Podatek cukrowy – najważniejsze informacje

Pod koniec roku 2019 pojawiły się informacje o nowym podatku – tak zwanym podatku cukrowym. Z kolei na początku II połowy bieżącego roku podpisana została ustawa, która wprowadza tenże podatek w życie. Postanowiliśmy zatem sprawdzić, kogo dotyczy podatek cukrowy, ile wynosi oraz od kiedy będzie obowiązywał.

Słowo podatki raczej nie przynosi na myśl niczego dobrego, szczególnie wtedy, gdy pojawia się w kontekście podwyższenia lub wprowadzenia nowych podatków. Nie od dziś wiadomo, że nowy rok zwykle wiąże się ze zmianami w podatkach. Wszystko wskazuje na to, że nie inaczej będzie również w roku 2021.

Jedną ze zmian, z jaką spotkamy się w systemie podatkowym w roku 2021, jest wprowadzenie tak zwanego podatku cukrowego. Ustawa wprowadzająca tę taksę została już podpisana przez prezydenta Andrzeja Dudę, więc pojawienie się nowego podatku jest pewne. Z tego powodu warto zapoznać się ze szczegółami dotyczącego podatku cukrowego.

Podatek cukrowy – co to jest?

Sprawdźmy najpierw, czym dokładnie jest podatek cukrowy. Jest to bowiem rodzaj podatku pośredniego, który nakładany jest na niektóre produkty przeznaczone do konsumpcji, czyli produkty spożywcze, wyroby alkoholowe i tytoniowe oraz napoje. Jest to zatem rodzaj podatku akcyzowego.

W tym przypadku, jak sama nazwa wskazuje, podatek dotyczy produktów słodzonych cukrem, przede wszystkim napojów. Jednak może zostać nałożony również na inne produkty o dużej zawartości cukru.

Pomysł na wprowadzenie tej taksy zrodził się wraz z opracowywaniem strategii walki z niezdrową żywnością. Światowa Organizacja Zdrowia oceniła to działanie jako skuteczną metodę zwalczania szerzącej się na coraz większą skalę otyłości oraz nadwagi. Jednocześnie ma na celu zwrócenie uwagi na coraz częstszy problem ze spożywaniem niezdrowej żywności, która ma negatywny wpływ na nasze prawidłowe funkcjonowanie.

Od kiedy wchodzi podatek cukrowy?

Jak już wspominaliśmy, nowy rok przyniesie nam nowe podatki. Do tego grona zaliczamy między innymi podatek cukrowy. Pierwsze głosy na temat tego rodzaju taksy pojawiły się już w grudniu ubiegłego roku. To właśnie wtedy pojawił się projekt ustawy zwanej cukrową, którą przygotowało Ministerstwa Zdrowia. Pierwsze prace natomiast ruszyły już lutym obecnego roku.

Jednak klamka zapadła zaledwie kilka miesięcy temu. Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o wprowadzeniu tego podatku 25 sierpnia 2020 roku.  W Dzienniku Ustaw natomiast pojawiła się już 6 dni później, lecz z datą wcześniejszą – 1 lipca 2020 roku.

Ustawa obowiązywać będzie od początku zbliżającego się roku, zatem dokładnie od 1 stycznia 2021 roku. W głównej mierze dotyczyć będzie wszelkich napojów słodzonych cukrem lub słodzikiem, wraz z wyrobami alkoholowymi. Jednak w ustawie przewidziane zostały również pewne odstępstwa.

Jakie produkty obejmie podatek cukrowy?

Oczywiście pierwszym skojarzeniem z produktem, który objęty zostanie podatkiem cukrowym, jest cukier. Nie jest to błędne skojarzenie, jednak warto wiedzieć, że zakres tych produktów jest znacznie szerszy. Przyjrzyjmy się zatem, na jakie produkty zostanie od nowego roku nałożona wspomniana taksa.

Podatek dotyczy w głównej mierze nie tyle samego cukru, ile napojów, które zawierają w składzie disacharydy, monosacharydy, a także inne słodziki, jak chociażby ksylitol. Co ciekawe, nie będzie nawet ulgi w przypadku napojów słodzonych miodem. Chodzi zatem o większość napojów gazowanych, energetycznych czy nawet piwo. Dokładnie mowa tu substancje służące do słodzenia, o których przeczytać można w rozporządzeniu unijnym z 16 grudnia 2008 r. nr 1333/2008 w sprawie dodatków do żywności.

Co ważne, ustawa nie dotyczy tylko dostępnych dla wszystkich napojów, nakładana jest bowiem także na alkohole w opakowaniach nieprzekraczających 300 ml objętości. Mamy tu zatem do czynienia nie tylko z walką z otyłością, lecz także z problemem alkoholowym.

Kto zapłaci za podatek?

Najważniejszą kwestią w sprawie podatków jest to, kto on będzie dotyczył. Okazuje się, że nowa taksa dotknie głównie przedsiębiorców zajmujących się sprzedażą produktów, które zostaną objęte taksą. Przypominamy, że są to przede wszystkim słodzone napoje, włącznie z popularnymi energetykami oraz wyrobami alkoholowymi.

