Egzekucja z emerytury to jeden z najprostszych sposobów odzyskiwania długu przez komornika. Sprawdzamy, ile komornik może zająć z emerytury w 2020 roku. Zobacz tabelę z kwotami brutto/netto.

Autor: Dominika Sobieraj
Dodano: 25.11.2019
Udostępnij:

Spis treści:

1. Ile może zająć komornik z emerytury w 2020 roku?
2. Ile zajmie komornik z emerytury w 2020 roku – tabela brutto/netto
3. Kwota wolna od zajęcia z emerytury 2020
4. Granice zajęcia komorniczego z emerytury 2020
5. Egzekucja z emerytury przy długach alimentacyjnych
6. Ile komornik może zająć z emerytury KRUS?
7. Jak ZUS wylicza potrącenie z emerytury?
8. Pytania i odpowiedzi

Emeryci toną w długach

Według danych Krajowego Rejestru Długów, łączne zadłużenie seniorów wpisanych do tego rejestru, wynosi aż 5,7 mld zł. Co gorsza, zadłużenie w ciągu 6 ostatnich lat, zwiększyło się aż 5-krotnie. Najbardziej zadłużony senior w Polsce ma do oddania ponad 8 mln zł.

Z czego to wynika? Emeryci chętnie zaciągają kredyty gotówkowe i korzystają z zakupów ratalnych w sklepach. Pocieszający jest fakt, że mało seniorów decyduje się na chwilówki.

Ile może zająć komornik z emerytury w 2020 roku? 

Komornik przy zajmowaniu emerytury musi stosować się do pewnych ograniczeń, które nakłada na niego prawo. Przepisy regulujące wysokość potrącenia zawarte są w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Dobra wiadomość jest taka, że komornik sądowy nie może zająć całego świadczenia emerytalnego.

Przy wyliczaniu kwoty zajęcia obowiązują dwa rodzaje limitów:

1) limit wskazujący procent emerytury podlegającej zajęciu

2) limit wskazujący kwotę wolną od potrąceń z emerytury, czyli tyle, ile musi pozostać do dyspozycji emeryta.

Zasady określają zatem zarówno górne granice zajęcia z całości świadczenia, jak i kwotę, którą obowiązkowo komornik musi pozostawić do dyspozycji każdemu dłużnikowi-emerytowi. W 2020 roku, wraz ze wzrostem emerytury minimalnej i płacy minimalnej, rosną także kwoty, które nie podlegają potrąceniom komorniczym.

1) Pierwsze ograniczenie przy egzekucji z emerytury – procent zajęcia

Zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 140), komornik sądowy może zająć:

25% emerytury – w przypadku świadczeń niealimentacyjnych (najczęstsza sytuacja – chodzi o niespłacane kredyty, pożyczki, zaległości telekomunikacyjne, czynsz);

60% emerytury – w przypadku świadczeń alimentacyjnych;

50% emerytury – w przypadku egzekucji związanej z odpłatnością za pobyt w domach pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych

2) Drugie ograniczenie przy egzekucji z emerytury – kwota wolna od zajęcia

Począwszy od 1.07.2017, komornik sądowy musi pozostawić emerytom 75% emerytury minimalnej. Przypomnijmy, że od 2019 roku wynosi ona 1100 zł brutto, a od marca 2020 wzrośnie prawdopodobnie do 1200 zł brutto.

Wcześniej komornik mógł egzekwować od seniorów aż do 50% wysokości minimalnej emerytury.

Obecnie kwota, której nie może zająć komornik, wyznaczana jest przez ZUS – nie wynosi już 75% minimalnego świadczenia, choć nadal oscyluje wokoło tego procenta. Kwoty wolne od zajęcia z emerytury w roku 2019 wynosiły od 200 do 825 zł (zależały od typu potrącanych należności). Kwoty, których komornik nie może zająć w roku 2020, ZUS opublikuje dopiero w okolicach waloryzacji świadczeń emerytalnych, czyli mniej więcej w lutym 2020 roku (nowe, zwaloryzowane kwoty świadczenia wchodzą w życie 1 marca 2020 roku).

Komornik obecnie może zająć zatem z emerytury tylko nadwyżkę ponad kwotę ustaloną przez ZUS, ale musi jednocześnie stosować się do górnych granic zajęcia (w większości przypadków może zająć maksymalnie 25% świadczenia, o czym piszemy w części granice zajęcia z emerytury).

