Wpływ 500+ na aktywność zawodową kobiet

W wielu przypadkach rodzin, środki z 500+ nie tyle co wspomagają domowy budżet, a raczej go zastępują. Od prawie 20 lat nie zanotowano tak niskiej aktywności zawodowej kobiet jak obecnie. Może to być skutek uboczny rządowego programu.

500+ sprzyja bierności zawodowej

Chociaż 500+ wyciąga rodziny z długów, to często je po prostu rozleniwia. Dziennik "Rzeczpospolita" zaznacza, że analizując dane Eurostatu, polski rząd na wsparcie rodzin wydał więcej niż 10 mld euro. Jest to około 2,5% PKB, co czyni Polskę 7 państwem wśród krajów, które właśnie na cele społeczne wydają najwięcej pieniędzy. Czy te środki trafiają jednak do rzeczywiście potrzebujących i nie powodują przy tym skutków ubocznych?

Wnioski z danych GUS

Badanie prowadzone przez GUS jest przeprowadzane cyklicznie i dotyczyczy Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL). Dane za III kwartał 2017 r. pokazują, że aktywność zawodowa kobiet w wieku 25-34 lata spadła do najniższego poziomu od 2003 r. i wynosi 74,2%. Marcin Lipka, główny analityk Cinkciarz.pl., podkreśla jednak, że patrząc szerzej, tym razem na dane Eurostatu, są to najniższe wartości przynajmniej od 1999 r.

Z danych GUS możemy się dowiedzieć, że aktywność zawodowa rodziców w gospodarstwach domowych, gdzie pobierane jest świadczenie na pierwsze i jedyne dziecko, wynosi średnio 69,7%. Za to w przypadku rodzin z jednym dzieckiem, gdzie 500+ nie jest otrzymywane z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, aktywność zawodowa jest większa i wynosi już 89%. Współczynnik bierności zawodowej wśród rodzin z 500+ wynosi ponad 30%, a jak wskazuje analityk Cinkciarz.pl, może to oznaczać, że około 350–400 tys. dorosłych wychowujących jedno dziecko nie ma pracy i jej nie szuka.

Źródło: raport GUS – Aktywność ekonomiczna ludności Polski III kwartał 2017
 
Stopa bezrobocia kobit w III kwartale 2017 r. ukształtowała się na wyższym poziomie niż mężczyzn i była zróżnicowana pod względem miejsca zamieszkania. Najwyższą stopę bezrobocia odnotowano w województwie:

• podkarpackim (8,0%)
• warmińsko-mazurskim (6,6%)
• lubelskim (6,4%) 
• świętokrzyskim (6,2%)

Natomiast najniższą w województwie:

• wielkopolskim (3,2%)
• opolskim (3,6%)
• śląskim (3,7%) 
• małopolskim (3,8%)

Wśród ogółu rodziców dzieci poniżej 18. roku życia, którzy pobierają świadczenie wychowawcze 500+ stopa bezrobocia ukształtowała się na poziomie 4,6%. W grupie, która nie pobiera świadczenia – 2,1%. 

Jak stwierdza analityk Marcin Lipka, reforma 500+ jest konieczna. 

– Rezygnacja z kryterium dochodowego na pierwsze dziecko lub jego drastyczne podniesienie oznacza wzrost kosztów programu nawet o kilkanaście miliardów złotych rocznie. Z kolei utrzymanie bieżących zasad zniechęcających do podjęcia zatrudnienia przez znaczną część społeczeństwa spowoduje prawdopodobnie nasilenie zjawiska bierności zawodowej, i to wtedy, gdy popyt na pracę w Polsce jest największy od przynajmniej 25 lat. Finalnie wpłynie to także negatywnie na całą gospodarkę łącznie z najmniej zamożnymi beneficjentami tego programu, którzy ze względu na długą przerwę w karierze zawodowej będą mieli trudności w znalezieniu pracy, gdy ich dzieci dorosną – wyjaśnia. – Brak podniesienia kryterium dochodowego w programie 500+  lub zachęt podatkowych do podjęcia zatrudnienia wśród najsłabiej sytuowanych rodzin będzie utrwalać ich bierność zawodową. W rezultacie program, zamiast poprawić sytuację finansową tych gospodarstw domowych zacznie działać w przeciwnym kierunku – pointuje analityk.