Raty annuitetowe – na czym polegają?

Raty annuitetowe to nic innego, jak po prostu raty o stałej i niezmiennej wartości, czyli raty równe. Ich wartość nie ulga zmianie przez cały okres spłaty zobowiązania. Oznacza to, że kredytobiorca nie musi każdorazowo sprawdzać, jaką dokładnie kwotę uiścić na rachunek bankowy przeznaczony do spłaty kredytu. Co miesiąc owa kwota będzie bowiem niezmienna.

Warto w tym miejscu wspomnieć, iż wszystkie raty annuitetowe zachowają swą równą wysokość wyłącznie w sytuacji niezmiennej stopy oprocentowania kredytu. W przypadku, gdy kredytobiorca zdecydował się na wybór kredytu z oprocentowaniem zmiennym, wysokości poszczególnych rat annuitetowych i tak ulegną zmianie. Owe zmienne oprocentowanie jest typowe dla kredytów hipotecznych.

Oprócz rat równych, a więc właśnie rat annuitetowych – zarówno o stałym, jak i zmiennym oprocentowaniu, kredytobiorca ma możliwość wyboru rat malejących. W tym przypadku każda z poszczególnych rat nie będzie taka sama. Pierwsze raty będą zdecydowanie większe, natomiast te ostatnie – zdecydowanie mniejsze. W praktyce niewielu konsumentów decyduje się na takie rozwiązanie – choć nie oznacza to, iż jest ono niekorzystne. 

Każda rata – niezależnie od tego, czy jest stała, czy zmienna, czy może malejąca – składa się z kilku różnych wartości. Owe składowe to przede wszystkim:

1. część kapitałowa – odpowiednia „porcja” całej pożyczonej sumy, nazywanej po prostu „kapitałem kredytu” lub „kwotą kredytu”;
2. część odsetkowa – proporcjonalnie wyliczona wartości oprocentowania danego produktu finansowego.

Można powiedzieć, iż dzięki spłacaniu rat zwracamy swój dług względem kredytodawcy (dzięki części kapitałowej raty kredytu, lecz równocześnie uiszczamy na rzecz banku odpowiednie wynagrodzenie za udzielenie i obsługę finansowania (tu – część odsetkowa raty kredytu).

Na część odsetkową składa się oczywiście oprocentowanie (marża kredytu + ogólnorynkowa stopa bazowa), a także szereg innych opłat, jakie bank nalicza w związku udzieleniem finansowania. Może to być między innymi prowizja czy koszt obowiązkowego lub dobrowolnego ubezpieczenia. 

Sprawdź także informacje o racie balonowej.

W przypadku rat annuitetowych skład każdej poszczególnej raty nie jest niezmienny. Oczywiście, ogólna kwota raty się nie zmienia – bo w końcu właśnie na tym polegają raty annuitetowe, że ich wartość jest równa przez cały okres spłaty zobowiązania. Warto jednak wytłumaczyć, że składowe każdej raty nie są stałe. Ich wartości zmieniają się wraz z upływem czasum choć kredytobiorca nie odczuwa tego na własnej skórze.

W pierwszych miesiącach spłacania swego zobowiązania kredytobiorca opłaca przede wszystkim odsetki na rzecz banku. Oznacza to, że każda rata składa się w większej mierze z części odsetkowej, a w mniejszej – z części kapitałowej. Jednak z upływem czasu (z każdym kolejnym miesiącem) te proporcje ulegają zmianie.

Im dłużej kredytobiorca opłaca swe raty, tym mniejsza jest część odsetkowa każdej z nich, a tym większa – część kapitałowa. Wszystkie te zmiany w obrębie składu poszczególnej raty nie są jednak odczuwalne dla kredytobiorcy. Ten bowiem opłaca na rzecz banku stałą kwotę. Nie musi się zastanawiać nad tym, czy dana rata bardziej pokrywa kapitał, czy bardziej pokrywa odsetki.

