Ile zarabia rodzina zastępcza?

W Polsce osoba samotna nie ma dużych szans na adopcję dziecka, ponieważ ośrodki adopcyjne zdecydowanie preferują małżeństwa. Wymogi odnośnie do par starających się o adopcję są bardzo restrykcyjne. Nieco inaczej jest w przypadku rodziny zastępczej. Sprawdzamy, ile zarabiają rodziny zastępcze.

Ile zarabia rodzina zastępcza?

Rodzina zastępcza zajmuje się dziećmi, które mają niejasną sytuację prawną. W momencie, w którym dojdzie do jej wyjaśnienia mogą one zostać adoptowane, być może nawet przez rodziny zastępcze, które się nimi opiekują. Mogą również wróćić do swoich biologicznych rodziców, jeśli ci odzyskają pełnię praw rodzicielskich. Potrzebujesz dodatkowego źródła dochodu? Sprawdź, ile można dorobić do emerytury.

Rodzina zastępcza – zarobki

Na mocy obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej od 1 czerwca 2018 r. zmianie ulegają wysokości kwot świadczeń określonych ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697 ze zm.) dla rodzin zastępczych, osób prowadzących rodzinny dom dziecka oraz osób usamodzielnianych.

W związku z tym oświadczeniem, wysokość świadczeń dla rodzin zastępczych wzrosła z dniem 1 czerwca 2018 roku:

Świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie spokrewnionej wynosi nie mniej niż 694 zł. Świadczenie na pokrycie kosztów w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej lub w rodzinie zastępczej, która nie jest spokrewniona wynosi minimum 1052 zł;

Rodzinie zastępczej przysługuje również dodatek na dziecko, które legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, który wynosi nie mniej niż 211 zł.

Pomoc na kontynuowanie nauki to 526 zł. W przypadku pomocy na usamodzielnienie w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą spokrewnioną – nie mniej niż 3470 zł;

Pomoc na usamodzielnienie w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą niezawodową, rodzinę zastępczą zawodową, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną:

1. nie mniej niż 6939 zł – jeżeli przebywała w pieczy zastępczej przez okres powyżej 3 lat,
2. nie mniej niż 3470 zł – jeżeli przebywała w pieczy zastępczej przez okres od 2 do 3 lat,
3. nie mniej niż 1735 zł – jeżeli dziecko przebywało w pieczy poniżej 2 lat, nie krócej niż przez okres 1 roku ;

Pomoc na zagospodarowanie w wysokości nie niższej niż 1577 zł, a w przypadku osoby legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności w wysokości nie niższej niż 3154 zł.

Jak zostać rodziną zastępczą?

Zgodnie z polskim prawem rodziną zastępczą może zostać małżeństwo lub osoba samotna. Stan cywilny nie jest zatem odgórnym wymogiem. Muszą przy tym spełniać następujące warunki:

1. dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej;
2. nie były nigdy pozbawione władzy rodzicielskiej (władza rodzicielska nie była im ograniczona ani nie jest zawieszona);
3. wypełniają obowiązek alimentacyjny – w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego;
4. nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych;
5. są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone zaświadczeniami o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka, wystawionymi przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej;
6. przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

Rodzina zastępcza również ma obowiązek zapewnić odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym:

1. rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego,
2. właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań,
3. wypoczynku i organizacji czasu wolnego;

Rodziny zastępcze również nie mogą być skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. W przypadku, kiedy rodzina zastępcza nie pełni swojej funkcji zawodowej co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów. Szkolenia prowadzą powiatowe centra pomocy rodzinie podległe starostom.

Wyróżnia się następujący podział rodzin zastępczych:

1. rodzina zastępcza: spokrewniona, niezawodowa, zawodowa;
2. pełniąca funkcję pogotowia rodzinnego (opieka doraźna przez okres do 4 miesięcy (w przypadkach określonych w ustawie przedłużony do 8. nad maksymalnie 3 dzieci naraz;specjalistyczna (dzieci niepełnosprawne, małoletnie matki z dziećmi, dzieci na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich);
3. rodzinny dom dziecka (maksymalnie 8 dzieci).

