Kompensata długu – co to jest i na czym polega?

Kompensata długu – co to jest i na czym polega?

author
Dorota Grycko
15 listopada 2022
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com od 2021, absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Gdańskiego. Specjalizuje się w edukacji, także finansowej, pomagając czytelnikom zrozumieć i kontrolować swoje finanse.
Kategoria

Kompensata długu to działanie skierowanie do przedsiębiorców, którzy mają nieuregulowana zobowiązania wobec innych firm. Czym jest i jak działa taka kompensata? Podpowiadamy.

Spis treści:

  1. Co to jest kompensata długu?
  2. Kompensata długu - rodzaje
  3. Jak udokumentować kompensatę długu?
  4. Kiedy nie można skorzystać z kompensaty długu?
  5. Czy kompensata długu jest możliwa, jeśli kontrahent przebywa za granicą?
  6. Podsumowanie
Zwiń spis treści

Co to jest kompensata długu?

Kompensatę długu określa się jako proces wzajemnego umorzenia należności. Zazwyczaj odbywa się pomiędzy przedsiębiorcami, którzy są dla siebie zarówno dłużnikiem i wierzycielem (na przykład sprzedający i kupujący). Takie działanie pozwala im uregulować swoje należności – dosłownie pozbyć się długów – bez konieczności angażowania gotówki.

Pamiętajmy jednak, że kompensata długu nie jest formą zapłaty, a więc nie można jej umieszczać na fakturze. Jest to jeden ze sposobów rozliczenia się bez wykorzystywania gotówki i polega na zmniejszeniu zadłużenia o kwotę należności drugiej strony. Jest to pożyteczna opcja, którą oferuje prawo. Prawdopodobnie większość z nas nie chciałaby zapłacić kontrahentowi, jeśli sami czekamy na uregulowanie płatności przez niego.

Sprawdź: Jak wyjść z długów?

Art. 498 Kodeksu cywilnego
§ 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
§ 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

Przykład: 

Firma X współpracuje z firmą Y. W pewnym momencie oba przedsiębiorstwa przestały dobrze prosperować. Firma X ma w firmie Y dług wysokości 3000 zł. Równocześnie firma Y ma dług w firmie X w wysokości 1000 zł. Po skompensowaniu wzajemnych długów, firma X będzie musiała zwrócić firmie Y jeszcze 2000 zł.

Kompensata długu - rodzaje

W polskim prawie mamy do czynienia z dwoma rodzajami kompensaty długów. Różnią się wymaganymi dokumentami i formalnościami, których trzeba dopełnić.
Są to:

  • Kompensata ustawowa – jest to jednostronne działanie, na które druga strona nie musi nawet wyrażać zgody. W tym przypadku konieczne jest przygotowanie oświadczenia, które najlepiej, aby miało formę pisemną. W takim dokumencie powinny się znaleźć takie informacje jak: dane obu przedsiębiorców, informacja o sumie zadłużenia, informacje o kwocie kompensacji oraz kwocie należności, która pozostanie do zapłaty. Oprócz wymienionych danych, powinniśmy zawrzeć miejscowość i datę oraz podpisy obu stron.
  • Kompensata umowna – jest to rodzaj obustronnego działania, a więc obie strony muszą się na nie zgodzić. Przedsiębiorcy wspólnie ustalają proces procedury i zasady, na których będzie się ona opierać. Tej kompensaty nie reguluje Kodeks Cywilny, a warunki ustalone przez obie strony. W tym przypadku również warto spisać oświadczenie, zawierające podobne dane, o których pisaliśmy wyżej.

Jak udokumentować kompensatę długu?

Pamiętajmy, że właściwe udokumentowanie kompensaty długu, jest niezmiernie istotne. Chodzi bowiem o to, że musimy mieć potwierdzenie, że obie strony zdecydowały się na taki krok.
Jeśli chodzi o kompensatę ustawową koniecznie musimy przygotować wspomniane już oświadczenie. W Kodeksie Cywilnym nie znajdziemy dokładnej informacji, jak takie oświadczenie ma wyglądać, ale najlepiej, aby miało formę pisemną.

