Siła nabywcza pieniądza – co to jest?

Siła nabywcza pieniądza – co to jest?

author
Halszka Gronek
20 lipca 2023
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com, ukończyła dziennikarstwo i socjologię na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka kompendiów wiedzy na temat społecznych aspektów świata finansów i ekonomii.

Niewielu z nas wie, że wartość nominalna pieniądza nie zawsze idzie w parze z jego rzeczywistą wartością. Tym, na co powinniśmy zwrócić największą uwagę, szacując wartość posiadanego dobra czy majątku, jest siła nabywcza pieniądza. Jak ją liczyć? Co wpływa na jej zmianę? Sprawdzamy szczegóły.

Siła nabywcza pieniądza – co to jest?

Siła nabywcza pieniądza to nic innego, jak realna czy rzeczywista wartość pieniądza. Nie chodzi tu jedynie o nominał nadrukowany na banknocie, lecz o fakt, ile towarów czy usług przy obecnych cenach rynkowych będziemy mogli nabyć. Przykładowo: jeśli ogólna inflacja rynkowa wyniesie 100%, a nasze wynagrodzenie za pracę wzrośnie dwukrotnie, to wartość nominalna naszej pensji oczywiście się podniesie, lecz wartość rzeczywista (siła nabywcza) pozostanie bez zmian. 

Mówiąc najprościej, jak to możliwe, siła nabywcza pieniądza określa, ile dóbr można nabyć za konkretną jednostkę pieniądza, na przykład za 100 złotych. Im droższy jest chleb, tym mniej go kupimy. Jeśli bochenek kosztuje 4 złote, kupimy 25 sztuk. Jeśli jednak chleb podrożeje do 5 złotych, zdołamy zakupić jedynie 20 bochenków pieczywa. Przy podwyżce cen maleje wartość rzeczywista pieniądza, a więc maleje jego siła nabywcza – mniej możemy kupić, choć wcale nie posiadamy mniej gotówki. 

Z czymś takim, jak siła nabywcza pieniądza, mamy do czynienia każdego dnia. Wystarczy spojrzeć: choć nasze wynagrodzenia się nie zmieniają, stać nas na coraz mniej produktów. Z każdym kolejnym miesiącem jest nam ciężej i ciężej, a to tylko dlatego, że ceny towarów i usług szybują w górę. Podwyżka mogłaby zmienić ten stan rzeczy – choć niekoniecznie! Większa wypłata często jedynie maskuje rosnącą inflacje i w gruncie rzeczy nie podnosi siły nabywczej pieniądza. Więcej o tym w ostatniej części artykułu.

Szukasz najlepszych ofert kredytowych? Sprawdź:

Kredyty gotówkowe – do 200 000 zł

Kredyty konsolidacyjne – zamień wiele rat w jedną

Kredyty hipoteczne – na własne mieszkanie

Co ma wpływ na siłę nabywczą pieniądza?

Siła nabywcza pieniądza jest bezpośrednio związana z cenami rynkowymi, a dokładnej z inflacją, a więc proces wzrostu przeciętnego poziomu cen w gospodarce. Gdy rosną ceny, maleje siła nabywcza pieniądza w jego określonym nominale. Coraz mniej i mniej możemy kupić za taką samą kwotę, na przykład za 50 złotych czy za 100 złotych. Od czego więc zależy wzrost cen? Cóż, na inflację wpływ ma wiele czynników, między innymi:

  • nadmierne zwiększanie podaży pieniądza, czyli fizycznej ilości pieniądza w obiegu, poprzez jego nadmierną emisję przez bank centralny,
  • gwałtowny i niedający się wcześniej przewidzieć wzrost kosztów produkcyjnych (np. surowców energetycznych), który prowadzi do podwyższenia cen sprzedawanych towarów i usług,
  • niezrównoważony budżet państwa lub wadliwa strategia rozwoju gospodarki (na przykład jej przeinwestowanie). 

Siła nabywcza a iluzja pieniądza

Iluzja pieniądza to stricte ekonomiczny termin określający zjawisko błędnego odczytania wartości pieniądza bez odniesienia jego nominału do innych czynników, takich jak na przykład podwyżki cen, czyli inflacja. Mówiąc prościej, iluzja pieniądza to po prostu błąd poznawczy polegający na nierozróżnianiu wartości nominalnych od realnych. Chodzi o błędne utożsamianie nominału pieniądza (np. liczby na banknocie) z jego siłą nabywczą. 