Zwiększenie kosztów dla przedsiębiorców wiążę się niestety także ze wzrostem cen wspomnianych produktów. Zatem w praktyce podatek ten dotyczy większości z nas. Fani słodzonych napojów muszą przygotować się, że od stycznia zbliżającego się roku ich ulubione produkty będą droższe niż dotychczas.

Co zdrożeje na skutek podatku cukrowego?

Podatek nałożony na produkty słodzone spowoduje przede wszystkim wzrost cen tych produktów. Przypominamy, że podatek nałożony zostanie na napoje słodzone substancjami, o których mowa w rozporządzeniu unijnym z 16 grudnia 2008 r. nr 1333/2008 w sprawie dodatków do żywności. Oznacza to, że dotyczy on większość firm produkujących soki, napoje gazowane, napoje energetyczne, a także alkohole, np. piwo tzw. smakowe oraz wysokoprocentowe o pojemności do 300 ml.

Nowa taksa podzielona zostanie na dwie opłaty: zmienną – która będzie w kwocie 5 groszy od każdego kolejnego grama cukru, jeśli jego zawartość przekroczy 5 gramów na 100 ml produktu oraz stałą – w kwocie 50 gr od każdego litra słodzonego napoju. Inna opłata dotyczyć będzie natomiast tak zwanych energetyków, tutaj za litr napoju z kofeiną lub tauryną należy dopłacić 10 groszy.

Właściciel jednej z największych marek napojów gazowanych już zapowiedział nadchodzącą podwyżkę. Szacuje się, że ceny wzrosnąć nawet o połowę, a w niektórych przypadkach aż o 100%.

Opłata od tzw. „małpek”

Dodatkowe opłaty nie ominą również producentów alkoholi słodzonych oraz tych do 300 ml pojemności, czyli tak zwanych ,,małpek”. Nowa ustawa, oprócz zapobiegania otyłości chce również przeciwdziałać poszerzającemu się problemowi alkoholowego wielu Polaków.

Od nowego roku przedsiębiorcy produkujący ,,małpki” będą obciążeni opłatą w wysokości 25 zł od 1 litra stuprocentowego alkoholu. W przełożeniu na rzeczywistość wygląda to tak, że za 100 ml małpki z zawartością alkoholu w wysokości 40% opłata wynosić będzie 1 zł. Przy 200 ml analogicznie do 100, opłata ta będzie w wysokości 2zł, natomiast w przypadku 250 ml małpki o 14% zawartości alkoholu będzie to 88 gr.

Kary za niepłacenie podatku

Przedsiębiorcy mogą zastanawiać się, czy opłacanie tego podatku jest koniecznością. Warto jednak uważać, gdyż brak uiszczenia opłaty może nieść za sobą poważne konsekwencje. Producent, który nie opłaci podatku na czas, może liczyć się z nałożeniem opłaty sankcyjnej.

Nie określono jeszcze dokładnie szczegółów wspomnianej kary, wiadomo jednak, że wpływy z sankcji trafiać będą na konto budżetu państwa (3,5%) oraz na konto Narodowego Funduszu Zdrowia (96,5%).

Inaczej w przypadku wpływów z sankcji od przedsiębiorstw produkujących wspomniane wyżej ,,małpki”. Tutaj 50% otrzyma gmina, na której terenie znajduje się sprzedaż alkoholu, a pozostałe 50% trafi na konto NFZ.

Podsumowanie

1. Podatek cukrowy to rodzaj podatku akcyzowego
2. Wprowadzony został poprzez ustawę przygotowaną przez Ministerstwo Zdrowia.
3. W życie wchodzi od 1 stycznia 2021 roku.
4. Powoduje wzrost cen produktów objętych podatkiem.
5. Dotyczy przede wszystkim napojów słodzonych, energetycznych oraz alkoholi do 300 ml pojemności.
6. Przedsiębiorca, który nie opłaci podatku, może otrzymać karę pieniężną.
7. Podatek cukrowy ma na celu przeciwdziałanie poszerzającemu się problemowi z otyłością oraz alkoholizmem.

Źródło:

https://www.rp.pl/Podatki/309029927-Podatek-od-cukru-ustawa-budzi-watpliwosci-nie-tylko-konstytucyjne.html

https://home.kpmg/pl/pl/home/insights/2020/02/know-your-market-podatek-cukrowy-juz-od-1-kwietnia.html

http://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/0/AA96D038A0AAF148C1258506002D0ED3/%24File/210.pdf

https://bip.kprm.gov.pl/kpr/bip-rady-ministrow/projekty-ustaw-przeslan/2887,Projekty-ustaw-przeslane-do-Sejmu-RP.html

https://www.rp.pl/Konsumenci/200829432-Drozsze-malpki-i-slodkie-napoje-Prezydent-podpisal-ustawe-o-podatku-cukrowym.html