Rodziny zastępcze pozostają pod opieką koordynatora wyznaczonego przez organizatora pieczy zastępczej (powiatowe centrum pomocy rodzinie). Przepisy o rodzinie zastępczej zawarte są w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Czym jest piecza zastępcza?

Piecza zastepcza i jej pojęcie związane jest z działaniem, polegającym na wspieraniu rodziny, która przeżywa trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczej. Wspieranie rodziny to zespół planowanych działań, które mają na celu przywrócenie rodzinie zdolnosć do pełnienia tej funkcji. Sam system pieczy zastępczej to zespół nie tylko osob, ale także instytucji ora działań, które mają na celu zapewnienie opieki czasowej, jeśli rodzina nie jest w danym momencie sprawować opieki nad dziećmi.

Jednostki organizacyjne wspierania rodziny praz system pieczy zastępczej to jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, które wykonują swoje zadania w zakresie wspierania rodziny.

Kwestie prawne związane ze wspieraniem rodziny i systemem pieczy zastępczej reguluje ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Ustawa ta określa m.in. zasady i formy sprawowania pieczy zastępczej, zasady jej finansowania. Ustawę zmieniano kilkukrotnie, a ostatnia zmiana weszła w życie we wrześniu 2014 roku.

Na jakiej podstawie prawnej umieszcza się dziecko w rodzinie zastępczej?

Dziecko w rodzinie zastępczej umieszcza się na podstawie orzeczenia sądu, a w przypadku bardzo pilnej konieczności – za zgodą rodziców dziecka – na podstawie umowy zawartej z rodziną zastępczą, a starostą właściym dla danego miejsca zamieszkania rodziny lub miejsca prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Starosta ma obowiązek o umowie zawiadomoć sąd. Zdarza się również, że dziecko trafia pod opiekę pieczy zastępczej na własną prośbę lub na prośbę osób trzecich. Inną podstawą jest zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, jeśli w rodzinie dochozi do przemocy.

Umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej powinno być ostatecznością, która następuje w momencie, kiedy wyczerpane są wszystkie inne formy pomocy. Wyjątkiem jest konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i niezwołocznego przekazania go pod opiekę rodziny zastępczej. Niewykluczone jest jednak, że dziecko nie wróci do rodziny, po zapewnieniu mu odpowiednich warunków.

Dziecko pod opieką roziny zastępczej znajduje się maksymalnie do momentu osiągnięcia przez nie pełnoletności. Osoba, która osiągnęła wiek dorosłości może przebywać w dotychczasowej rodzinie zastępczej lub innej placówce za zgodą nie dłużej niż do ukończenia 25. roku życia jeżeli się uczy.

Czym różni się dom adopcyjny od domu zastępczego?

Rodzina adopcyjna, tak samo jak opiekunowie rodziny zastępczj mogą sprawować prawną opiekę nad dzieckiem, jednak obie instytucje dziela zasadnicze różnice.

Adopcja

Adopcja to inaczej przysposobienie, czyli prawne unanie obcego biologicznie dziecka za własne. Procedura aopcji jest regulowana przez przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Decyzja wiąże się z konsekwencjami prawnymi, ponieważ rodzice adopcyjni mają takie same prawa i obowiązki, jak rodzice biologiczni.

Kto może zostać rodzicem adopcyjnym?

Rodzicem adopcyjnym może zostać wyłącznie osoba pełnoletnia, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych. Między przysposabiającym a przysposobionym powinna być również odpowiednia różnica wieku, które nie jest większa niż 40 lat. O adopcję mogą się starać zarówno osoby samotne, jak i małżeństwa.

Adoptowane może zostać jedynie dziecko, które ma uregulowaną sytuację prawną. Co można prez to rozumieć? Między innymi to, że biologiczni rodzice zostali całkowicie pozbawieni władzy rodzicielskiej lub wyrazili zgodę na adopcję. Zostanie rodzicem adopcyjnym nie jest jednak tak łatwe, jak mogłoby się wydawać.

Jak wygląda procedura adopcyjna?

