IRS – swap stopy procentowej

IRS – definicja w pigułce

Swap stopy procentowej to transakcja okresowych przepływów pieniądza (odsetek) między dwoma partnerami. Zazwyczaj każda ze stron swapu osiąga zysk za pomocą różnego sposobu naliczania odsetek (na przykład dzięki oprocentowaniu stałemu i zmiennemu. Swap pozwala na zamianę owych sposobów rozliczania w sytuacji, gdy zmiany rynkowe dotyczące stóp okażą się niekorzystne. Dotyczy to m.in. zmian WIBOR-u wśród kredytobiorców i deponentów z uruchomionymi lokalami długoterminowymi.

Swap stopy procentowej jest swoistą umową zawartą pomiędzy dwiema stronami, na podstawie której owe strony wypłacają sobie wzajemnie odsetki od umownego nominału kontraktu.

Swap stopy procentowej – korzyści:

• zabezpieczenie kredytobiorcy przed ewentualnym wzrostem stóp procentowych,
• zabezpieczenie inwestora przed ewentualnym spadkiem stóp procentowych,
• transakcja może być rozliczona przedterminowo w części lub całości,
• rozliczenie odbywa się w formie nierzeczywistej czyli w formie różnicy występującą między stawką IRS a wysokością odpowiedniej stawki referencyjnej.

IRS a zmienne oprocentowanie kredytu

Na polskim rynku bankowym oferowane są kredyty z oprocentowaniem zarówno stałym, jak i zmiennym. Ten pierwszy rodzaj kredytu proponowany jest zwykle w przypadku umów krótkoterminowych. Jego zaletą jest stała i – jak sama nazwa wskazuje – niezmieniająca się wysokość oprocentowania.

Typowe dla kredytów długoterminowych, na przykład tych hipotecznych, jest oprocentowanie zmienne. Ten typ procentowania opiera się na bieżących wysokościach stawek referencyjnych obowiązujących na rynku. W przypadku oprocentowania zmiennego harmonogram spłat otrzymany podczas podpisania umowy będzie obowiązywał do czasu, gdy stawki referencyjne ulegną zmianie. Ich aktualizacja odbywa się zwykle co 3 miesiące.

Kredyt z oprocentowaniem zmiennym nie gwarantuje Konsumentowi stałych wysokości rat. Wraz ze zmieniającą się stawką referencyjną, zmianie ulegają również raty. W takiej sytuacji swap stóp procentowych chroni majątku konsumenta poprzez zamienienie nowego i niekorzystnego oprocentowania na stałe i bezpieczne.

Swap stopy procentowej może występować kilku wariantach. Najbardziej popularne są następujące:

• waniliowy swap stopy procentowej (ang. plain vanilla IRS) – polega na wymianie przepływów uzależnionych od stopu stałej i zmiennej pomiędzy dwiema stronami transakcji IRS,
• prosty swap stopy procentowej (ang. basis swap) –  jego istotą jest sytuacja, w której obie strony swapu płacą odsetki według różnej stopy zmiennej, np. odsetki  za trzymiesięczny WIBOR (3M) są przetransferowane w zamian za 6-miesięczny WIBOR (6M),
• walutowy swap stopy procentowej (ang. currency IRS) – strony wymieniają się płatnościami denominowanymi w różnych walutach, na przykład w złotówkach i euro.

Banki, w jakich można skorzystać z transakcji zmieniającej sposób oprocentowania, to między innymi:

• Santander Bank Polska,
• PKO Bank Polski,
• Bank Pekao SA,
• Alior Bank, 
• BNP Paribas.

Najważniejsze informacje:

• Transakcja IRS, czyli po prostu swap stopy procentowej, to nic innego jak kontrakt wymiany płatności odsetkowych.
• IRS jest istotny przede wszystkim dla banków, choć chroni on także interesy konsumentów, którzy skorzystali z produktów bankowych bazujących na stopach procentowych (lokaty, kredyty itp).
• Swap stopy procentowej jest swoistą umową zawartą pomiędzy dwiema stronami, na podstawie której owe strony wypłacają sobie wzajemnie odsetki od umownego nominału kontraktu.
• Odsetki, jakie podlegają wymianie w ramach transakcji IRS, naliczane są według odmiennej stopy procentowej.
• Transakcja zamiany stóp procentowych zapewnia chroni interesy poszczególnych stron, (ponoszone przez nich koszty odsetkowe lub generowane dochody odsetkowe) przed zmianą stóp rynkowych rynkowych, nazywanych także stawkami referencyjnymi.
• Dzięki transakcji IRS kredytobiorca nie straci na podniesieniu stóp, a deponent nie obniży zysku z ulokowanych na lokacie oszczędności w przypadku obniżenia stóp.
• IRS pozwala na zamianę stopy procentowej kredytu lub inwestycji ze stopy zmiennej na stałą lub inną zmienną, albo ze stopy stałej na zmienną – w zależności od danej sytuacji i preferencji użytkownika rynku.
• Transakcje IRS cieszą się coraz większym i widoczniejszym uznaniem wśród korporacji. Najwięksi gracze rynkowi stosują swap stóp procentowych w celu zapewnienia sobie stałego kosztu finansowania albo pozyskania tańszego finansowania w walucie obcej.
• Na polskim rynku bankowym bez trudu można znaleźć instytucje, które oferują swym klientom produkty Skarbu Państwa. Jednym z tychże produktów jest właśnie transakcja IRS, czyli swap stopy procentowej.
• Banki, w jakich można skorzystać z transakcji zmieniającej sposób oprocentowania, to między innymi: Santander Bank Polska, PKO Bank Polski, Bank Pekao SA, Alior Bank i BNP Paribas.