Instytucje pożyczkowe – co to jest?

Instytucje pożyczkowe – co to jest?

author
Halszka Gronek
13 lutego 2020
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com, ukończyła dziennikarstwo i socjologię na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka kompendiów wiedzy na temat społecznych aspektów świata finansów i ekonomii.

Na czym opiera się działalność instytucji pożyczkowych? Kto kontroluje funkcjonowanie tego typu podmiotów? Jakie produkty oferują firmy pożyczkowe działające na polskim rynku i czy koszty pożyczek pozabankowych są wyższe od ofert bankowych? Na wszystkie te pytania odpowiedź znaleźć można w naszym dzisiejszym artykule.

Instytucje pożyczkowe - czym są?

Większość z nas wie o tym, iż banki w Polsce nie są jedynym podmiotem uprawnionym do pożyczania pieniędzy zainteresowanym konsumentom. Właściwie wszelkie formy pożyczania są dozwolone, o ile nie spełniają przesłanek wystarczających do zakwalifikowania ich jako lichwy. Niemniej jednak najbardziej popularnymi pożyczkodawcami w Polsce, prócz oczywiście banków, są instytucje pożyczkowe. Czym się zajmują i na jakiej podstawie działają? Instytucja pożyczkowa to podmiot, którego działalność opiera się na pożyczaniu pieniędzy – czy to stacjonarnie, czy zdalnie (przez telefon, przez Internet). W ofertach instytucji pożyczkowych znaleźć można wiele produktów finansowych – od popularnych chwilówek, przez długoterminowe pożyczki ratalne, aż po finansowanie pod zastaw. Każdy zainteresowany znajdzie coś dla siebie.

Jak znaleźć instytucję pożyczkową?

Jeszcze do niedawna konsumenci zainteresowani ofertą pożyczek pozabanowych nie mieli wielu narzędzi służących analizie i weryfikacji wiarygodności instytucji pożyczkowej. Właściwie musieli oni zaufać opiniom osób korzystających z danych produktów bądź też reklamom obecnym czy to na bilbordach, czy w Internecie, czy w końcu w telewizji. Jednak kilka lat temu weszła w życie weszła ustawa nakazująca utworzenie oficjalnego i ogólnopolskiego rejestru Instytucji Pożyczkowych. Rejestr prywatnych podmiotów zajmujących się udzielaniem pożyczek podlega pieczy Komisji Nadzoru Finansowego – najważniejszego organu czuwającego nad standardami krajowego rynku finansowego. Wszystkie instytucje pożyczkowe działające zgodnie z prawem powinny bez wyjątku widnieć w rejestrze KNF-u. Przepis ten wynika wprost z treści ustawy o kredycie konsumenckim. Jak czytamy w akcie prawnym:

Art. 59 a. Rozpoczęcie wykonywania działalności przez instytucję pożyczkową

  1. Instytucja pożyczkowa może podjąć wykonywanie działalności po uzyskaniu wpisu do rejestru instytucji pożyczkowych.
  2. Za dzień rozpoczęcia działalności przez instytucję pożyczkową uważa się dzień dokonania wpisu do rejestru instytucji pożyczkowych.

Źródło: Dz.U.2019.0.1083 t.j. – Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim

Rejestr Instytucji Pożyczkowych - co w nim znajdziemy?

W Rejestrze Instytucji Pożyczkowych znajdziemy pełną nazwę firmy pożyczkowej wraz z przypisanym jej numerem ewidencji. W rejestrze KNF-u sprawdzimy także dokładny adres siedziby parabanku (ulica, numer lokalu, kod pocztowy i miejscowość), numer nadany instytucji przez Krajowy Rejestr Sądowy, a także indywidualny numer NIP pożyczkodawcy, czyli tak zwany Numer Identyfikacji Podatkowej.

Jakie warunki musi spełniać instytucja pożyczkowa?

Instytucja pożyczkowa musi:

  • zostać zarejestrowana jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub też spółka akcyjna;
  • posiadać minimum 200 tysięcy złotych kapitału zakładowego;
  • w zarządzie oraz w radzie nadzorczej skupiać osoby niekarane.

Jak zaznaczyliśmy w poprzedniej sekcji artykułu, wszystkie instytucje pożyczkowe, które chcą rozpocząć swoją działalność na polskim rynku, najpierw muszą zostać wpisane do Rejestru Instytucji Pożyczkowych. Złożenie wniosku o wpis kosztuje 600 złotych, a żeby móc liczyć na pozytywne rozpatrzenie wniosku, należy spełnić kilka innych ustawowo wskazanych warunków. Instytucje pożyczkowe chcące rozpocząć legalną działalność powinny zostać zarejestrowane jako spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (Sp. z o.o.) lub spółki akcyjne (SA). Kolejnym warunkiem jest posiadanie, co najmniej, 200 tysięcy złotych kapitału zakładowego. Co ważne, kwota ta nie może pochodzić z emisji obligacji lub kredytu – jej źródłem powinien być wkład własny wniesiony na ten cel przez wnioskodawców. Co równie istotne, członkowie zarządu oraz rady nadzorczej, a także prokurenci danej spółki nie powinni być kiedykolwiek karani. Na koniec warto dodać, że instytucje, które nie spełnią wyżej wymienionych warunków, a w konsekwencji – które nie zostaną wpisane do rejestru KNF-u, powinny liczyć się z karą w wysokości nawet pół miliona złotych.