Ile zajmie komornik z emerytury w 2020 roku – tabela brutto/netto 

Dane dotyczące zajęcia przedstawione w tabeli dotyczą maksymalnego progu zajęcia w wysokości 25% świadczenia (dla tzw. długów innych, czyli niepowstałych z tytułu alimentów ani zaległości w opłatach za pobyt w placówkach zdrowia lub opieki).

Kwota wolna od zajęcia z emerytury 2020 

Kwota wolna od zajęcia komorniczego ze świadczenia emerytalnego co roku wyliczana była od obowiązującej kwoty emerytury minimalnej. W roku 2020 emerytura minimalna wyniesie najprawdopodobniej 1200 zł.

W tym roku jednak kwoty wolne od zajęcia komorniczego nie będą zależały bezpośrednio od emerytury minimalnej – ZUS wyznaczy je odgórnie biorąc pod uwagę zarówno kwotę waloryzacji, jak i realną wartość pieniądza w danym roku.

Kwoty wyznaczane przez ZUS są jednak z reguły zbliżone do wartości 75% emerytury minimalnej. Ich wysokość Zakład Ubezpieczeń Społecznych obwieści w okolicach lutego 2020 roku i wejdzie ona w życie z dniem 1 marca 2020 roku (tak samo, jak zwaloryzowane kwoty emerytur).

Pożyczki dla zadłużonych – zobacz najlepsze oferty (także w SKOKu).

Granice zajęcia komorniczego z emerytury 2020 

1) Przy egzekucji alimentacyjnej komornik zajmie 60% świadczenia

Komornika obowiązują także górne granice zajęcia komorniczego. Najwięcej z emerytury mogą stracić osoby, których zadłużenie powstało z tytułu zaległości alimentacyjnych. W wieku emerytalnym rzadko są to zaległe alimenty na dzieci, a zasądzone alimenty na byłego partnera, od których płacenia osoby starsze często uchylają się ze względu na złą sytuację materialną. To jednak one są najmniej chronione przez prawo – komornik przy egzekucjach alimentacyjnych może zająć aż 60% emerytury.


2) Przy egzekucji związanej z odpłatnością za pobyt w placówce zdrowotnej lub placówce opieki komornik zajmie 50% świadczenia

Dość wysoka górna granica zajęcia ze świadczenia została także ustalona w odniesieniu do długów powstałych na skutek zaległych odpłatności za pobyt w:

  • domu pomocy społecznej,
  • zakładzie opiekuńczo-leczniczym,
  • zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym.

W przypadku takich długów komornik może zająć nawet połowę świadczenia emerytalnego.

Uwaga! Prawo wskazuje także kwotę, która w przypadku tego typu egzekucji jest wolna od zajęcia. Kwota ta nie jest tożsama z opisywaną w reszcie artykułu kwotą wolną od zajęcia – w tym przypadku wolna od zajęcia wynosi około 20% równowartości kwoty minimalnego świadczenia emerytalnego. Wynika z tego, że komornik nie będzie mógł w 2020 roku przy tego typu egzekucji zająć emerytowi kwoty około 240 zł (brutto). Dokładna kwota zostanie określona przez ZUS w oficjalnym obwieszczeniu w okolicach lutego 2020 roku.


3) Przy pozostałych egzekucjach komornik potrąci do 25% emerytury

Próg zajęcia świadczenia emerytalnego w wysokości 25% został ustalony w odniesieniu do wszystkich pozostałych typów egzekucji. W tej kategorii mieści się najwięcej dłużników-seniorów. W trakcie egzekucji komorniczej mogą oni utracić tylko 1/4 swojej emerytury miesięcznie (choć i tak dla osób pobierających świadczenie w minimalnej wysokości może być to bardzo duża kwota, której brak może skutkować niemożliwością wykupienia potrzebnych leków lub zabiegów medycznych).

