Emerytura po mężu

author
Dorota Grycko
25 stycznia 2024
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com od 2021, absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Gdańskiego. Specjalizuje się w edukacji, także finansowej, pomagając czytelnikom zrozumieć i kontrolować swoje finanse.

W poniższym artykule wyjaśniamy najważniejsze kwestie związane z instytucją emerytury po zmarłym małżonku – specjalną formą renty rodzinnej wypłacanej na rzecz wdów i wdowców, spełniających określone warunki wskazane ustawą.

Spis treści:

  1. Emerytura po mężu - najważniejsze informacje
  2. Komu przysługuje emerytura po małżonku?
  3. Wysokość emerytury po małżonku
  4. Kto może otrzymać rentę rodzinną?
  5. Emerytura po mężu a po żonie
  6. Jak otrzymać emeryturę po mężu?
  7. Renta po mężu - wymagane dokumenty
  8. Emerytura po mężu - najważniejsze pytania
Zwiń spis treści

Emerytura po mężu - najważniejsze informacje

Śmierć małżonka to moment niewyobrażalnie ciężki i bolesny. Strata bliskiej osoby jest ogromnym ciosem emocjonalnym, który obnaża ludzką bezsilność wobec losu i przytłacza ogromem doświadczonej samotności. W takich chwilach mało kto ma głowę do spraw przyziemnych, takich jak chociażby zabezpieczenie finansowe przyszłości. Gdy jednak faza odcięcia od rzeczywistości przeminie, wdowy i wdowcy będą musieli powrócić do codziennych, przyziemnych obowiązków.

Jednym z przywilejów, jakie państwo polskie przewidziało dla osamotnionych małżonków, jest możliwość pobierania emerytury po zmarłym małżonku. Emerytura ta to nic innego jak specyficzna forma renty rodzinnej – świadczenia socjalnego wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na rzecz uprawnionego członka rodziny ubezpieczonego zmarłego. Sprawdź najlepsze oferty pożyczek dla emerytów.

Polskie przepisy dotyczące renty rodzinnej stanowią, iż współmałżonek może pobierać od zmarłego emeryturę, a także zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne, nauczycielskie świadczenie czy rentę. Sprawdzamy, jaka ustawa reguluje sposób wypłacania emerytury po małżonku, jaka jest wysokość takiego świadczenia i jakie dokumenty należy przygotować, chcąc złożyć wniosek o wypłacenie emerytury po małżonku.

Komu przysługuje emerytura po małżonku?

Do uzyskania emerytury po zmarłym współmałżonku konieczne jest spełnienie następujących warunków:

  1. wdowa lub wdowiec ukończył 50. rok życia lub jest niezdolna/y do pracy,
  2. wdowa lub wdowiec wychowuje jedno z dzieci, wnuków lub członków rodzeństwa uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym, przy czym wychowywany krewny nie powinien mieć więcej niż 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole – więcej niż 18 lat; próg wieku dziecka nie ma znaczenia, jeżeli jest ono całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy i uprawnione do renty rodzinnej.

W tym miejscu warto zaznaczyć, że do otrzymywania renty rodzinnej uprawnieni są także wdowcy i wdowy, którzy spełniają pierwszy warunek (skończyli 50 lat lub stali się niezdolni do pracy po śmierci męża), jednak nie później niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych.

Rozdzielność majątkowa a emerytura po małżonku

Jeśli wdowa lub wdowiec nie przebywali we wspólnocie majątkowej ze zmarłym do dnia jego śmierci, lub jeśli wzięli rozwój, prawo do emerytury po małżonku nie będzie przysługiwać. Wyjątek stanowi sytuacja, w której oprócz spełnienia podstawowych warunków wypłaty renty rodzinnej dniu śmierci byłego małżonka wdowa lub wdowiec mieli zasądzone prawo do alimentów ze strony zmarłego.

Brak prawa do emerytury po małżonku – w jakiej sytuacji?

Osoby, które nie spełniają warunków wskazanych przez nas w powyższej części artykułu, nie posiadają prawa do pozyskiwania emerytury po zmarłym małżonku, czyli tak zwanej renty rodzinnej. Polskie prawo nie pozostawia jednak takich osób samych sobie. Przewidziana została dla nich okresowa renta rodzinna, która przysługuje osobom ze względu na ich brak dochodu.