Jakie produkty dostaniemy w instytucji pożyczkowej?

Instytucje pożyczkowe znane są przede wszystkim z udzielania szybkich chwilówek, czyli pożyczek przyznawanych na 20-45 dni, których spłata przybiera postać jednej, całościowej raty. Większość „chwilówek” dostępnych na polskim rynku jest darmowa (zwłaszcza jeśli mowa o pierwszej chwilówce w danej firmie). Poza tym w ofercie instytucji pożyczkowych znajdziemy także pożyczki ratalne, konsolidacyjne, czy tak zwane pożyczki bez baz, pożyczki bez BIK dla osób ze złą historią pożyczkową – te produkty nie są jednak darmowe. Instytucje pożyczkowe proponują także pożyczki bez zdolności kredytowej – poszukiwane przede wszystkim przez osoby, dla których otrzymanie tradycyjnego kredytu jest niemożliwe. Większość pożyczek pozabankowych jest dużo droższa od produktów oferowanych przez banki komercyjne. Spore koszty pożyczek z prywatnych instytucji wynikają przede wszystkim z wysokiego ryzyka inwestycyjnego i finansowania pożyczek środkami własnymi pożyczkodawców. By maksymalnie ograniczyć ryzyko bankructwa, instytucje pożyczkowe naliczają odsetki, prowizje i szereg innych opłat pozaodsetkowych. A wszystko to – często, choć oczywiście nie zawsze – na granicy prawa, a więc w maksymalnej możliwej wysokości, jaką dopuszczają przepisy antylichwiarskie. Warto też dodać, iż relatywnie wysokie koszty pożyczek pozabankowych wynikają również z mało restrykcyjne procedury analizy wniosku pożyczkowego. Część instytucji pożyczkowych nie sprawdza swoich klientów w bazach dłużników czy w BIK-u. Co więcej, niektóre parabanki nie proszą nawet o dostarczenie dokumentów potwierdzających zarobki i nie zmuszają do przedłożenia zgody małżonka na udzielenie finansowania. Z tego powodu spłata pożyczki jest mniej „pewna”, a firmy muszą się ubezpieczać, zwiększając koszty pożyczek.

Na jakiej podstawie działają instytucje pożyczkowe?

Prywatne firmy działają na podstawie jednego z najważniejszych, a przede wszystkim fundamentalnych aktów prawnych Rzeczypospolitej Polskiej – Kodeksu cywilnego. W ustawie czytamy:

Art. 720. Umowa pożyczki
§ 1. Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

§ 2. Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej.

Art. 721. Odstąpienie od umowy z powodu złego stanu majątkowego pożyczkobiorcy
Dający pożyczkę może odstąpić od umowy i odmówić wydania przedmiotu pożyczki, jeżeli zwrot pożyczki jest wątpliwy z powodu złego stanu majątkowego drugiej strony. […]

Źródła: Dz.U.2019.0.1145 t.j. – Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

Co więcej, instytucje pożyczkowe działają także na mocy obowiązującej od 2017 roku ustawy o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (Dz.U.2017.0.819). Ponadto podmioty te podlegają kontroli KNF-u, a nad ich odpowiednią reprezentacją czuwa Polski Związek Instytucji Pożyczkowych. Członkami PZIP są te instytucje, którym zależy na zmienianiu obrazu branży pożyczek pozabankowych i które zgadzają się ze zdaniem, że warto promować najwyższe standardy biznesowe oraz etyczne.

