Nieodpłatna pomoc prawna – jak skorzystać

Nowelizacja rozszerza główną nazwę ustawy na ustawę „o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej”. Główna myśl tej nowelizacji to przede wszystkim dostępność – mówił o noweli Prezydent. Po wprowadzeniu zmian z pomocy skorzystają wszyscy, których nie będzie stać na odpłatne usługi prawnicze. To jest najistotniejsza zmiana. Pomoc będzie udzielona każdemu, kto jej potrzebuje – podkreślił podczas uroczystości podpisania nowelizacji Andrzej Duda.

Spis treści:
1. Na czym polega nieodpłatna pomoc prawna?
2. Kto może skorzystać z darmowej pomocy prawnej?
3. Jak skorzystać z pomocy?
4. Nieodpłatna pomoc prawna – oświadczenie.
5. Gdzie skorzystać z darmowej pomocy prawnej?

NA CZYM POLEGA NIEODPŁATNA POMOC PRAWNA?

Nieodpłatna pomoc prawna to pomoc taka sama, jak ta, za którą można zapłacić w prywatnej kancelarii. Różny jest tylko Klient obu tych miejsc – pomoc bezpłatna oferowana jest przez państwo i w związku z tym dostępna tylko dla tych, których uprawnia do tego ustawa. 

Nowelizacja ustawy poszerza zakres pomocy prawnej, za którą nie trzeba płacić. W punktach będzie można uzyskać pomoc na przykład w dziedzinach:
– prawa cywilnego,
– prawa karnego,
– prawa podatkowego,
– prawa celnego,
– prawa handlowego,
– prawa dewizowego. 

Nieodpłatna pomoc prawna ma także obejmować szerszy okres czasu trwania sprawy – dotychczas porady były udzielane tylko przed wejściem na drogę sądową, a zgodnie z nowelą mają być udzielane także w trakcie:
– postępowania przygotowawczego,
– postępowania sądowego,
– postępowania administracyjnego. 

Prawnik będzie mógł na prośbę Klienta sporządzić odpowiednie pisma, które należy przedłożyć w sądzie, a także:
– ustanowić pełnomocnika w sprawach cywilnych,
– ustanowić prawnika z urzędu w sprawach karnych,
– ustanowić doradcę podatkowego albo rzecznika podatkowego w sprawach sądowo-administracyjnych. 

Nowelizacja wprowadza także dwa nowe rodzaje usług:
1. Pomoc obywatelska.
Ma być to pomoc dla osób, które zamierzają samodzielnie, nie na drodze sądowej, rozwiązać problemy. Z pomocy tej skorzystają głównie osoby zadłużone albo takie, które mają problemy z zakresu różnego rodzaju spraw mieszkaniowych.
2. Mediacja.
Czyli pomoc w nawiązaniu porozumienia. Ma obejmować także mediację rodzinną, jednakże nie wtedy, kiedy istnieje uzasadnione podejrzenie przemocy w rodzinie. Mediacja ma być przeprowadzana na wniosek klientki lub klienta. 


 

KTO MOŻE SKORZYSTAĆ Z DARMOWEJ PORADY PRAWNEJ? 

Kto otrzyma pomoc? 
1. Osoby, u których na gospodarstwo domowe (kilkuosobowe) przypada maksymalnie 2000 zł na osobę.
2. Osoby prowadzące gospodarstwo domowe jednoosobowe i zarabiające maksymalnie 3000 zł. 
3. Osoby, które pobierają świadczenie 500+ na pierwsze dziecko.
4. Osoby bezrobotne.
5. Osoby niepełnosprawne. 
6. Osoby, które przed rokiem miały trudną sytuację życiową, w związku z którą były objęte pomocą wynikającą z ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
7. Osoby, które są objęte pomocą wynikającą z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
8. Osoby, które są objęte kuratelą.
9. Osoby, które zamieszkują lokal z publicznego zasobu mieszkaniowego i otrzymały wypowiedzenie lub wobec których wytoczono powództwo o opróżnienie lokalu.
10. Osoby, które otrzymały wizę repatracyjną.
11. Osoby, które mają polskie obywatelstwo i powracają do kraju z zamiarem osiedlenia się na stałe (po 5 latach nieustannego przebywania za granicą). 
12. Osoby pełniące funkcję rodziny zastępczej.
13. Osoby prowadzące rodzinny dom dziecka. 
14. Osoby, które posiadają ważną Kartę Dużej Rodziny.
15. Osoby, które są kombatantami i weteranami.
16. Osoby, które nie ukończyły 26 roku życia.
17. Osoby, które ukończyły 65 lat.
18. Osoby, które w wyniku wystąpienia klęski żywiołowej, katastrofy naturalnej lub awarii technicznej znalazły się w sytuacji zagrożenia lub poniosły straty.

Kto nie otrzyma pomocy?
Ustawa wyklucza jedynie grupę osób, które będą chciały uzyskać poradę nie w sprawie prywatnej, a w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. 


 

JAK SKORZYSTAĆ Z POMOCY?

Już od 1 stycznia 2019 roku z bezpłatnej pomocy prawnej będzie można skorzystać na nowych zasadach – wystarczy udać się do danego punktu w godzinach jego otwarcia i złożyć oświadczenie o tym, że jest się osobą potrzebującą bezpłatnej pomocy prawnej (jeżeli jesteśmy jednymi z osób, które w ustawie są wskazane jako uprawnione do otrzymania takiej pomocy). 

Rozmowa z prawnikiem ma nie być ograniczona czasowo (np.: 15 minut na jednego Klienta) – rozmowa i opieka nad daną osobą ma trwać tyle, ile w danym indywidualnym przypadku będzie potrzebne. 

NIEODPŁATNA POMOC PRAWNA – OŚWIADCZENIE

Aby uzyskać bezpłatną pomoc prawną, trzeba podpisać oświadczenie dotyczące tego, że nie stać nas na poniesienie kosztów obsługi prawnej. 

PODSTAWA PRAWNA
Art. 4. 1. Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie przysługują osobie uprawnionej, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej.
2. Osoba uprawniona, przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, składa pisemne oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej. Oświadczenie składa się osobie udzielającej nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczącej nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.
3. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2, przechowuje się w warunkach uniemożliwiających dostęp do niego osób trzecich.
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

Wzór oświadczenia, które należy złożyć w punkcie bezpłatnej pomocy prawnej:

http://orka.sejm.gov.pl/opinie8.nsf/nazwa/1868_u/$file/1868_u.pdf
 

GDZIE SKORZYSTAĆ Z DARMOWEJ POMOCY PRAWNEJ?

Z darmowej porady prawnej można skorzystać w każdym punkcie, w którym usługa taka jest świadczona. Nowelizacja nie zmienia czasu otwarcia punktu – nadal będą to 4 godziny. Różnica polega jednak na tym, że punkty będą wyspecjalizowane w danych dziedzinach, np.: jeden punkt porad będzie dotyczył tylko ofiar przemocy domowej, inny punkt będzie dostępny tylko dla osób pobierających świadczenie 500+, a z jeszcze innego będą mogły skorzystać tylko osoby niepełnosprawne. 

Mapa punktów jest dostępna pod adresem https://darmowapomocprawna.ms.gov.pl/pl/mapa-punktow/ – wystarczy wybrać odpowiednie województwo, powiat i miasto, a na mapie pojawią się konkretne nazwy punktów darmowej pomocy prawnej i ich adresy.

źródło: https://darmowapomocprawna.ms.gov.pl/pl/mapa-punktow/