Grupa G7 – kto do niej należy?

Grupa G7 to nic innego, jak zgrupowanie siedmiu krajów, które według powszechnej opinii są jednymi z najważniejszych państw na świecie pod względem gospodarczym. Obecnie w skład grupy G7 wchodzi Francja, Japonia, Niemcy, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Włochy oraz Kanada. Co niezwykle istotne, grupa G7 z perspektywy formalnej (prawnej) nie jest organizacją. Nie posiada bowiem siedziby, struktury, budżetu czy lidera. W jaki sposób funkcjonuje więc grupa G7.

Działalność Grupy opiera się na organizacji tak zwanych spotkań partnerskich na szczycie, podczas których opracowywane są postanowienia o charakterze opiniotwórczym (brak tu sprawczej i wiążącej decyzyjności). Lider zgrupowania jest zmienny – podlega corocznej aktualizacji w zależności od gospodarza danego szczytu. Przywódcy państw należących do G7 (wraz z przewodniczącym Rady Europejskiej i przewodniczącym Komisji Europejskiej) spotykają się co roku w innych miejscach (2017 – Włochy, 2018 – Kanada, 2019 – Francja). W ubiegłym roku grupa G7 spotkała się w Niemczech.

Warto także dodać, iż owe nieformalne forum skupiające przywódców krajów (będących największymi potęgami przemysłowymi na świecie) stanowi swoistą platformę służącą określeniu kierunku wielostronnego dialogu i formułowaniu politycznych reakcji na globalne wyzwania. Porozumienia wypracowywane przez członków G7 mają rzeczywisty wpływ na sytuację na świecie i wywołują tak zwany efekt domina w wielu innych organizacjach i instytucjach międzynarodowych.

Obecnie pełnoprawnymi członkami grupy G7 są następujące państwa: Francja, Japonia, Niemcy, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Włochy oraz Kanada. Warto jednak dodać, iż ugrupowanie to nie zawsze miało jednakowy skład, a na przełomie kolejnych lat szeregi wewnątrz grupy G7 ulegały przekształceniom. 

Pierwotnymi założycielami grupy G7 były Francja, Japonia, Niemcy, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania oraz Włochy. Spotykały się one od 1975 roku określając się mianem grupy G6. Siódmym państwem członkowskim układu okazała się być Kanada, która dołączyła do czołówki największych gospodarek świata w 1976 roku. Na skutek powiększenia grona uczestników szczytu, grupa zmieniła nazwę na Gt (obowiązującą obecnie).

Dwadzieścia lat po tym, jak Kanada dołączyła do pierwotnej grupy G6, status członka został nadany Rosji (1997 rok). Z tego względu ugrupowanie zmieniło nazwę na G8. Jednak po aneksji Krymu przez Rosję i rozpoczęciu wojny w Donbasie pozostałe państwa grupy postanowiły zawiesić członkostwo Rosji i powrócić do formuły G7. Dlatego właśnie w czerwcu 2014 szczyt nie odbył się, tak jak planowano, w rosyjskim Soczi, lecz w Brukseli – bez udziału wschodniego mocarstwa.

W kwestii członków grupy G7 warto wspomnieć jeszcze o jednej kwestii. Choć powszechnym poglądem jest, że w skład G7 wchodzą najbogatsze państwa świata, obecnie twierdzenie to nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistym rozkładzie sił na świecie. Do grupy G7 nie wlicza przecież Chin, które od 2010 roku stanowią drugą największą potęgę gospodarczą świata. Podobnie w przypadku Brazylii czy Indii – gospodarek od kilkunastu lat osiągających lepsze wyniki od Kanady, która mimo to wciąż posiada status członka G7.

Jak wynika z oficjalnych deklaracji państw współtworzących grupę G7, najważniejszym celem szczytów jest prowadzenie rozmów, które w swych skutkach mają doprowadzić do wyznaczenia wspólnego kierunku prowadzenia polityki międzynarodowej. W ostatnich latach przedmiotem dyskusji reprezentantów państw członkowskich były najważniejsze problemy współczesnego świata – kryzys migracyjny, terroryzm na świecie, wycofanie Wielkiej Brytanii z UE (i skutki z tym związane), a także kwestia globalnego ocieplenia. 

Coroczne szczyty Grupy G7, mimo iż mają one charakter jedynie opiniotwórczy i nie prowadzą do ustanawiania wiążących aktów prawnych, z racji potęgi państw współtworzących ugrupowanie stanowią kluczową platformę służącą określeniu kierunku wielostronnego dialogu i formułowaniu politycznych reakcji na globalne wyzwania. 

Wnioski opracowywane przez państwa członkowskie w czasie szczytów ugrupowania G7 wywołują tak zwany efekt domina. Oznacza to, iż wpływają one na sposób prowadzenia polityki i decyzje podejmowane a w wielu innych organizacjach i instytucjach międzynarodowych. Tak więc choć decyzje podejmowane w ramach pracy państw współtworzących G7 nie są prawnie wiążące, mają one silne (by nie powiedzieć: kluczowe) oddziaływanie polityczne na pozostałe gospodarki i kraje świata. 

Działalność grupy G7, podobnie jak praca takich instytucji, jak ugrupowanie G20 czy Światowa Organizacja Handlu, są powodem wszczynania licznych protestów. Dotyczy to przede wszystkim krytyki podnoszonej przez tak zwanych anty- i alterglobalistów, którzy dopatrują się w międzynarodowych organizacjach zagrożenia kultury i tradycji poszczególnych krajów. 

Po raz pierwszy protesty przeciw grupie G7 na dużą skalę odbyły się w Genui (północne Włochy) w 2001. Wtedy to właśnie jeden z demonstrantów, działacz anarchistyczny Carlo Giuliani, został zastrzelony przez próbujące zapanować nad rosnącym zamieszaniem policjanta. Cztery lata później, podczas szczytu G8 (z Rosją) w Szkocji, odbyły się kolejne głośne i szeroko omawiane przez opinię publiczną protesty.

Jednym z najczęstszych argumentów wysuwanych przez krytyków G7 jest jej niedemokratyczność wiążąca się z brakiem realnego wpływu obywateli na działania i postanowienia ogłaszane przez członków ugrupowania. Wielu krytyków zarzuca grupie G7 brak formalnego (prawnego) uporządkowania i zdefiniowania. Co więcej, nieliczna grupa krytyków zarzuca państwom członkowskim odpowiedzialność za biedę krajów „globalnego Południa”, czyli krajów wciąż rozwijających się pod względem gospodarczym.