Czy poręczyciel może ogłosić upadłość konsumencką?

Większość banków, udzielając kredytów konsumentom o niewystarczająco stabilnej sytuacji materialno-prywatnej, wymaga od przyszłych kredytobiorców odpowiedniego zabezpieczenia długu. Czasami jest to hipoteka, innym razem – kaucja lub zastaw. Jednak jedną z najcześciej stosowanych form zabezpieczenia jest poręczenie – pisemna gwarancja spłaty ewentualnej wierzytelności przez osobę trzecią. 

Sprawdź najważniejsze informacje o upadłości konsumenckiej.

Rola poręczyciela (nazywanego także żyrantem lub gwarantem) nie należy do najłatwiejszych. Dlaczego? Wszystko dlatego, że wraz z chwilą zawarcia umowy poręczenia, żyrant przyjmuje na własne barki obowiązek spłaty kredytu w przypadku, gdy właściwy kredytobiorca nie wywiąże się z danego zobowiązania. Można więc powiedzieć, że poręczyciel odpowiada za uregulowanie należności jako solidarny współdłużnik – niezależnie od własnej sytuacji finansowej.

Aktywny w swych obowiązkach poręczyciel zobowiązany będzie do uiszczenia na rzecz wierzyciela całej zalegającej kwoty. Bank nie zważy na to, czy coś zmieniło się życiu prywatnym żyranta (czy stracił pracę, a może zaciągnął własny kredyt). Będzie on musiał opłacić całość długu kredytobiorcy – i właśnie dlatego udzielenie poręczenia jest częstą przyczyną niewypłacalności żyranta. 

Do wszczęcia egzekucji komorniczej, a co grosza – ogłoszenia upadłości żyranta, potrzeba naprawdę wielu “starań” ze strony klientów banku. Niestety takie sytuacje mają nieraz miejsce –  a wszystko zaczyna się zwykle od niewielkich, z pozoru niegroźnych opóźnień w spłacie. By komornik zapukał do drzwi poręczyciela, najpierw musi dojść do nieopłacenia kredytu przez właściwego kredytobiorcę. Wówczas uruchomiona powinna zostać procedura polubownego egzekwowania długu przez wierzyciela, czyli kredytodawcę lub działającą w jego imieniu firmę windykacyjną.

Polubowne egzekwowanie długu polega zwykle na nadesłaniu na adres zarówno kredytobiorcy, jak i żyranta oficjalnego monitu wzywającego do zapłaty powstałych należności. Gdy jeden monit nie przyniesie pożądanego skutku, wierzyciel wyśle kilka kolejnych monitów. Ile – to zależy od woli kredytodawcy. Ostatnim środkiem polubownej procedury egzekucyjnej jest nadesłanie dłużnikom przedsądowego wezwania do zapłaty. Jeśli i wtedy zobowiązani umową konsumenci nie zareagują na wezwanie, sprawa zostanie przekazana do sądu, a wszczęta w dalszym ciągu egzekucja komornicza doprowadzi do spotkania poręczyciela z komornikiem. 

Gdy komornik dotrze do poręczyciela, dokładnie zbada jego sytuację finansową i postara się rozplanować najkorzystniejszy sposób spłaty zobowiązania przez żyranta. Niestety, niekiedy owa analiza sytuacji materialnej poręczyciela wykazuje, iż żyranta po prostu nie stać na spłatę zobowiązania. Wówczas ostatnim z wyjść może okazać się ogłoszenie upadłości konsumenckiej.

Kredyt po upadłości konsumenckiej – czy jest dostępny?

Oczywiście do stanu niewypłacalności poręczyciela może dojść nie tylko w przypadku powstania zaległości w spłacie kredytu przez niego żyrowanego. Może zdarzyć się, że kredytobiorca będzie regularnie i bezproblemowo spłacać poręczany kredyt, podczas gdy żyrant wpadnie w poważne tarapaty finansowe.  Niezależnie od tego, czy niewypłacalność powstała z powodu nieopłacenia poręczanego kredytu przez kredytobiorcę, czy też z jakiegokolwiek innego powodu, żyrant ma prawo do starania się o zasądzenie upadłości konsumenckiej. 

Takie rozwiązanie polega na sądowym zredukowaniu lub umorzeniu zobowiązań finansowych konsumenta w przypadku zaistnienia niezawinionej niewypłacalności. Podlegający zajęciu majątek dłużnika podlega wówczas licytacji, a zysk z owych aukcji przeznaczony zostaje na spłatę wierzytelności w takim stopniu, w jakim jest to możliwe. 

Poręczyciel może liczyć na orzeczenie upadłości tylko wtedy, kiedy spełnione zostaną określone przesłanki. Wskazujemy ich listę poniżej.

Poręczyciel – o ile jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej – ma prawo do ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Z owego przywileju skorzystać może niezależnie od tego, czy niewypłacalność jest skutkiem niespłacenia poręczanego kredytu, czy też jego własnych zobowiązań. Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej zadłużony poręczyciel składa do sądu. Obowiązują go te same zasady i kryteria, co w przypadku każdego niewypłacalnego dłużnika i właściwego kredytobiorcy. Po stronie sądu leży natomiast zbadanie, czy żyrant, udzielając poręczenia, nie popełnił rażącego niedbalstwa lub czy świadomie nie doprowadził do powstania / pogłębienia swej niewypłacalności.

Szczególnej analizie poddana zostanie świadomość żyranta w kwestii sytuacji finansowej i majątkowej kredytobiorcy, któremu udzielił poręczenia. Sąd oceni, czy w chwili podpisywania umowy poręczenia status obojga konsumentów (zarówno kredytobiorcy, jak i konsumenta) był na tyle korzystny, by poręczenie mogło zostać udzielone bez obaw o spłatę zadłużenia.

Jeżeli organ orzekający stwierdzi, że poręczenie zostało udzielone bezmyślnie lub bez należytego oszacowania ryzyka, wniosek o ogłoszenie upadłości zostanie oddalony. Podobną decyzje wyda sąd i wówczas, gdy wyjdzie na jaw, że żyrant rozsądnie udzielił poręczenia, lecz później nie zachował umiaru w zaciąganiu własnych zobowiązań.