W dokumencie powinny znaleźć się takie informacje jak:

  • Miejscowość i data sporządzenia oświadczenia,
  • Dane obydwu przedsiębiorców, którzy podjęli decyzję o kompensacie wzajemnych zobowiązań (nazwa firmy, adres, numer NIP itp.),
  • Informacje o wierzytelnościach, które mają zostać uregulowane (aby mieć pewność, że kompensata przebiegnie poprawnie, najlepiej przygotować numery faktur lub umów, które przedstawiają wzajemne zobowiązania),
  • Informacje o pozostałej kwocie należności (jeśli taka jeszcze pozostanie),
  • Zapis dotyczący sposobu i terminu uregulowania pozostałej kwoty należności.
    • Odręczny podpis.

Jeśli natomiast chodzi o kompensatę umowną, to może ona zostać skonstruowana wedle uznania obu stron. Ten rodzaj kompensaty jest zdecydowanie częściej spotykany.

UWAGA! Oba rodzaje kompensaty to rozliczenia bezgotówkowe, które nie są formą zapłaty. Nie możemy ich umieszczać na fakturze.

Kiedy nie można skorzystać z kompensaty długu?

Należy mieć na uwadze, że nie zawsze można skorzystać z kompensaty długu. Zgodnie z Kodeksem Cywilnym z takiego działania nie można skorzystać, jeśli chodzi o:

  • wierzytelności, które są wykluczone z kompensaty (np. zasiłki),
  • wierzytelności, które dotyczą dostarczenia niezbędnych środków do utrzymania (np. alimenty, renta),
  • wierzytelności, które pochodzą z czynów nielegalnych (np. kradzieży lub przywłaszczeń),
  • wierzytelności, które są przedawnione lub zajęte.

Jeśli nie możemy skorzystać z kompensaty długu, warto zastanowić się nad kredytem dla zadłużonych lub pożyczkami bez baz.

Czy kompensata długu jest możliwa, jeśli kontrahent przebywa za granicą?

Można by przypuszczać, że jeśli jeden z kontrahentów przebywa za granicą, kompensata długu nie będzie możliwa. Mamy jednak dobrą wiadomość, w takiej sytuacji kompensata jest również możliwa. Musimy pamiętać, że suma wierzytelności prawdopodobnie wyrażona będzie w obcej walucie, a więc koniecznie będzie jej przeliczenie za złotówki. W tym celu powinniśmy skorzystać z kursu Narodowego Banku Polskiego. Przeddzień, w którym spisaliśmy stosowne oświadczenie, będzie dniem, który powinniśmy wyznaczyć jako dzień przewalutowania.

Podsumowanie

  1. Kompensatę długu określa się jako proces wzajemnego umorzenia należności.
  2. Kompensata długu nie jest formą zapłaty, a więc nie można jej umieszczać na fakturze. Jest to jeden ze sposobów rozliczenia się bez wykorzystywania gotówki i polega na zmniejszeniu zadłużenia o kwotę należności drugiej strony.
  3. W polskim prawie mamy do czynienia z dwoma rodzajami kompensaty długów. Różnią się wymaganymi dokumentami i formalnościami, których trzeba dopełnić. Są to kompensata ustawowa i kompensata umowna.
  4. Kompensata ustawowa – jest to jednostronne działanie, na które druga strona nie musi nawet wyrażać zgody. W tym przypadku konieczne jest przygotowanie oświadczenia, które najlepiej, aby miało formę pisemną
  5. Kompensata umowna – jest to rodzaj obustronnego działania, a więc obie strony muszą się na nie zgodzić. Przedsiębiorcy wspólnie ustalają proces procedury i zasady, na których będzie się ona opierać.
  6. Pamiętajmy, że właściwe udokumentowanie kompensaty długu, jest niezmiernie istotne. Chodzi bowiem o to, że musimy mieć potwierdzenie, że obie strony zdecydowały się na taki krok.
  7. Należy mieć na uwadze, że nie zawsze można skorzystać z kompensaty długu.
  8. Jeśli jeden z kontrahentów przebywa za granicą, kompensata długu jest również możliwa.
author
Dorota Grycko
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com od 2021, absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Gdańskiego. Specjalizuje się w edukacji, także finansowej, pomagając czytelnikom zrozumieć i kontrolować swoje finanse.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Podobne artykuły

