Emerytura po mężu

Śmierć małżonka to moment niewyobrażalnie ciężki i bolesny. Strata bliskiej osoby jest ogromnym ciosem emocjonalnym, który obnaża ludzką bezsilność wobec losu i przytłacza ogromem doświadczonej samotności. W takich chwilach mało kto ma głowę do spraw przyziemnych, takich jak chociażby zabezpieczenie finansowe przyszłości. Gdy jednak faza odcięcia od rzeczywistości przeminie, wdowy i wdowcy będą musieli powrócić do codziennych, przyziemnych obowiązków.

Jednym z przywilejów, jakie państwo polskie przewidziało dla osamotnionych małżonków, jest możliwość pobierania emerytury po zmarłym małżonku. Emerytura ta to nic innego jak specyficzna forma renty rodzinnej – świadczenia socjalnego wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na rzecz uprawnionego członka rodziny ubezpieczonego zmarłego. Sprawdź najlepsze oferty pożyczek dla emerytów.

Polskie przepisy dotyczące renty rodzinnej stanowią, iż współmałżonek może pobierać od zmarłego emeryturę, a także zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne, nauczycielskie świadczenie czy rentę. Sprawdzamy, jaka ustawa reguluje sposób wypłacania emerytury po małżonku, jaka jest wysokość takiego świadczenia i jakie dokumenty należy przygotować, chcąc złożyć wniosek o wypłacenie emerytury po małżonku.

Brak prawa do emerytury po małżonku – w jakiej sytuacji?

Osoby, które nie spełniają warunków wskazanych przez nas w powyższej części artykułu, nie posiadają prawa do pozyskiwania emerytury po zmarłym małżonku, czyli tak zwanej renty rodzinnej. Polskie prawo nie pozostawia jednak takich osób samych sobie. Przewidziana została dla nich okresowa renta rodzinna, która przysługuje osobom ze względu na ich brak dochodu.

Jeżeli wdowcy lub wdowy nie posiadają źródła dochodu umożliwiającego im samodzielne utrzymywanie się w pierwszych tygodniach po śmierci małżonka, mogą oni pobierać okresowe świadczenie rodzinne przez okres jednego roku od chwili śmierci męża lub przez cały okres uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu mającym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej. W drugim przypadku wypłata renty odbywać się będzie nie dłużej niż przez 2 lata od chwili śmierci małżonka.

Wysokość emerytury po zmarłym małżonku zależy od dwóch czynników: od wysokości emerytury wyliczonej dla ubezpieczonego na dzień jego śmierci oraz od liczby osób uprawnionych do pozyskania świadczenia.

Warto w tym miejscu doprecyzować także, iż wysokość emerytury przysługującej ubezpieczonemu na dzień jego śmierci, wyliczana jest albo według zasad dotychczasowych, albo według nowszych.  ZUS może wyliczyć rentę rodzinną także na podstawie emerytury pomostowej, renty z tytułu niezdolności do pracy lub jeżeli osoba pobierała nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Według danych podanych w broszurze informacyjnej ZUS-u, Zakład obliczy rentę rodzinną na podstawie tego świadczenia, które w danym przypadku będzie najkorzystniejsze, a więc podniesie wartość wypłaconej na rzecz bliskich zmarłego renty.

Emeryturę po zmarłym małżonku nogą otrzymywać nie tylko wdowy, lecz także owdowiali mężczyźni. Niemniej jednak zdecydowanie korzystniejsze jest pobieranie renty rodzinnej przez kobiety, bowiem wysokość świadczenia emerytalnego mężczyzn jest statystycznie znacznie wyższa. Sam ZUS potwierdza, że kobiety otrzymują w Polsce zdecydowanie niższe emerytury od mężczyzn.

Kobiety, z racji swojej siły fizycznej i ustalonego podług niej wieku emerytalnego, systemowo zmuszane są (czy może właściwiej: naciskane), by pracować krócej. W Polsce minimalny wiek emerytalny dla kobiet wynosi 60 lat, a mężczyzn – aż 65 lat. Oznacza to, iż mężczyźni mają średnio o 5 lat dłuższy czas na zgromadzenie kapitału emerytalnego służącego późniejszym wypłatom świadczeń.