Jeżeli wdowcy lub wdowy nie posiadają źródła dochodu umożliwiającego im samodzielne utrzymywanie się w pierwszych tygodniach po śmierci małżonka, mogą oni pobierać okresowe świadczenie rodzinne przez okres jednego roku od chwili śmierci męża lub przez cały okres uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu mającym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej. W drugim przypadku wypłata renty odbywać się będzie nie dłużej niż przez 2 lata od chwili śmierci małżonka.

Wysokość emerytury po małżonku

Wysokość emerytury po zmarłym małżonku zależy od dwóch czynników: od wysokości emerytury wyliczonej dla ubezpieczonego na dzień jego śmierci oraz od liczby osób uprawnionych do pozyskania świadczenia.

Emerytura po zmarłym krewnym przysługuje w wysokości:

  • 85% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest jedna osoba;
  • 90% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są dwie osoby;
  • 95% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są trzy osoby lub więcej.

Jeśli do świadczenia ma prawo kilka osób, wypłata świadczenia z ZUS-u dzielona jest na równe części pomiędzy wszystkich uprawnionych.

Warto w tym miejscu doprecyzować także, iż wysokość emerytury przysługującej ubezpieczonemu na dzień jego śmierci, wyliczana jest albo według zasad dotychczasowych, albo według nowszych.  ZUS może wyliczyć rentę rodzinną także na podstawie emerytury pomostowej, renty z tytułu niezdolności do pracy lub jeżeli osoba pobierała nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Według danych podanych w broszurze informacyjnej ZUS-u, Zakład obliczy rentę rodzinną na podstawie tego świadczenia, które w danym przypadku będzie najkorzystniejsze, a więc podniesie wartość wypłaconej na rzecz bliskich zmarłego renty.

Kto może otrzymać rentę rodzinną?

Osoby uprawnione do pobierania emerytury po zmarłym

Nie tylko wdowy i wdowcy są uprawnieni do otrzymywania emerytury po zmarłym mężu. Do renty rodzinnej prawo posiadają także:

  1. dzieci własne do ukończenia lat 16 (lub 25 w przypadku kontynuowania nauki);
  2. dzieci drugiego małżonka do ukończenia lat 16 (lub 25 w przypadku kontynuowania nauki);
  3. dzieci przysposobione do ukończenia lat 16 (lub 25 w przypadku kontynuowania nauki);
  4. małoletni (np. wnuki) przyjęci na wychowanie i utrzymanie przynajmniej rok przez śmiercią zmarłego (z wyłączeniem młodzieży podlegającej opiece zmarłego w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka) do ukończenia lat 16 lub lat 25 w przypadku kontynuowania nauki.

Emerytura po mężu a po żonie

Emeryturę po zmarłym małżonku nogą otrzymywać nie tylko wdowy, lecz także owdowiali mężczyźni. Niemniej jednak zdecydowanie korzystniejsze jest pobieranie renty rodzinnej przez kobiety, bowiem wysokość świadczenia emerytalnego mężczyzn jest statystycznie znacznie wyższa. Sam ZUS potwierdza, że kobiety otrzymują w Polsce zdecydowanie niższe emerytury od mężczyzn.

Kobiety, z racji swojej siły fizycznej i ustalonego podług niej wieku emerytalnego, systemowo zmuszane są (czy może właściwiej: naciskane), by pracować krócej. W Polsce minimalny wiek emerytalny dla kobiet wynosi 60 lat, a mężczyzn – aż 65 lat. Oznacza to, iż mężczyźni mają średnio o 5 lat dłuższy czas na zgromadzenie kapitału emerytalnego służącego późniejszym wypłatom świadczeń.

Przedstawiciele władzy bronią obecnych progów emerytalnych, twierdząc, że system gloryfikuje kobiety, pozwalając im szybciej przejść na emeryturę. Liczby jednak nie kłamią – im szybciej pracownik odejdzie na emeryturę, tym niższa będzie wysokość jego świadczenia. Poza tym warto zauważyć, że dziś nie ma – tak jak kiedyś – wielu zawodów fizycznych. Większość pracowników (zwłaszcza kobiet) pracuje umysłowo, przez co niższy próg wieku emerytalnego przestaje być uzasadniony.

Emerytura po mężu a własna praca

Osoby pracujące i pobierające emeryturę po zmarłym małżonku powinny zważać na obowiązujące w polskim prawie progi dochodowe. Okazuje się bowiem, że Zakład Ubezpieczeń ma prawo do zawieszenia lub zmniejszenia wysokości renty rodzinnej przyznawanej wdowie lub wdowcowi.

