Zakaz konkurencji w umowie z pracodawcą

Zakaz konkurencji w umowie z pracodawcą

author
02 marca 2020

Praktyka zawodowa pokazuje, że wynoszenie tajemnicy przedsiębiorstwa do konkurencji w zamian za odpowiednie profity na rzecz nieuczciwego pracownika jest coraz częstszym zjawiskiem na polskim rynku pracy. By zabezpieczyć się przed tego typu sytuacjami, pracodawcy wymagają podpisania umowy o zakazie konkurencji. W dziejscym artykule wyjaśniamy najważniejsze informacje na temat tego typu zapisów. 

Zakaz konkurencji – co to jest?

Coraz częstszym zjawiskiem na polskim rynku pracy jest tak zwany zakaz konkurencji. Tendencja ta wynika z rosnącej świadomości wśród pracodawców w kwestii konkurencji, wartości informacji i ryzyka utraty danych. Przedsiębiorcy, którzy chcą zabezpieczyć swoją firmę przed wyciekiem poufnych informacji, dzięki którym ich zakład generuje dochody i cieszy się atrakcyjną pozycją na rynku, proszą pracowników właśnie o podpisanie klauzuli o zakazie konkurencji. 

By zakaz konkurencji można było uznać za obowiązujący czy ważny, koniecznie powinien on przybrać formę pisemną. Z tego względu pracodawca najczęściej przedkłada przed pracownikiem egzemplarz umowy o zakazie konkurencji. Równie często zakaz konkurencji umieszczony jest jako klauzula lub aneks do właściwej umowy zawieranej między przedsiębiorcą a przyszłym pracownikiem. 


 

Podstawa prawna

Szczegółowe informacje na temat umowy o zakazie konkurencji znaleźć można w Kodeksie pracy. Warto także dodać, iż aktem prawnym, który reguluje podstawowe kwestie dotyczące konkurencji i dbania o bezpieczeństwo poufnych danych przedsiębiorstwa, jest Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 1993 Nr 47 poz. 211 z późn. zm.). W dokumencie tym znajdziemy między innymi podstawową definicję czynu nieuczciwej konkurencji:

§

PODSTAWA PRAWNA

Art. 11. Czyn nieuczciwej konkurencji

1. Czynem nieuczciwej konkurencji jest ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.

[…]

4. Wykorzystanie lub ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, w szczególności gdy następuje bez zgody uprawnionego do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi i narusza obowiązek ograniczenia ich wykorzystywania lub ujawniania wynikający z ustawy, czynności prawnej lub z innego aktu albo gdy zostało dokonane przez osobę, która pozyskała te informacje, dokonując czynu nieuczciwej konkurencji.


Źródło: Dz.U.2019.0.1010 t.j. – Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Czego dotyczy zakaz konkurencji?

Polskie przepisy oraz idąca za nimi praktyka zawodowa wyróżniają dwa rodzaje zakazu konkurencji. Pierwszy z nich dotyczy bieżącej działalności i zmusza pracownika do pisemnego potwierdzenia, iż nie będzie on prowadził działalności konkurencyjnej w trakcie trwania stosunku pracy. Pracownik, który podpisze klauzulę, nie może wykonywać pracy na rzecz konkurencyjnego pracodawcy, zleceniodawcy czy zamawiającego dzieło. Ten sam zakaz dotyczy prowadzenia własnej działalności gospodarczej w podobnym zakresie usług co praca u pierwotnego pracodawcy.

Drugi rodzaj klauzuli to zakaz konkurencji, który może obowiązywać pracownika po ustaniu stosunku pracy. Obowiązuje on jedynie w przypadku pracowników posiadających dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Nie chodzi tu jedynie o informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Klauzula dotyczy również wiedzy technicznej, technologicznej, handlowej, a nawet organizacyjnej czy administracyjnej zakładu pracy.

Złamanie zakazu konkurencji – skutki

Klauzula o zakazie konkurencji stanowi swoistą formę zobowiązania pracownika do niepodejmowania jakichkolwiek czynności wbrew interesom swojego pracodawcy. Oczywistym jest, iż złamanie postanowień podpisanej klauzuli wiązać się będzie z pewnymi konsekwencjami.

Po pierwsze, pracownik, który dopuścił się złamania zakazu konkurencji, ponosi odpowiedzialność materialną. Jeśli czyn ten był podjęty w sposób nieumyślny, odszkodowanie dla pracodawcy może wynosić maksymalnie trzykrotność wynagrodzenia pracownika. Z kolei jeśli działanie pracownika było świadome, suma odszkodowania należna pracodawcy może być znacznie wyższa – w zależności od wyceny szkód, jakie wyrządziło złamanie klauzuli. Czasami potrzebny jest proces sądowy do tego, by wynegocjować ostateczną kwotę. 

Warto także nadmienić, iż złamanie zakazu konkurencji bywa zazwyczaj traktowane jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. Tego typu przewinienie wiąże się z rozwiązaniem umowy z winy pracownika – bez zachowania okresu wypowiedzenia. A jak wiadomo, zwolnienie dyscyplinarne znacząco utrudnia przyszłe starania o zdobycie pracy i stanowi czarną rysę na dotychczasowej ścieżce zawodowej. 

Odszkodowanie za zakaz konkurencji

Jeśli pracownik posiadający dostęp do szczególnie ważnych informacji na temat zakładu pracy zostanie objęty zakazem konkurencji dotyczącym okresu po rozwiązaniu stosunku pracy, należeć mu się będzie odszkodowanie. Mowa o finansowej rekompensacie faktu, iż z powodu zakazu konkurencji znalezienie nowej pracy w znanej już branży jest utrudnione. 

Jak wynika z przepisów polskiego prawa, wysokość odszkodowania należnego pracownikowi za powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej nie może być niższa niż 25% wynagrodzenia pobieranego przez tego pracownika w chwili ustania stosunku pracy. Co niezwykle istotne, odszkodowanie w tak wyliczonej wysokości przysługiwać będzie pracownikowi przez cały czas trwania zakazu konkurencji po rozwiązaniu stosunku pracy. 

Odszkodowanie może być wypłacane w miesięcznych ratach. Ponadto przysługuje ono pracownikowi nawet wtedy, gdy pracodawca zwolni pracownika z zakazu konkurencji (pod warunkiem że pracownik ten rzeczywiście dotrzyma wcześniej ustalonych warunków). Oznacza to, że jeśli dojdzie do rozwiązania stosunku pracy, z zobowiązania do wypłaty odszkodowania nie można zrezygnować – należy się ono pracownikowi dotrzymującemu umowy bezwzględnie. 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Podobne artykuły

Bank Pekao w Ustce
Oddziały
author
17 lipca 2019

Bank Pekao w Ustce

Kupujemy coraz mniej pieczywa
Blog
author
18 sierpnia 2017

Kupujemy coraz mniej pieczywa

Komornik Sądowy Agnieszka Powichrowska
Wpisy
author
13 października 2015

Komornik Sądowy Agnieszka Powichrowska

Nakręć i wygraj – konkurs Banku Millennium
Wpisy
author
05 maja 2017

Nakręć i wygraj – konkurs Banku Millennium

Pożyczki bez BIK Wadowice
Pożyczki miasta
author
27 maja 2022

Pożyczki bez BIK Wadowice