Jak działa wpłatomat?

Od uruchomienia pierwszego bankomatu na świecie minęło ponad 50 lat, a w Polsce pierwsze tego typu urządzenia pojawiły się dopiero pod koniec lat 80-ych. Wpłatomat można zatem śmiało uznać za młodszego brata powyższych rozwiązań. Pierwsze maszyny do automatycznego liczenia i deponowania banknotów wprowadził nad Wisłą Eurobank dopiero w 2003 roku. Wcześniej urządzenia przyjmowały wyłącznie koperty z pieniędzmi, które były dopiero poźniej przeliczane w banku, a następnie księgowane na kontach klientów banków. Obecnie, czyli na przestrzeni zaledwie 20 lat, liczba maszyn pozwalających na szybką wpłatę pieniędzy zwiększyła się do ponad 10 tysięcy.

Działanie wpłatomatu opiera się na wykorzystaniu systemu informatycznego powiązanego z systemem bankowym online. System automatycznie rozpoznaje konto klienta banku po włożeniu karty płatniczej do szczeliny urządzenia lub jej zbliżeniu i zatwierdzeniu przyszłej transakcji. Po weryfikacji kodem PIN, technologią biometryczną bądź bez użycia karty za pomocą kodów mobilnych BLIK następuje proces umożliwienia klientowi wpłaty gotówki na konto bankowe. Pieniądze najczęściej pojawiają się na koncie bankowym klientów banków jeszcze w dniu dokonania wpłaty.

1. Należy włożyć kartę płatniczą do szczeliny urządzenia bądź przyłożyć ją do modułu zbliżeniowego odpowiednio oznaczonego na maszynie.
2. Na ekranie wpłatomatu wybieramy odpowiedni język, a na klawiaturze wpłatomatu wprowadzamy i zatwierdzamy PIN (jeżeli wpłatomat tego wymaga).
3. Dokonujemy wyboru opcji wpłaty gotówki. Niektóre wpłatomaty proszą o zadeklarowanie ilości banknotów lub wpłacanej kwoty, a niektóre po prostu otwierają kasetę i samodzielnie przeliczają środki.
4. Gdy wpłatomat będzie gotowy do przyjęcia gotówki, otworzy się odpowiednia kaseta na banknoty. Po uprzednim poprawnym przygotowaniu banknotów zgodnie z instrukcją widoczną na ekranie lub urządzeniu, należy wsunąć gotówkę do otworu wpłatomatu.
5. Urządzenie pobierze banknoty, przeliczy je oraz jeszcze raz zapyta o kolejny etap transakcji – zwrot pieniędzy, zatwierdzenie wpłaty bądź dołożenia banknotów. W tym momencie możemy też jeszcze anulować transakcję. Po dokonaniu wyboru przez klienta wpłatomat zwraca kartę oraz drukuje potwierdzenie transakcji (papierowe potwierdzenie wpłaty).

Pod koniec 2022 roku w Polsce liczba wpłatomatów i urządzeń dwufunkcyjnych w Polsce pierwszy raz przekroczyła 10 000. Urządzeniami zarządzają operatorzy sieci wpłatomatów, banki i inne firmy z sektora finansowego. Najwięcej maszyn to wpłatomaty Euronet, własne wpłatomaty mają także Santander Bank Polska czy Alior Bank.

Nie wszystkie banki mają jednak własne wpłatomaty – przykładem jest Bank Millennium. Nie oznacza to jednak, że w banku Millennium nie można wpłacić pieniędzy za pomocą wpłatomatu. Można – po prostu usługa wpłaty gotówki możliwa jest we wpłatomatach sieciowych sieci Planet Cash oraz Euronet. Wpłatomaty Planet Cash i Euronet rozsiane są po całej Polsce.

Nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ koszty mogą być różne dla różnych Klientów. Zazwyczaj darmowe wpłaty pieniędzy we wpłatomatach możliwe są dla osób, które posiadają konto osobiste w banku będącym właścicielem wpłatomatu (taka sytuacja jest możliwa na przykład w przypadku wpłatomatu obsługiwanego przez Santander Bank Polska).

Proces wpłacania gotówki w urządzeniu sieciowym, np.: sieci Euronet, niekiedy powoduje, że zostają nałożone dodatkowe opłaty. Z reguły zależne jest to od kwoty wpłaty, wybranego konta, rodzaju albo wydawcy karty debetowej czy operatora urządzenia.

Jeżeli urządzenie pobrało gotówkę, ale oddaje ją z powrotem, klient powinien przyjrzeć się samym banknotom. Jeśli w pliku banknotów w złotówkach znajdzie się banknot innej waluty, urządzenie może zwrócić kwotę. Niektóre maszyny dostosowane są do wpłat w innych walutach, inne nie. Pomimo to, nie ma możliwości jednorazowo wpłacić gotówki w kilku walutach na raz. Urządzenie nie przyjmie też banknotów poplamionych, pozaginanych, spiętych czy ze znajdującymi się przedmiotami pomiędzy nimi.

Może się też zdarzyć sytuacja, kiedy wpłatomat pobierze pieniądze, ale zatrzyma je do weryfikacji. Taka procedura może się pojawić, jeśli system na podstawie zainstalowanych we wpłatomacie rozwiązań stwierdzi, że banknoty nie wykazują cech autentyczności. Wtedy to pojawia się odpowiedni komunikat na ekranie oraz na wydruku.

Pieniądze zostają zatrzymane, ale tylko te, które mogą okazać się fałszywe. Po potwierdzeniu autentyczności wartość zatrzymanych banknotów zostanie zaksięgowana. W przypadku negatywnego wyniku weryfikacji klient otrzyma stosowną informację, a wartość zatrzymanych banknotów nie zostanie zaksięgowana. Zgodnie z procedurami banków każdy przypadek zatrzymania banknotu do weryfikacji jest wnikliwie analizowany, w związku z czym nie ma potrzeby składania reklamacji.