§

PODSTAWA PRAWNA

Art. 140. Granice potrąceń
1. Potrącenia, o których mowa w art. 139 należności potrącane ze świadczeń określonych w ustawie, mogą być dokonywane, z zastrzeżeniem art. 141 egzekucje i potrącenia z emerytur i rent, w następujących granicach:
1) świadczeń alimentacyjnych, o których mowa w art. 139 należności potrącane ze świadczeń określonych w ustawie ust. 1 pkt 3 – do wysokości 60 % świadczenia;
2) należności egzekwowanych związanych z:
a) odpłatnością za pobyt w domach pomocy społecznej,
b) odpłatnością za pobyt w zakładach opiekuńczo-leczniczych,
c) odpłatnością za pobyt w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych,
do wysokości 50 % świadczenia;
3) innych egzekwowanych należności – do wysokości 25 % świadczenia.
Dz.U.2018.0.1270 t.j. – Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Egzekucja z emerytury przy długach alimentacyjnych 

Przy długach alimentacyjnych, jak już wskazaliśmy powyżej w punkcie o granicach potrąceń ze świadczenia emerytalnego, komornik może zająć aż 60% świadczenia. Prawo polskie jest najbardziej restrykcyjne wobec dłużników alimentacyjnych – nie dotyczy to jednak tylko egzekucji z emerytury, tak samo zaostrzone przepisy stosuje się wobec dłużników alimentacyjnych przy np.: egzekucji z wynagrodzenia.

§

PODSTAWA PRAWNA

Art. 139.

1. Ze świadczeń pieniężnych określonych w ustawie – po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych – podlegają potrąceniu, z uwzględnieniem art. 141, następujące należności:

(…) 3) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności alimentacyjnych (…)

Dz.U.2018.0.1270 t.j. – Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Komornik może dokonywać zajęcia do 60% świadczenia w przypadku zaległości z tytułu alimentów zarówno na dzieci dłużnika, jak i na jego byłego współmałżonka (o ile zostanie wydany odpowiedni tytuł wykonawczy na wypłatę takich alimentów).

Uwaga! Przy egzekucji alimentów z emerytury nie obowiązuje kwota wolna od potrąceń taka, jak wskazywaliśmy powyżej. Alimenty objęte są osobnymi przepisami. Wolna od potrąceń komorniczych przy egzekucji alimentacyjnej jest kwota niższa, również obwieszczana przez ZUS. Wolna od zajęcia przy długach alimentacyjnych w roku 2020 będzie kwota równa mniej więcej połowie minimalnego świadczenia emerytalnego (600 zł brutto). 

§

PODSTAWA PRAWNA

Art. 141.

1. Emerytury i renty są wolne od egzekucji i potrąceń, z zastrzeżeniem ust. 2, w części odpowiadającej:

1) 50% kwoty najniższej emerytury lub renty – zależnie od rodzaju pobieranego przez emeryta (rencistę) świadczenia – przy potrącaniu:

a)  należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3, wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi

Dz.U.2018.0.1270 t.j. – Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ile komornik może zająć z emerytury KRUS? 

Emerytury rolnicze (z KRUS-u) podlegają tym samym prawom, co emerytury wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a więc dotyczą ich wszystkie zasady opisane w pozostałych paragrafach w tym artykule.

Kwoty wolne od zajęcia przy emeryturach z KRUS (przy założeniu, że emerytura minimalna w roku 2020 będzie wynosiła 1200 zł) wyniosą odpowiednio:

  • 900 zł przy egzekucji innej niż alimentacyjna,
  • 600 zł przy egzekucji alimentów,
  • 240 zł przy egzekucji należności powstałych z tytułu zaległości finansowych za pobyt w domu pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych.
§

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2017 r. poz. 2336 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1383 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1076)

Jak ZUS wylicza potrącenie z emerytury? 

ZUS wylicza kwotę potrącenia komorniczego z emerytury na podstawie konkretnej instrukcji. Jest ona dostępna na stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Instrukcja obliczania wysokości potrącenia jest na tyle prosta, że każdy może samodzielnie policzyć, ile ZUS odejmie mu na poczet egzekucji komorniczej.

Procedura wyliczania kwoty potrącenia budzi wśród Polaków duże emocje – warto zauważyć, że ZUS procent potrącenia wylicza z emerytury brutto, ale odejmuje ją już od kwoty netto (czyli wypłaty na rękę), czyli tak naprawdę zabiera dłużnikowi jeszcze więcej pieniędzy.

Jak samodzielnie dokonać wyliczenia według instrukcji ZUS-u?

