Z obecnie obowiązujących przepisów prawnych wynika, iż młode matki mogą korzystać z płatnego urlopu aż przez 12 miesięcy kalendarzowych. Na cały ten okres, który pracownica winna wykorzystać na opiekę nad dzieckiem, składa się zarówno urlop macierzyński, jak i rodzicielski. Dziś skupimy się na tym, czym jest i w jakich warunkach przysługuje pierwszy z nich.

Autor: Halszka Gronek
Dodano: 01.08.2018
Udostępnij:

Spis treści:
1. Na czym polega urlop macierzyński?
2. Komu przysługuje urlop macierzyński?
3. Ile trwa urlop?
4. Jak otrzymać urlop macierzyński?
5. Wymagane dokumenty.
6. Skrócenie urlopu macierzyńskiego.
7. Wysokość świadczenia w czasie urlopu.
8. Wypowiedzenie umowy na urlopie.
9. Co po urlopie macierzyńskim?

 
 
 

NA CZYM POLEGA URLOP MACIERZYŃSKI?

Urlop macierzyński to nic innego, jak płatna przerwa w pracy, która przysługuje pracownicy w związku z urodzeniem przez nią dziecka. 
 

Urlop ten liczony jest zwykle się od dnia porodu, jednak pewną jego część można wykorzystać już przed porodem – na podstawie odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego o dacie porodu.

Długość urlopu macierzyńskiego, jaki przysługuje pracownicy, uzależniona jest m.in. od liczby urodzonych w trakcie danego porodu dzieci. Nie ma konieczności wykorzystania całego przysługującego okresu wolnego – decyzję w tej sprawie podjąć musi niezależnie każda świeżo upieczona matka.

 

KOMU PRZYSŁUGUJE URLOP MACIERZYŃSKI?

Do 2016 roku prawo do skorzystania z płatnego urlopu macierzyńskiego miały tylko te osoby, które zatrudnione były na etacie, które dobrowolnie opłacały ubezpieczenie chorobowe lub prowadziły działalność gospodarczą.

Dzięki wprowadzonym zmianom w przepisach prawnych już od 2 lat możliwością opieki nad nowo narodzonym dzieckiem przy jednoczesnym wsparciu finansowym cieszyć się mogą także inne grupy obywateli. 
 

Na płatny urlop macierzyński mogą liczyć więc także matki, którym do tej pory nie przysługiwał zasiłek rodzicielski – zarówno bezrobotne, pracujące na umowę o dzieło, rolniczki i studentki. Zostaną wypłacone im miesięczne środki o wartości 1 tys. zł netto.
 

 

ILE TRWA URLOP?

W związku z urodzeniem dziecka każdej kobiecie przysługuje co najmniej 20 tygodni urlopu macierzyńskiego. Na taki okres wolnego liczyć mogą matki, które urodziły jedno dziecko. 
 

W ciąży bliźniaczej urlop macierzyński trwa aż 31 tygodni, w przypadku urodzenia trojaczków – 33 tygodni urlopu macierzyńskiego, w przypadku czworaczków – 35 tygodni, a pięcioraczków – 37.

Warto wiedzieć, że pierwsze 6 tygodni urlopu macierzyńskiego można wykorzystać jeszcze przed narodzinami dziecka. Jeśli chodzi o długość czasu wolnego po porodzie – konieczne i obowiązkowe jest wykorzystanie 14 tygodni urlopu macierzyńskiego po urodzeniu potomka- w celu rekonwalescencji i należytego odpoczynku.

 

JAK OTRZYMAĆ URLOP MACIERZYŃSKI?

Urlop macierzyński przysługuje każdej świeżo upieczonej matce w zasadzie „z automatu”. Oznacza to, że nie jest koniecznym wypełnianie miliona druków i formularzy, ani czekanie na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Istotne jest jednak to, by powiadomić pracodawcę o odbytym porodzie.

Jeśli jednak pracownica zechce wykorzystać przysługującą jej część urlopu jeszcze przed porodem, musi złożyć u swego pracodawcy odpowiedni wniosek wraz z zaświadczeniem lekarskim, który wskazywać będzie planowaną datę porodu.

Jeśli natomiast część urlopu macierzyńskiego ma przejąć ojciec dziecka (14 pierwszych tygodni narodzinach musi wykorzystać matka dziecka, lecz pozostałe mogą zostać oddane ojcu), musi on także złożyć pisemny wniosek u swojego pracodawcy. 

Aby go otrzymać przysługujący za czas urlopu macierzyńskiego zasiłek, trzeba złożyć u swego pracodawcy odpowiedni wniosek – w ciągu 21 dni od daty porodu.
 

