Na czym polega carpooling?

W praktyce jednak carpooling nie trzyma się sztywnych ram definicji i dotyczy po prostu wspólnych przejazdów pasażerskich. Niezależnie od tego, czy podróżni się znają, czy nie znają, ani od tego, czy cel ich podróży jest wspólny (np. ten sam zakład pracy), mogą oni wedle chęci skorzystać z kolektywnego przejazdu. Carpooling może być zorganizowany na płaszczyźnie komunikacji bezpośredniej, np. poprzez umiejscowienie odpowiedniej adnotacji o możliwości wspólnego przejazdu na tablicy ogłoszeń w zakładzie pracy.

Do carpoolingu w szerszym, ogólnopolskim, a nawet ogólnoświatowym zakresie, służą także dedykowane portale społecznościowe, poprzez które często nieznający siebie nawzajem użytkownicy umawiają się na wspólne przejazdy. Taki sposób podróżowania może okazać się korzystny w różnych sytuacjach, a przykładem może być po prostu brak własnego pojazdu. Jeśli nie chcemy zaciągać zobowiązań, takich jak np. kredyt samochodowy, możemy skorzystać z carpoolingu.

W wielu przypadkach kolektywnego podróżowania pasażerowie nie wyruszają z tego samego miejsca. Często kierowca kolejno zabiera swych kompanów podróży z miejsc ulokowanych “na trasie” jego przejazdu. I nie dotyczy to jedynie krótkich odcinków (np. porannego przejazdu do wspólnego zakładu pracy), lecz także i długich wojaży. Przykładowo: kierowca jadący ze Szczecina do Gdańska może zabrać po drodze jednego pasażera z Koszalina, drugiego z Lęborka, a trzeciego z Wejherowa.

Carpooling, jako jedna z form realizacji założeń ekonomii współdzielenia, służyć ma przede wszystkim konsumentom. Dzięki wspólnej organizacji przejazdów każdy z pasażerów oszczędza pieniądze – kierowca nie pokrywa kosztów paliwa samodzielnie, a pasażerowie nie kupują często kosztowych biletów na komunikację miejską lub międzymiastową. Jeśli nie posiadają własnych pojazdów, nie muszą także zaciągać kredytu na samochód używany, a po prostu skorzystać z innej możliwości przemieszczania się. Co więcej, dzięki carpoolingowi zacieśniają się więzy społeczne, a światowe zasoby dóbr (np. paliwo) nie są marnotrawione.

Polska z roku na rok staje się krajem coraz bardziej otwartym i coraz mniej bojaźliwym. Dlatego właśnie nasz krajowy carpooling, wdrażany już od kilku lat, staje się coraz powszechniejszym sposobem podróżowania. Z kolektywnych przejazdów korzystają głównie ludzie młodzi, choć w przypadku wspólnego podróżowania do zakładu pracy na grupowe przejazdy autem decydują się i osoby starsze, którym wygodniej jest zabrać się ze współpracownikiem niż dojeżdżać męczącą komunikacją miejską.

Nie czujemy już palącej potrzeby posiadania wszystkiego na własność, na przekór socjalistycznej bylejakości i biedzie. Nie gromadzimy masowo dóbr i nie chcemy więcej walczyć z traumą doświadczeń PRL-u. Możemy korzystać z zasobów świata, właściwie ich nie mając – wszystko to dzięki obywatelskiemu współdzieleniu i współkorzystaniu. I tak samo jest z przejazdami pasażerskimi. Nie każdy musi mieć auto, a nawet jeśli je ma, nie musi z niego samodzielnie korzystać. Może się wybrać w podróż z innymi.

Jednym z najpopularniejszych w ostatnich czasach płaszczyzn realizacji carpoolingu jest ogólnie dostępna platforma społecznościowa BlaBlaCar. Można korzystać z niej w niemal każdej chwili – wystarczy być podłączonym do Internetu. Platforma działa jako witryna internetowa, lecz także jako samodzielnie funkcjonująca aplikacja mobilna, jaką można darmowo pobrać na każdego smarphone’a.

Co równie ważne, BlaBlaCar działa nie tylko w krajach europejskich, lecz i kilku państwach spoza granic tego kontynentu. Platforma funkcjonuje chociażby w Meksyku, Indiach czy Rosji – łącznie gromadzi Użytkowników z aż 22 państw całego świata. Wystarczy uruchomić BlaBlaCar, wpisać stację początkową oraz końcową, wybrać interesującą nas datę podróży i gotowe! System przedstawi nam listę kierowców jadących ową trasą i ogłoszone przez nich cenniki przejazdu. By zarezerwować daną podróż, wystarczy zaledwie kilka kliknięć. 

Do najważniejszych zalet carpoolingu zalicza się oczywiście ekonomia przejazdu. Dzięki podróży samochodem w trzy, cztery czy nawet pięć osób, każdy z podróżnych zapłaci mniej niż podczas samodzielnego dojazdu, czy to pociągiem, czy autobusem, czy własnym autem. Koszty paliwa zostaną bowiem podzielone między wszystkich pasażerów. Kolejną zaletą wspólnego podróżowania jest oczywiście możliwość nawiązania kontaktu z nowymi ludźmi. Nic z tym dziwnego – w końcu już podczas tysięcy podróży w historii ludzkości zawiązało się wiele interesujących więzi, a niektóre z nich przerodziły się w relacje na długie lata. Poza tym podróż w towarzystwie mija szybciej i przyjemniej, i nawet jeśli nie stworzymy w ten sposób żadnych trwałych znajomości, przeżyjemy nową przygodę.

W przypadku carpoolingu jako przykład można podać zmniejszenie ruchu na drogach i ograniczenie korków miejskich. Bo w końcu zamiast kilku aut, na drogę wyjedzie jedno, z kilkoma kierowcami na siedzeniach pasażerów.

Z carpoolingiem nie wiążą się jedynie zalety, lecz także i wady. Podstawowym minusem, jaki często rzutuje na decyzjach podejmowanych przez nas w kwestii skorzystania ze wspólnego przejazdu, jest oczywiście sprawa bezpieczeństwa. Żaden pasażer bowiem podczas korzystania z kolektywnego przejazdu nie może być pewny, czy w trakcie jego podróży nie zdarzy się żadna kolizja czy wypadek. Przykra sytuacja może generować koszty, które nie zawsze jesteśmy w stanie ponieść. W ten sytuacji może pomóc finansowanie, takie jak np. kredyt na leczenie.

Na kierowcy zawiśnie odpowiedzialność za ewentualne szkody wyrządzone pasażerom – nawet jeśli nie on sam był bezpośrednim sprawcą wypadku. Stanie on w poczuciu niesprawiedliwości. Zarówno dla niego, jak i dla współpodróżnych, cała sprawa nabierze nieprzyjemnego charakteru.

Poza kwestią wypadków drogowych równie istotnym mankamentem kolektywnych podróży jest częsta nieznajomość kierowcy i obawa przez jego zachowaniem. W mediach pojawiają się przecież informacje o tym, jak kierowca porwał lub dopuścił się innego przestępstwa na współużytkowniku carpoolingu. Przed tego typu sytuacjami ostrzega się przede wszystkim młode kobiety, które niestety wciąż często padają ofiarami gwałtu dokonanego przez nieznajomych.