Najczęściej iluzja pieniądza ujawnia się właśnie poprze nieuwzględnienie pływu inflacji an siłę nabywczą pieniądza. Przykładowo osoba podlegająca iluzji pieniądza będzie zadowolona ze wzrostu swojego wynagrodzenia o 4%, nie zauważając przy tym, że inflacja wynosi aż 6%. Mimo iż pensja wzroście, rzeczywista siła nabywcza wynagrodzenia będzie mniejsza. Nie każdy jednak zda sobie sprawę z tego faktu.

Potrzebujesz szybkiej gotówki? Sprawdź także:

Kredyt online – do 200 000 zł online

Pożyczki na dowód – minimum formalności

Pożyczki bez baz – z minimalną weryfikacją w bazach

Pożyczki online bez weryfikacji – w pełni przez Internet

Równie często iluzja pieniądza ma miejsce przy porównywaniu obecnych cen jednostkowych dóbr z ich dawnymi cenami. W takiej sytuacji wiele osób zapomina o zjawisku inflacji i bierze pod uwagę jedynie nominalne zmiany cen danego dobra. A to w praktyce nie oddaje rzeczywistych zmian wartości towaru. Wystarczy porównać dawne ceny książek, papierosów czy mieszkań – wszystkie były znacznie niższe od obecnych, choć równie mało kogo było na nie stać.

author
Halszka Gronek
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com, ukończyła dziennikarstwo i socjologię na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka kompendiów wiedzy na temat społecznych aspektów świata finansów i ekonomii.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Podobne artykuły

Credit Agricole w Wałczu

Credit Agricole jest jednym z największych banków uniwersalnych w Polsce. Jeden z jego oddziałów mieści się w Wałczu – sprawdzamy godziny otwarcia, dane kontaktowe oraz ofertę placówki.

author
Patryk Byczek
29 lipca 2019
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Międzynarodowy Dzień Osób Starszych

Już 1 października będziemy obchodzić Międzynarodowy Dzień Osób Starszych. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pamiętało o seniorach i zaprosiło ich do wspólnego świętowania z tej okazji.

author
Dominika Byczek
28 września 2018
Ekspertka finansowa, redaktorka, magister Uniwersytetu Gdańskiego. Z zadluzenia.com związana od 2014 roku, redaktor naczelna portalu do 2020 roku. Specjalizuje się w tworzeniu poradników finansowych.

Promocja: „Załóż Konto z Lwem i zdobądź 160 zł premii” w ING Banku Śląskim

W ING Banku Śląskim trwa promocja, w której za założenie Konta Direct lub Konta Mobi Klienci mogą zgarnąć 160 złotych premii. Promocja trwa do 31 marca 2021 roku. Sprawdź warunki promocji.

author
Patryk Byczek
02 stycznia 2021
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Czy każdy może otrzymać kredyt?

Gdy pojawia się w naszym życiu okazja do spełnienia od dawna odkładanych marzeń, mało kto jest finansowo przygotowany na jej spieniężenie. W takich sytuacjach często słyszymy radę: „weź kredyt!”. Plan z pozoru doskonały, ale w zderzeniu z brutalną rzeczywistością okazuje się jednak, że nie każdy chętny może liczyć na przyznanie kredytu. Dlaczego? Komu banki udzielą kredytu?

author
Halszka Gronek
16 sierpnia 2023
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com, ukończyła dziennikarstwo i socjologię na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka kompendiów wiedzy na temat społecznych aspektów świata finansów i ekonomii.

PKO BP w Ostródzie

W Polsce największym bankiem jest PKO BP. Sprawdziliśmy placówki i oddziały w Ostródzie – godziny otwarcia, dane adresowe oraz ofertę.

author
Aleksandra Gościnna
26 września 2019
Ekspertka finansowa, magister Uniwersytetu Gdańskiego i absolwentka studiów podyplomowych na UW. W latach 2021-2023 redaktor naczelny zadluzenia.com. Specjalistka ds. e-marketingu i promocji online.

Santander Consumer Bank Chojnice

Santander Consumer Bank to jeden z większych banków detalicznych w Polsce. Specjalizuje się w kredytach gotówkowych, ratalnych oraz samochodowych. Sprawdź oddziały Santander Consumer Banki w Chojnicach – adres, telefon, godziny otwarcia oraz mapę dojazdu.

author
Dorota Grycko
04 czerwca 2021
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com od 2021, absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Gdańskiego. Specjalizuje się w edukacji, także finansowej, pomagając czytelnikom zrozumieć i kontrolować swoje finanse.
Porównaj