 

WYMAGANE DOKUMENTY

Wniosek o udzielenie urlopu macierzyńskiego składamy u swojego pracodawcy. W większości wypadków wystarczy nawet poinformować swego szefa o narodzinach dziecka i wiążącym się z tym faktem obowiązkiem wzięcia urlopu przez matkę.

Rodzice, którzy planują wykorzystać urlop rodzicielski od razu po urlopie macierzyńskim, powinni złożyć odpowiedni wniosek do 21 dni po porodzie.

Do kadr dostarczyć należy także skrócony odpis aktu urodzenia dziecka i oświadczenie, że drugi rodzic rezygnuje z przysługującego mu urlopu macierzyńskiego na dany okres.

 

SKRÓCENIE URLOPU MACIERZYŃSKIEGO 

W 2018 roku każdej świeżo upieczonej matce przysługuje 20 tygodni urlopu macierzyńskiego w przypadku urodzenia jednego dziecka,  31 tygodni w ciąży bliźniaczej i aż 33 tygodnie w przypadku urodzenia trojaków.

Nie ma jednak obowiązku wykorzystania całego tego czasu wolnego. Po porodzie matka noworodka musi obowiązkowo wykorzystać 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, lecz z pozostałej części urlopu może ona zrezygnować.

Możliwość skrócenia urlopu macierzyńskiego do 14 tygodni istnieje jedynie pod warunkiem, że pozostałe tygodnie wolnego wykorzysta ojciec wychowujący dziecko – o ile ma on status pracownika lub prowadzi inną działalność zarobkową, która uprawnia go do ubezpieczenia społecznego. 
 

 

WYSOKOŚĆ ŚWIADCZENIA W TRAKCIE URLOPU?

Wysokość zasiłku macierzyńskiego podczas urlopu uzależniona jest wariantu urlopu, na jaki się zdecydujemy. Jeśli początkowo zdecydujemy się wykorzystać jedynie urlop macierzyński, otrzymamy 100 procent podstawy swego wynagrodzenia.

Gdy po owym czasie urlopu zdecydujemy się także na urlop rodzicielski, będziemy w trakcie jego trwania otrzymywać 60 procent wynagrodzenia.

Inaczej rozkład procentowy będzie wyglądać, jeśli od razu zdecydujemy się na urlop macierzyński i urlop rodzicielski. W takiej sytuacji przez cału okres urlopowy pracownica będzie otrzymywać 80 procent wynagrodzenia.

Co ważne, od 2016 roku na płatny urlop macierzyński mogą liczyć także matki, którym do tej pory nie przysługiwał zasiłek rodzicielski – zarówno bezrobotne, pracujące na umowę o dzieło, jak i rolniczki czy studentki. Zostaną wypłacone im miesięczne środki o wartości 1 tys. zł netto.

 

WYPOWIEDZIENIE UMOWY NA URLOPIE

W świetle obecnie obowiązujących przepisów pracodawca nie ma prawa rozwiązać umowy o pracę z kobietą, która przebywa na urlopie macierzyńskim.

Taka sytuacja mogłaby nastąpić jedynie w sytuacji ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu pracy albo wtedy, gdy zaszłyby rzeczywiste przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia  – a więc z winy pracownicy.

W pozostałych przypadkach pracownica przebywająca na urlopie macierzyńskim może być spokojna o swą prace, ważność trwającej umowy i stosowną wartość wpływającego na jej konto zasiłku macierzyńskiego. 

 

CO PO URLOPIE MACIERZYŃSKIM?

Matka, która wykorzysta cały przysługujący jej czas trwania urlopu macierzyńskiego, lecz w dalszym ciągu nie będzie chciała lub mogła powrócić do pracy zarobkowej, ma prawo do wykorzystania kolejnych 32 tygodni urlopu rodzicielskiego.

Czas ten wzdłuży się do 34 tygodni w przypadku ciąży mnogiej. Z tego prawa do wykorzystania urlopu rodzicielskiego może skorzystać również ojciec dziecka. Rodzice mogą np. podzielić się tym czasem po połowie, lub wykorzystać go jednocześnie – decydując się na wspólny urlop rodzicielski o długości 16 tygodni.
 

Warto także dodać, iż możliwe jest także podzielenie urlopu rodzicielskiego na części. Tygodnie niewykorzystanego urlopu można „odroczyć”, czyli przesunąć na termin późniejszy i wykorzystać je aż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko obchodzić będzie swoje szóste urodziny. 
 

Komentarze