  1. Bierzemy wysokość emerytury brutto (B = 2500 zł).
  2. Wyliczamy kwotę netto emerytury (N = 2090 zł).
  3. Ustala maksymalny procent potrącenia i wylicza go od kwoty brutto (25% B = 625 zł).
  4. Odejmuje maksymalny procent potrącenia od emerytury netto (N-%B = 2090 zł – 625 zł = 1465 zł).
  5. Wyliczoną kwotę wypłaca dłużnikowi, czyli dłużnik dostaje ze swojej emerytury 1465 zł.

Pytania i odpowiedzi 

1. Czy liczba egzekucji ma wpływ na kwotę wolną od zajęcia komorniczego?

Liczba egzekucji komorniczych, które prowadzone są wobec jednego dłużnika, nie ma żadnego wpływu na kwotę wolną od zajęcia komorniczego.

2. Czy na kwotę wolną od zajęcia wpływa wysokość zadłużenia?

Nie, wysokość zadłużenia również nie zmienia warunków egzekucji komorniczej.

3. Czy kwota wolna od zajęcia obowiązuje w przypadku dłużników alimentacyjnych?

Dłużnicy alimentacyjni muszą niestety liczyć się z tym, że wobec nich prawo jest dużo bardziej restrykcyjne, niż wobec pozostałych dłużników. Wobec nich kwota wolna od zajęcia jest o połowę niższa niż w przypadku pozostałych osób, wobec których prowadzona jest egzekucja. Komornik nie zajmie im równowartości połowy minimalnej emerytury w danym roku.


Źródła:

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19981621118/U/D19981118Lj.pdf

https://rf.gov.pl/orzecznictwo/zabezpieczenie-emerytalne/Komornik_zabierze_mniej_z_emerytury__22630

https://www.krus.gov.pl/aktualnosci/dokument/artykul/zmiany-od-1-lipca-br-w-kwotach-wolnych-od-potracen-i-egzekucji/

https://zielonalinia.gov.pl/-/jaka-czesc-emerytury-lub-renty-moze-zajac-komornik-52847

https://krd.pl/Centrum-prasowe/Informacje-prasowe/2019/Dlugi-emerytow—dziadek-za-wnuczka–wnuczek-na-babcie

Komentarze (6)

Tabelka ma błędne dane. Wyliczenia netto do wypłaty dla dłużnika jest następujce: Od emerytury/renty brutto należy obliczyć 25%. Uzyskaną kwotę należy odjąć od emerytury/renty netto i wówczas otrzymamy kwotę netto na rękę dla dłużnika. Np. dla kwoty 1900 brutto będzie do wypłaty na rękę 1123, 94zł. Pozdrawiam

Mieczysław Muszyński, 4 marca 2020 o 13:09

Dlaczego wprowadzacie w błąd,ja się odwołałem do ZUS na podstawie waszego wyliczenia i odpowiedzieli mi,że naliczają od brutto

W dalszym ciągu wprowadzacie ludzi w błąd tabelą potrąceń komorniczych z emerytury, która nie ma nic wspólnego z rzeczywistością

piszecie nie prawdę . ZUS potrąca 25% emerytury liczonej od kwoty brutto, dlatego z mojej emerytury wynoszącej aktualnie 3861,45 zł. brutto ; netto to 3201,32 Zł. zabierają mi 965,77 /a nie 809,00 zł.jak piszecie/ , czyli 25% kwoty brutto. /art. 140.7 ustawy emerytalnej/.Dla pracujących w oparciu o umowę o pracę potrącenie 25% liczone jest od płacy netto / stanowisko Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu Pracy z dn. 16.10.2007r., Nr GPP-416-4560-465/07/PE. Pisałem wnioski w tym temacie do Min. Rodziny,Pracy i Polityki Społecznej oraz do Rzecznika Praw Obywatelskich – efekt – jak by w kij pierdział !!!!!!

Wojciech Winiarski, 14 lutego 2020 o 08:27

Krajowy Rejestr Długów nie jet żadnym organem państwa. Stowarzyszenie kombinatotów produkujących długi ludzi najbardziej bezbronnych poprzez różne złodziejskiego sztuczki. Ich dane są prawdziwe co najwyżej w 5%. Mają pomagieró różne Ultima, intrum, prokura itp.

artykuł wprowadza w błąd. -25% liczy sie od kwoty brutto, a nie netto.