimum 18 rok życia, jeśli chce zajmować się sprawami cywilnymi,
- ukończenie 26 rok życia, jeśli chce zajmować się wszystkimi pozostałymi sprawami,
- posiadanie obywatelstwa polskiego,
- posiadanie pełni praw cywilnych,
- niekaralność za przestępstwo o charakterze umyślnym,
- posiadanie wiedzy i umiejętności, które pozwalają na sumienne i dokładne wykonywanie zadań związanych bezpośrednio z mediacją,
- ukończenie 40-godzinne szkolenie z zakresu mediacji, jeśli zakres wykonywanych mediacji, ma być inny niż cywilne
Przede wszystkim należy mieć ukończone studia wyższe. Preferowane kierunki to: psychologia, socjologia, pedagogika, resocjalizacja lub inne zbliżone specjalności. Można także zdobyć wiedzę z zakresu mediacji na studiach podyplomowych. Wiedza psychologiczna mediatorowi nie może być obca, gdyż w życiu zawodowym prowadzić będzie delikatne sprawy związane z mediacjami małżeńskimi, szkolnymi, czy jakimikolwiek innymi.
Są to sprawy wymagające odpowiedniego podejścia i znajomości zachowań oraz ich właściwej interpretacji. Ponadto przyszły mediator/mediatorka muszą zdobyć najpierw doświadczenie praktyczne podczas staży i praktyk. Istotny jest także wpis na listę osób uprawnionych do przeprowadzenia postępowań mediacyjnych w Sądzie Okręgowym.
Czym zajmuje się mediator?
Mediator, jak sama nazwa wskazuje, zajmuje się mediacjami, czyli procesem ugodowego rozwiązania sporu. Zawód mediatora wiąże się z pośrednictwem pomiędzy stronami konfliktu. Mediator towarzyszy stronom w trakcie prowadzonych rozmów i stara się doprowadzić je do porozumienia. Rodzaje mediacji są zróżnicowane i zależą od aspektu prawnego. Mogą to być:
- mediacje cywilne,
- mediacje gospodarcze,
- mediacje karne,
- mediacje pracownicze,
- mediacje rodzinne,
- mediacje rówieśnicze/szkolne.
Te z kolei można podzielić na mediacje sądowe i pozasądowe, w zależności od aspektu wszczęcia mediacji, oraz mediacje pośrednie i bezpośrednie w aspekcie komunikacji stron.
Jeśli próby konstruktywnego rozwiązania sytuacji konfliktowej we własnym zakresie zawiodą, strony pogrążają się w impasie, a energia idzie – z punktu widzenia interesów organizacji – w gwizdek. Skonfliktowane osoby spalają się w rozgrywkach mających rozstrzygnąć, czyje będzie górą, zamiast angażować się w wysiłek, by posunąć do przodu wspólną sprawę, która została im powierzona. Pojawia się wtedy miejsce dla nowego typu specjalisty: mediatora przygotowanego do pracy w realiach organizacji biznesowej.
W dotychczasowej praktyce organizacje również korzystały ze wsparcia zewnętrznego, prosząc o pomoc coachów lub trenerów. Nie zawsze przynosiło to dobry efekt. Praca w warunkach konfliktu wymaga specyficznego przygotowania, zarówno pod względem metodyki, jak i osobistych umiejętności emocjonalnych.
Potrzebujesz szybkiej gotówki? Sprawdź najlepsze oferty:
Pożyczka na dowód – bez zaświadczeń o dochodach;
Pożyczka dla zadłużonych – pożyczki bez BIK
Czy organizacji opłaca się zatrudniać mediatora? Jeżeli sama potrafi poradzić sobie siłami wewnętrznymi, to znakomicie. Jeżeli jednak ani strony, ani ich szef, ani żadna inna osoba z organizacji nie potrafią rozciąć tego gordyjskiego węzła, to cena, jaką firma płaci za przeciągający się konflikt, jest dużo większa niż koszty zatrudnienia profesjonalisty z zewnątrz.
Jeżeli organizacja jest na tyle rozwinięta, że dostrzega potrzebę posiadania w swoim gronie osoby o kompetencjach mediacyjnych, to oczywiście może takiego specjalistę wyszkolić. Trzeba pamiętać, że w trakcie szkolenia będzie on specjalnie przygotowywał się do tego, żeby pod żadnym pozorem nie stać się niczyim stronnikiem. A nie jest to rzecz łatwa.
Kurs dla mediatorów, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych, obejmować powinien zarówno etap pracy nad metodyką prowadzenia mediacji, jak i etap pracy nad rozwojem umiejętności osobistych, związanych z wykształcaniem postawy bezstronności, życzliwości i akceptacji dla zachowań dyktowanych silnymi emocjami.
Jak znaleźć mediatora i kto ponosi koszta mediacji?
Listy mediatorów są publikowane na stronach internetowych sądów. Są również udostępniane zainteresowanym osobom w siedzibach sądów. Informacje o mediatorach można również znaleźć stronach internetowych ośrodków mediacyjnych.
Kto ponosi koszty mediacji?
w sprawach cywilnych koszty mediacji pokrywają w całości strony. W mediacji pozasądowej wysokość kosztów ustalają strony sporu wraz z mediatorem w umowie
o mediację.
W mediacji ze skierowania sądu koszty mediacji określone są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 listopada 2005 r. w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków mediatora w postępowaniu cywilnym. w sprawach karnych i nieletnich koszty mediacji pokrywa Skarb Państwa.
Podsumowanie
Mediator potrzebny jest organizacjom w sytuacjach „pożarowych”. Ma więc w sobie coś ze strażaka, ale na tym jego rola się nie kończy. Korzyść z pracy mediatora wykracza poza załatwienie konkretnej sprawy, wygaszenie pojedynczego konfliktu. W przypadku mediacji w organizacji chodzi również o edukację i profilaktykę. Mediator musi zachować równowagę między działaniem w duchu pogromcy płomieni a stylem pracy dobrego ogrodnika. Prawdziwy miłośnik kwiatów jest cierpliwy. Docenia znaczenie troski o glebę, zna upodobania roślin i myśli o ogrodzie jako całości. Co ma mediator z ogrodnika?
Dzięki jego pracy ludzie bezpośrednio uczestniczący w mediacjach (jako strony) uczą się rozwiązywania przyszłych konfliktów. Mediator dba również o to, aby efekty jego działań odczuł cały system. Przygotowuje organizację (czy też poszczególne jej części, które w jakikolwiek sposób miały styczność z konfliktem) na nową sytuację – kiedy konfliktu już nie ma. Robi to bezpośrednio – na przykład rozmawiając ze zleceniodawcą, oraz pośrednio – rozmawiając ze stronami.
Dodaj komentarz