Przedstawiciele władzy bronią obecnych progów emerytalnych, twierdząc, że system gloryfikuje kobiety, pozwalając im szybciej przejść na emeryturę. Liczby jednak nie kłamią – im szybciej pracownik odejdzie na emeryturę, tym niższa będzie wysokość jego świadczenia. Poza tym warto zauważyć, że dziś nie ma – tak jak kiedyś – wielu zawodów fizycznych. Większość pracowników (zwłaszcza kobiet) pracuje umysłowo, przez co niższy próg wieku emerytalnego przestaje być uzasadniony.

Emerytura po mężu a własna praca

Osoby pracujące i pobierające emeryturę po zmarłym małżonku powinny zważać na obowiązujące w polskim prawie progi dochodowe. Okazuje się bowiem, że Zakład Ubezpieczeń ma prawo do zawieszenia lub zmniejszenia wysokości renty rodzinnej przyznawanej wdowie lub wdowcowi.

Zakład ma prawo do zmniejszenia przyznawanej emerytury po małżonku, jeśli świadczeniobiorca osiągnie przychód wyższy od 70% przeciętnego wynagrodzenia, lecz nie przekroczy progu 130% tego wynagrodzenia.

Jeśli jednak świadczeniobiorca osiągnie przychód wyższy od 130% przeciętnego wynagrodzenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie miał prawo do zawieszenia, czyli niewypłacenia emerytury po małżonku w danym miesiącu.

Sprawdź również ile komornik może zająć z emerytury.

Emerytura po małżonku może zostać przyznana wtedy, gdy osoba ubiegająca się o wypłacenie świadczenia złoży w Zakładzie Ubezpieczeń społecznych odpowiedni wniosek wraz z kompletem wymaganych dokumentów. Renta zostanie wypłacona nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku o przyznanie renty.

W celu otrzymania emerytury po zmarłym małżonku konieczne jest złożenie do ZUS-u odpowiedniego wniosku (druk ERR-W), który można otrzymać bezpośrednio w oddziale Zakładu lub na stronie internetowej instytucji. Do formularza należy dołączyć inne dokumenty, jakie potwierdzą spełnienie przez krewnego warunków do przyznania renty.

14. emerytura – sprawdź szczegóły.

Podsumowanie

1. Emerytura ta to nic innego jak specyficzna forma renty rodzinnej – świadczenia socjalnego wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na rzecz uprawnionego członka rodziny ubezpieczonego zmarłego
2. Polskie przepisy dotyczące renty rodzinnej stanowią, iż współmałżonek może pobierać po zmarłym emeryturę, a także zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne, nauczycielskie świadczenie czy rentę.
3. Do uzyskania emerytury po zmarłym współmałżonku konieczne jest spełnienie następujących warunków: wdowa lub wdowiec posiada ukończony 50. rok życia lub jest niezdolna/y do pracy, wdowa lub wdowiec wychowuje jedno z dzieci, wnuków lub członków rodzeństwa uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym.
4. Jeśli wdowa lub wdowiec nie przebywali we wspólnocie majątkowej ze zmarłym do dnia jego śmierci, lub jeśli wzięli rozwój, prawo do emerytury po małżonku nie będzie przysługiwać.
5. Emerytura po zmarłym krewnym przysługuje w wysokości: 85% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest jedna osoba, 90% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są dwie osoby, 95% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są trzy osoby lub więcej.
6. Nie tylko wdowy i wdowcy są uprawnieni do otrzymywania emerytury po zmarłym mężu. 
7. Emeryturę po zmarłym małżonku nogą otrzymywać nie tylko wdowy, lecz także owdowiali mężczyźni.
8. Zakład Ubezpieczeń ma prawo do zawieszenia lub zmniejszenia wysokości renty rodzinnej przyznawanej wdowie lub wdowcowi.
9. Emerytura po małżonku może zostać przyznana wtedy, gdy osoba ubiegająca się o wypłacenie świadczenia złoży w Zakładzie Ubezpieczeń społecznych odpowiedni wniosek wraz z kompletem wymaganych dokumentów.
10. Wdowa lub wdowiec nie mają prawa do pobierania swojej emerytury i renty rodzinnej, muszą wybrać.