Zakład ma prawo do zmniejszenia przyznawanej emerytury po małżonku, jeśli świadczeniobiorca osiągnie przychód wyższy od 70% przeciętnego wynagrodzenia, lecz nie przekroczy progu 130% tego wynagrodzenia.

Jeśli jednak świadczeniobiorca osiągnie przychód wyższy od 130% przeciętnego wynagrodzenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie miał prawo do zawieszenia, czyli niewypłacenia emerytury po małżonku w danym miesiącu.

Sprawdź również ile komornik może zająć z emerytury.

Jak otrzymać emeryturę po mężu?

Emerytura po małżonku może zostać przyznana wtedy, gdy osoba ubiegająca się o wypłacenie świadczenia złoży w Zakładzie Ubezpieczeń społecznych odpowiedni wniosek wraz z kompletem wymaganych dokumentów. Renta zostanie wypłacona nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku o przyznanie renty.

W celu otrzymania emerytury po zmarłym małżonku konieczne jest złożenie do ZUS-u odpowiedniego wniosku (druk ERR-W), który można otrzymać bezpośrednio w oddziale Zakładu lub na stronie internetowej instytucji. Do formularza należy dołączyć inne dokumenty, jakie potwierdzą spełnienie przez krewnego warunków do przyznania renty.

14. emerytura – sprawdź szczegóły.

Renta po mężu - wymagane dokumenty

  1. Dokument potwierdzający datę urodzenia i stwierdzający datę zgonu członka rodziny, po którym ma zostać przyznana emerytura;
  2. Dokument potwierdzający datę urodzenia osoby ubiegającej się o rentę rodzinną;
  3. Odpis skrócony aktu małżeństwa ze zmarłym;
  4. Zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka lub osoby owdowiałej, wystawione przez lekarza leczącego – jeśli na przyznanie renty wpływ ma mieć niezdolności do pracy;
  5. Zaświadczenie o uczęszczaniu do szkoły w przypadku ubiegania się o rentę ze względu na wychowywanie dziecka zmarłego, które ukończyło 16 lat;
  6. Oświadczenie o pozostawaniu we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci współmałżonka, a jeżeli takiej wspólności nie było zaświadczenie o ustaleniu prawa do alimentów na podstawie decyzji sądu;
  7. Oświadczenie stwierdzające nieosiąganie przychodów z tytułu zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej albo prowadzenia pozarolniczej działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Emerytura po mężu - najważniejsze pytania

W Zakładzie Ubezpieczeń społecznych należy złożyć odpowiedni wniosek wraz z kompletem wymaganych dokumentów.

Przepisy emerytalne tego nie określają, a więc nie ma znaczenia ile lat trwało małżeństwo.

Emerytura po zmarłym krewnym przysługuje w wysokości:

  • 85% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest jedna osoba;
  • 90% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są dwie osoby;
  • 95% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są trzy osoby lub więcej.

Do uzyskania emerytury po zmarłym współmałżonku konieczne jest spełnienie następujących warunków: wdowa posiada ukończony 50. rok życia lub jest niezdolna do pracy lub wychowuje jedno z dzieci, wnuków lub członków rodzeństwa uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym.

Wdowa oprócz renty rodzinnej może otrzymać również zasiłek pogrzebowy.

Podsumowanie

  1. Emerytura ta to nic innego jak specyficzna forma renty rodzinnej – świadczenia socjalnego wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na rzecz uprawnionego członka rodziny ubezpieczonego zmarłego
  2. Polskie przepisy dotyczące renty rodzinnej stanowią, iż współmałżonek może pobierać po zmarłym emeryturę, a także zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne, nauczycielskie świadczenie czy rentę.
  3. Do uzyskania emerytury po zmarłym współmałżonku konieczne jest spełnienie następujących warunków: wdowa lub wdowiec posiada ukończony 50. rok życia lub jest niezdolna/y do pracy, wdowa lub wdowiec wychowuje jedno z dzieci, wnuków lub członków rodzeństwa uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym.
  4. Jeśli wdowa lub wdowiec nie przebywali we wspólnocie majątkowej ze zmarłym do dnia jego śmierci, lub jeśli wzięli rozwój, prawo do emerytury po małżonku nie będzie przysługiwać.
  5. Emerytura po zmarłym krewnym przysługuje w wysokości: 85% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest jedna osoba, 90% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są dwie osoby, 95% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są trzy osoby lub więcej.
  6. Nie tylko wdowy i wdowcy są uprawnieni do otrzymywania emerytury po zmarłym mężu. 
  7. Emeryturę po zmarłym małżonku nogą otrzymywać nie tylko wdowy, lecz także owdowiali mężczyźni.
  8. Zakład Ubezpieczeń ma prawo do zawieszenia lub zmniejszenia wysokości renty rodzinnej przyznawanej wdowie lub wdowcowi.
  9. Emerytura po małżonku może zostać przyznana wtedy, gdy osoba ubiegająca się o wypłacenie świadczenia złoży w Zakładzie Ubezpieczeń społecznych odpowiedni wniosek wraz z kompletem wymaganych dokumentów.
  10. Wdowa lub wdowiec nie mają prawa do pobierania swojej emerytury i renty rodzinnej, muszą wybrać.
author
Dorota Grycko
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com od 2021, absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Gdańskiego. Specjalizuje się w edukacji, także finansowej, pomagając czytelnikom zrozumieć i kontrolować swoje finanse.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Wszystkie komentarze