Symulacja harmonogramu spłaty rat annuitetowych

Kwota kredytu (kapitał kredytu) = 12 000 zł
Czas spłaty kredytu = 1 rok (12 rat)
RRSO = 10%
Całkowity koszt kredytu = 10% x 12 000 zł = 1 200 zł
Całkowita kwota do zapłaty = 12 000 zł + 1 200 zł = 13 200 zł
Wartość poszczególnej raty = 13 200 zł / 12 rat = 1 100 zł
Część kapitałowa każdej z rat: 12 000 zł / 12 rat = 1 000 zł
Część odsetkowa każdej z rat: 1 200 zł / 12 rat = 100 zł

Harmonogram spłat:

Wzór:
Numer raty: część kapitałowa + część odsetkowa = kwota raty

1 rata: 945 zł + 155 zł = 1 100 zł
2 rata: 955 zł + 145 zł = 1 100 zł
3 rata: 965 zł + 135 zł = 1 100 zł
4 rata: 975 zł + 125 zł = 1 100 zł
5 rata: 985 zł + 115 zł = 1 100 zł
6 rata: 995 zł + 105 zł = 1 100 zł
7 rata: 1005 zł + 95 zł = 1 100 zł
8 rata: 1015 zł + 85 zł = 1 100 zł
9 rata: 1025 zł + 75 zł = 1 100 zł
10 rata: 1035 zł + 65 zł = 1 100 zł
11 rata: 1045 zł + 55 zł = 1 100 zł
12 rata: 1055 zł + 45 zł = 1 100 zł

Razem spłaconego kapitału (części rat od 945 zł do 1055 zł) = 12 000 zł
Razem spłaconych odsetek (części rat od 155 zł do 45 zł) = 1 200 zł
Podsumowując: spłacono 12 rat po 1 100 zł = 13 200 zł

1. Raty annuitetowe to nic innego, jak po prostu raty o stałej i niezmiennej wartości, czyli raty równe. Ich wartość nie ulga zmianie przez cały okres spłaty zobowiązania.
2. Dzięki ratom annuitetowym kredytobiorca nie musi każdorazowo sprawdzać, jaką dokładnie kwotę uiścić na rachunek bankowy przeznaczony do spłaty kredytu. Co miesiąc owa kwota będzie bowiem niezmienna.
3. Raty annuitetowe zachowają swą równą wysokość wyłącznie w sytuacji niezmiennej stopy oprocentowania kredytu. Jeśli kredytobiorca zdecyduje się na kredyt z oprocentowaniem zmiennym, wysokości poszczególnych rat annuitetowych i tak ulegną zmianie.
4. Oprócz rat równych, a więc właśnie rat annuitetowych – zarówno o stałym, jak i zmiennym oprocentowaniu, kredytobiorca ma możliwość wyboru rat malejących. W praktyce niewielu konsumentów decyduje się na takie rozwiązanie – choć nie oznacza to, iż jest ono niekorzystne.
5. Każda rata  kredytu – w tym także rata annuitetowa – składa się z dwóch składowych: części kapitałowej (odpowiedniej „porcja” całej pożyczonej sumy, nazywanej po prostu „kapitałem kredytu” lub „kwotą kredytu”) oraz części odsetkowej (proporcjonalnie wyliczona wartości odsetek dla danego produktu finansowego).
6. Na część odsetkową składa się oprocentowanie kredytu (marża + ogólnorynkowa stopa bazowa), a także szereg innych opłat, jakie bank nalicza w związku udzieleniem finansowania. Może to być między innymi prowizja czy koszt ubezpieczenia.
7. W przypadku rat annuitetowych skład każdej poszczególnej raty nie jest niezmienny. W pierwszych miesiącach spłacania swego zobowiązania kredytobiorca opłaca przede wszystkim odsetki na rzecz banku.
8. Im dłużej kredytobiorca opłaca swe raty, tym mniejsza jest część odsetkowa każdej z nich, a tym większa – część kapitałowa. Ostatecznie opłaci on kapitał i odsetki w równym stopniu.
9. Niezależnie od tego, iż w trakcie spłaty kredytu zmieniają się proporcje składowych raty annuitetowej, wartość każdej raty jest równa.
10. Kredytobiorca opłaca na rzecz banku stałą kwotę miesięcznej raty. Nie musi się zastanawiać nad tym, czy dana rata bardziej pokrywa kapitał, czy bardziej pokrywa odsetki.