Koszty kredytu konsumenckiego

Powyższe pojęcie należy rozumieć dosłownie, jako sumę wszystkich kosztów (oprócz opłat notarialnych). Część kosztów jest niezależna od kredytodawcy, np. zmiana stóp procentowych powodująca zmianę oprocentowania. Część kosztów zależy od naszego wyboru, np. zawieramy dodatkową umowę dobrowolnego, w teorii, ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy. Część kosztów zależy od polityki poszczególnego kredytodawcy, np. wysokość marży bądź prowizji za udzielenie kredytu.

Najczęściej spotykanymi składowymi całkowitego kosztu kredytu są prowizja i oprocentowanie. W oprocentowaniu zawarta jest marża kredytodawcy. Do niedawna często spotykanym kosztem była opłata przygotowawcza, pobierana przez instytucje za rozpatrzenie wniosku kredytowego. Popularność opłaty przygotowawczej gwałtownie zmalała, gdy wskutek nowelizacji ustawy, instytucja zobowiązana jest do zwrotu opłaty przy odstąpieniu klienta od umowy. Aktualnie wysokość opłaty przygotowawczej może być wyższa niż 5 % kwoty kredytu.

Często nazywane oprocentowaniem nominalnym. Maksymalne oprocentowanie to czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego. Aktualnie jest to 19% w ujęciu rocznym. Instytucje finansowe bardzo często proponują maksymalne oprocentowanie dla kart kredytowych, i trochę niższe dla kredytów gotówkowych.

Dla kredytów ratalnych i gotówkowych najczęściej oprocentowanie jest stałe, czyli niezmienne podczas obowiązywania umowy. Możemy zmienić wysokość oprocentowania aneksem do umowy.

Dla kredytów hipotecznych zasadą jest oprocentowanie zmienne, m.in. ze względu na długi okres obowiązywania umowy.  W takim przypadku wysokość oprocentowana zależy od ściśle określonego wskaźnika. Najpopularniejszym punktem odniesienia jest wskaźnik WIBOR, który przeważnie zmienia swoją wartość w związku ze zmianą, przez Radę Polityki Pieniężnej, wysokości stóp procentowych.

Na wysokość oprocentowania wpływ ma wiele czynników. Nierzadko w reklamach występuje pojęcie marży. W uproszczeniu marża stanowi czysty zysk banku. Marża, w ujęciu procentowym, jest stała przez cały okres kredytowania. Zmiana wysokości marży może nastąpić w wyniku podpisania aneksu do umowy.

Oprocentowanie nominalne jest przeważnie największym kosztem kredytu i ma decydujący wpływ na wysokość raty. W przypadku kredytów długoterminowych wysokość raty to najbardziej interesując nas wskaźnik. Na wysokosć raty składa się część kapitałowa i część odsetkowa:

• Raty równe – wysokość raty kapitałowo-odsetkowej jest równa, przy takim samym oprocentowaniu. Jeżeli oprocentowanie się zmienia, np. wskutek zmiany wysokości stóp procentowych NBP, zmienia się wysokość raty. W początkowym okresie spłacamy głównie odsetki a nie kapitał.
• Raty malejące – wysokość raty kapitałowo-odsetkowej jest z czasem niższa, przy takim samym oprocentowaniu. Dlaczego? W każdej racie wysokość spłacanego kapitału jest taka sama – po prostu dzielimy kwotę kapitału przez liczbę rat. Odsetki naliczane są od aktualnej kwoty pozostałego zadłużenia, więc co miesiąc odsetki naliczamy od mniejszej kwoty. Stąd comiesięczna niższa rata, przy takim samym oprocentowaniu.

Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania to bohaterka ostatnich miesięcy. Pojęcie to zostało po raz pierwszy użyte w znowelizowanej ustawie o kredycie konsumenckim. Powstały dziesiątki artykułów dotyczących RRSO. Rzeczywista roczna stopa procentowa to całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta wyrażony, jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym. W teorii jest to najbardziej wymierny składnik, umożliwiający porównanie konkurencyjnych ofert. W praktyce dla wielu klientów prostszym sposobem jest porównanie całkowitego kosztu kredytu. Niestety całkowity koszt kredytu nie jest objęty obowiązkiem informacyjnym. Na pewno koszty kredytu, w ujęciu kwotowym, ułatwiają podjęcie decyzji w przypadku kredytów lub pożyczek krótkoterminowych, dla których RRSO może przyjąć kosmiczną wartość rzędu kilkuset procent.

RRSO nie jest wymagana dla kredytów hipotecznych, w przeciwieństwie do całkowitego kosztu kredytu – odwrotnie niż w przypadku pozostałych kredytów konsumenckich.

Wszystkie dane o kosztach kredytu otrzymamy w formularzu informacyjnym przed zawarciem umowy. Znajdziemy tam m.in. wskaźnik RRSO a w przypadku kredytu hipotecznego całkowity koszt kredytu.