Promocja: „Polecam Proste Zasady – edycja X” w Getin Banku

Getin Bank wystartował z kolejną, dziesiątą już edycją promocji, w której w zamian za założenie lub polecenie Konta Proste Zasady można zgarnąć ciekawe nagrody. Promocja trwa do 31 marca 2021 roku. Sprawdź warunki promocji.

author
Patryk Byczek
02 stycznia 2021
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Platforma Antyfraudowa BIK

Nadużycia finansowe czy wyłudzanie kredytów i pożyczek – to bodaj największa zmora rynku kredytowego ostatnich lat. Chcąc zabezpieczyć finanse zarówno polskich konsumentów, jak i podmiotów rynku finansowego, Biuro Informacji Kredytowej opracowało kompleksowy system wykrywający wszelkie próby finansowych oszustw. Mowa oczywiście o Platformie Antyfraudowej BIK.

author
Halszka Gronek
05 października 2019
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com, ukończyła dziennikarstwo i socjologię na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka kompendiów wiedzy na temat społecznych aspektów świata finansów i ekonomii.

Jak rozłożyć mandat na raty?

Poprzez nowy taryfikator mandatów, usunięcie otrzymanych punktów karnych jest uzależnione od uregulowania karnej opłaty. Sprawia to, że mandat najlepiej opłacić od razu po jego otrzymaniu. W niektórych przypadkach karne kwoty są jednak zbyt wysokie i obciążające dla naszego portfela. W takiej sytuacji opcja rozłożenia mandatu na raty może okazać się dobrym rozwiązaniem. Sprawdźmy czy rozłożenie mandatu na dogodne raty za wykroczenia drogowe, a także inne przewinienia, jest możliwe.

author
Julia Wierciło
20 września 2023
Ekspertka finansowa, związana z zadluzenia.com od 2022 roku. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Znana z niekonwencjonalnego podejścia do świata finansów. W artykułach przyjmuje perspektywę bycia blisko ludzi.

Szybkie pożyczki Bolesławiec

Chcesz wziąć najtańszą pożyczkę w Bolesławcu? Sprawdź ranking z najlepszymi ofertami przez Internet. Maksymalnie możemy otrzymać nawet 200 000 zł ze spłatą do 10 lat. Pieniądze dostępne są od ręki.

author
Aleksandra Gościnna
19 stycznia 2021
Ekspertka finansowa, magister Uniwersytetu Gdańskiego i absolwentka studiów podyplomowych na UW. W latach 2021-2023 redaktor naczelny zadluzenia.com. Specjalistka ds. e-marketingu i promocji online.

PKO BP w Gołkowicach

PKO BP to największy bank w Polsce. Zobacz placówki i oddziały w Gołkowicach – godziny otwarcia, dane adresowe oraz ofertę.

author
Aleksandra Gościnna
21 sierpnia 2019
Ekspertka finansowa, magister Uniwersytetu Gdańskiego i absolwentka studiów podyplomowych na UW. W latach 2021-2023 redaktor naczelny zadluzenia.com. Specjalistka ds. e-marketingu i promocji online.

Promocja: „Konto plus premia” w BGŻ BNP Paribas

BGŻ BNP Paribas wystartował z kolejną promocją, w której za założenie Konta Optymalnego i spełnienie bardzo prostych warunków Klienci mogą zgarnąć premię pieniężną w wysokości 200 złotych. Promocja trwa do 7 kwietnia 2019 roku lub do osiągnięcia 1500 wniosków promocyjnych.

author
Patryk Byczek
19 marca 2019
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.
Porównaj