Kondycja instytucji pożyczkowych w Polsce

W raporcie pt. „Sektor pożyczek pozabankowych – dwie strony rynku” opracowanym przez Fundację Rozwoju Rynku Finansowego czytamy, iż wartość portfela pożyczek udzielonych w Polsce wynosiła aż 4,3 mld złotych (dane opracowane na podstawie sprawozdań finansowych aż 80% wszystkich ich firm pożyczkowych działających w Polsce). Badając ów sektor liczbowo, warto doprecyzować, iż w badanym w raporcie roku polskie instytucje pożyczkowe udzieliły finansowania w łącznej liczbie 3,37 mln pożyczek. Zysk z nich wszystkich jest relatywnie niski – wyniósł zaledwie 212,3 mln złotych. Bazując na powyższych danych bez trudu wyliczyć można, iż średni dochód przypadający na jednego klienta firmy pożyczkowej wówczas wyniósł 70 złotych. To znacznie mniej, aniżeli sądzi opinia publiczna. Wzmianki o ogromnych zyskach firm pożyczkowych generowanych dzięki sprzedaży lichwiarskich produktów okazują się być jedynie mitem. Jak wynika z raportu FRPF i PZIP, rentowność aktywów sektora pożyczkowego wyniosła wówczas zaledwie 3,2%. Co powyższe wyniki mówią o rynku pożyczkowym w Polsce? Wskazują one, że branża pożyczkowa wykazuje dodatnie wyniki, niemniej nie są one wyjątkowo zadowalające. To z kolei pokazuje, że instytucje pożyczkowe wcale nie zarabiają przysłowiowych „kokosów”. Nie są one tym, co większość z nas nazywa lichwą czy parabankiem. Działają zgodnie z prawem i pobierają wynagrodzenie za udzielone finansowanie w wysokości wyznaczonej przepisami.

Źródła:

https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/Instytucje_pozyczkowe

author
Halszka Gronek
Ekspertka finansowa na zadluzenia.com, ukończyła dziennikarstwo i socjologię na Uniwersytecie Gdańskim. Autorka kompendiów wiedzy na temat społecznych aspektów świata finansów i ekonomii.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Podobne artykuły

Promocja: „Na nowe środki” – XVI edycja w Getin Banku

Kolejna edycja specjalnie przygotowanej oferty „Na nowe środki” jest już dostępna dla Klientów Getin Banku. Promocyjne oprocentowanie w skali roku dla kwoty nawet 400 000 złotych wynosi 3,5%. Dodatkową pozytywną informacją jest wydłużenie okresu obowiązywania wyższego oprocentowania z 92 do 152 dni. Promocja trwa do 3 lutego 2019 roku.

author
Patryk Byczek
20 stycznia 2019
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Alior Bank wspiera innowacyjne firmy

Alior Bank będzie udzielał gwarancji kredytowych na preferencyjnych warunkach dla przedsiębiorstw z sektora MŚP. Wszystko dzięki współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego.

author
Patryk Byczek
03 czerwca 2017
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Promocja kredytu w Santander Consumer Bank

Santander Consumer Bank wystartował z promocją dotyczącą kredytu online. Aby skorzystać z obniżonego oprocentowania i prowizji wystarczy, podczas wnioskowania, wpisać przygotowany przez bank kod promocyjny „WIOSNA”. Sprawdzamy szczegóły na temat promocyjnego kredytu gotówkowego w Santander Consumer Banku.

author
Patryk Byczek
21 kwietnia 2023
Ekspert finansowy, z zadluzenia.com związany od 2015 roku. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Redaktor naczelny portalu, specjalizuje się w analizie produktów finansowych, promocji bankowych i recenzowaniu kredytów.

Rejestr Dokumentów Paszportowych

Jednym z punktów w państwowym projekcie Rozwoju Systemu Rejestrów jest uruchomienie Rejestru Dokumentów Paszportowych, który ma maksymalnie zwiększyć bezpieczeństwo podczas wydawania paszportów oraz usprawnić wszystkie procedury, które dotyczą tych dokumentów. Sprawdzamy szczegóły.

author
Aleksandra Gościnna
09 marca 2022
Ekspertka finansowa, magister Uniwersytetu Gdańskiego i absolwentka studiów podyplomowych na UW. W latach 2021-2023 redaktor naczelny zadluzenia.com. Specjalistka ds. e-marketingu i promocji online.

Aktywność fizyczna Polaków – raport

Sport to zdrowie, a Polacy są tego w pełni świadomi. Prawie dwie trzecie z nas, bo 62% badanych deklaruje, że przynajmniej raz w miesiącu ćwiczy. Do najchętniej uprawianych sportów należą jazda na rowerze oraz bieganie.

author
Aneta Jankowska
12 lipca 2017
Dziennikarka, ukończyła studia dziennikarskie na Uniwersytecie Gdańskim i zdobyła doświadczenie w Radiu MORS. Posiada praktyczne doświadczenie finansowe jako właścicielka kawiarni.

ING Bank Śląski – kody SWIFT/BIC oraz IBAN

Jaki jest numer SWIFT, BIC oraz IBAN w ING Banku Śląskim? Numer SWIFT/BIC w ING Banku Śląskim to INGBPLPW, natomiast kod IBAN to litery “PL” i pełny numer rachunku bankowego. Sprawdź szczegóły na temat kodów BIC/SWIFT oraz IBAN w ING Banku Śląskim.

author
Dominika Byczek
17 stycznia 2024
Ekspertka finansowa, redaktorka, magister Uniwersytetu Gdańskiego. Z zadluzenia.com związana od 2014 roku, redaktor naczelna portalu do 2020 roku. Specjalizuje się w tworzeniu poradników finansowych.
Porównaj