Magda
Magda
2023-06-27 18:38:51

Maz zmar 2 lata temu nie ma przyznanej emerytury Co z tym zrobić czy moge starać się o emeryturę męża ?Przecież uzbierało przez całe życie na emeryturę dla mnie

emeryt kawaler
emeryt kawaler
2023-05-14 16:41:16

Wszyscy piszą jaki to biedny wdowiec czy wdowa, która samotnie , po śmierci malżonka musi prowadzić gospodarstwo domowe A co mają powedzieć samotni emeryci, którzy zon czy meżów nie mieli Nie tylko z własnej woli.

Podobne artykuły

Pożyczki Rybnik

Szukałeś najtańszej pożyczki w Rybniku? Zajrzyj do rankingu z najlepszymi ofertami pożyczek online. Maksymalnie otrzymasz 200 000 zł ze spłatą do 10 lat. Gotówka dostępna od ręki.

author
Patryk Byczek
20 stycznia 2022
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Ile kosztuje Google One?

Google One już w Polsce. Znamy ceny poszczególnych pakietów subskrypcyjnych. Sprawdź, ile kosztuje Google One.

author
Dominika Byczek
10 stycznia 2019
Ekspertka finansowa, redaktorka, magister Uniwersytetu Gdańskiego. Z zadluzenia.com związana od 2014 roku, redaktor naczelna portalu do 2020 roku. Specjalizuje się w tworzeniu poradników finansowych.

Kredyt na mieszkanie

Kredyt na mieszkanie może być bardzo dobrym rozwiązaniem w przypadku chęci sfinansowania własnego dachu nad głową. Procedury i ilość potrzebnych dokumentów mogą być przytłaczające, jednak wynikające z całego procesu korzyści z pewnością zadowolą kredytobiorcę. Czym dokładnie jest kredyt na mieszkanie i na jakie warunki należy spełnić aby go otrzymać? Sprawdzimy także, kto może otrzymać kredyt na mieszkanie.

author
Julia Wierciło
29 czerwca 2023
Ekspertka finansowa, związana z zadluzenia.com od 2022 roku. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Znana z niekonwencjonalnego podejścia do świata finansów. W artykułach przyjmuje perspektywę bycia blisko ludzi.

Wystartował Malydlug.pl – platforma do odzyskiwania należności

Na polskim rynku windykacji pojawił się nowy gracz – internetowy system Malydlug.pl. Dzięki prostocie obsługi i szybkości działania ma on duże szanse na przyciągnięcie osób, które w łatwy i skuteczny sposób chcą odzyskać pieniądze od dłużników.

author
Patryk Byczek
22 października 2013
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Bank Spółdzielczy w Wodzisławiu Śląskim sesje przychodzące i wychodzące

Chcesz sprawdzić, o której godzinie pieniądze dotrą na konto w Banku Spółdzielczym w Wodzisławiu Śląskim ? A może chcesz wiedzieć, o jakiej porze przelew zostanie realnie wysłany z konta w tym banku? Sprawdź sesje przychodzące i wychodzące Elixir w Bank Spółdzielczym Wodzisław Śląśki.

author
Patryk Byczek
20 września 2019
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Bank Spółdzielczy w Płońsku – oddziały, kontakt, kod SWIFT, IBAN

Bank Spółdzielczy w Płońsku to polski bank, który jest zrzeszony w Grupie BPS. Sprawdzamy oddziały banku, godziny otwarcia, kod SWIFT, infolinię oraz dane kontaktowe.

author
Patryk Byczek
06 września 2019
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.
Porównaj