Do przysposobienia dziecka, potencjalni rodzice muszą przejść długą procedurę oraz dostarczyc  do ośrodka odpowiednie dokumenty. MIędzy innymi będzie to: zaświadczenie o zarobkach i zatrudnieniu, zaświadczenie o niekaralności oraz zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do adopcji. Kandydaci muszą róznieść przejść szkolenie oraz odpowiednie badania psychologiczne, a w miejscu zamieszkania przeprowadzony zostanie dokłądny wywiad środowiskowy.

Dziecko otrzymuje nazwisko po rodzicach adopcyjnych. Do aktu urodzenia w miejscu rodziców naturalnych zostają wpisani rodzice adopcyjni. Jeśli nie jest to sprzeczne z dobrem dziecka, nowi opiekunowie prawni mogą również wnieść o zmianę jego imienia, ale na ogół dotyczy to małych dzieci.

Adopcja oznacza, że włądza rodzicielska rodziców biologicznych ustaje, a co za tym idzie – wygasają wszystkie uprawnienia wobec dziecka. Gdy adoptowane dziecko skończy 18 lat, może szukać swojej biologicznej rodziny. Ważną różnicą jest również to, że rodzina adopcyjna nie otrzymuje od państwa żadnych świadczeń.

Rodzina zastępcza

Rodzina zastępcza jest jedynie formą opieki nad osobą małoletnią. Biologiczni rodzice mają ograniczoną władzę rodzicielską, ale nadal ją posiadają. Czasem również rodzice są nieznani.

Zgodnie z polskim prawem, nie ma regulacji, które o mówią o tym, jaki stan cywilny powinny mieć rodziny astępcza. Ważne jest jednak by były to osoby nigdy nie pozbawione władzy rodzicielskiej oraz nie mają ograniczonych zdolności do czynności prawnych. Dziecko w rodzinie zastępczej pozostaje przy swoim nazwisku, a rodzina otrzymuje od państwa świadczenia w związku ze sprawowaniem opieki.

Rodzina zastępcza to forma opieki nad małoletnim, którego biologiczni rodzice są nieznani lub którym ograniczono władzę rodzicielską. W praktyce ten pierwszy przypadek występuje niezwykle rzadko, do rodzin zastępczych zwykle trafiają dzieci, których rodzice niewłaściwie zajmowali się dziećmi i zostały im one odebrane.

Rodzice, decydując się na założenie rodziny zastępczej, mogą już mieć dzieci i nie stanowi to przeszkody ani ograniczenia. Tak jak w przypadku rodziców adopcyjnych, kandydaci na rodzinę zastępczą również muszą przejść szkolenie przygotowujące ich do pełnienia tej roli.

Prawa i obowiązki rodziny zastępczej

Obowiązek i prawo wykonania obowiązków bieżącej pieczy nad dzieckiem umieszczonym w rodzinie zastępczej, jego wychowanie oraz reprezentowanie w dochodzeniu świadczeń alimentacyjnych, należą do rodziny zastępczej. Opiekunowie ponoszą także odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez dziecko, które pozostaje pod ich opieką. Inne obowiązki wynikające z władzy rodzicielskiej należą do rodziców dziecka.

Dziecko będące pod opieką rodziny zastępczej ma prawo do kontaktu z rodzicami biologicznymi, jednak częstotliwość tych spotkać ustala sąd rodzinny. Władza rodzicielska ustaje dopiero w momencie, kiedy zostanie ona odebrana przez sąd.

Rodzinom zastępczym przydzielany jest również koordynator wyznaczony przez odpowiednią instytucję. Do jego zadań należy m.in. pomoc w realizacji zadań wynikających z pieczy zastępczej, przygotowanie – we współpracy z rodziną – planu pomocy dziecku oraz udzielenie wsparcia pełnoletnim wychowankom rodzinnych form pieczy zastępczej.

Podsumowanie

Osoby, które chciałyby się podjąć pomocy dzieciom pozbawionym czasowo lub trwale opieki rodzicielskiej powinny zgłosić się do najbliższego Ośrodka Adopcyjno Opiekuńczego, Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie lub Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Tam uzyskają wszelkie informacje dotyczące procedury, wymagań, i umówią się na spotkanie z pracownikiem ośrodka.