Kredyt we frankach – co to jest?

Zobowiązania zaciągane we frankach były do 2014 roku jednymi z najpopularniejszych produktów bankowych. Dziś zdecydowanie mniej konsumentów decyduje się na tego typu oferty. I nie dlatego, że oną one niekorzystne. Owa spadkowa tendencja wynika z nowych regulacji prawnych – o nich w dalszych częściach artykułu.

Istotą zaciągnięcia kredytu w obcej walucie, chociażby we frankach szwajcarskich, jest chęć zaoszczędzenia pieniędzy dzięki korzystnej zmianie kursu. Oczywiście nikt z nas nie może przewidzieć, jak zachowa się rynek za kilka miesięcy czy lat. Dlatego też kredyty walutowe wiążą się zazwyczaj z wysokim ryzykiem inwestycyjnym. 

Kredyty frankowe przeżywały swoje „szczęśliwe lata” na polskim rynku bankowym aż do 2014 roku. To właśnie wtedy Komisja Nadzoru Finansowego, zaniepokojona drastyczną zmianą kursu franka szwajcarskiego i szybkim drożeniem kredytów zaciągniętych w owej walucie, wydała tak zwaną Rekomendację „S”.

Dokument ten, będący oficjalną wytyczną dla instytucji finansowych, ustanowił, iż banki w Polsce powinny udzielać kredytów wyłącznie w walucie stałych dochodów klienta. Oznaczało to mniej więcej tyle, że wnioskodawcy zarabiający w złotówkach nie mają już możliwości zaciągnięcia kredytu mieszkaniowego w żadnych walutach zagranicznych.

Co więcej, zasada ta działała (i wciąż działa) w obie strony. Polacy, którzy pracują za granicą i zarabiają w zagranicznej walucie, nie mogą już ubiegać się o kredyt w złotówkach. Regulacje Rekomendacji „S” dotyczą wszystkich potencjalnych kredytobiorców – niezależnie od wielkości uzyskiwanych przez nich dochodów i szacowanej zdolności kredytowej.

Zgodnie z treścią oficjalnej wytycznej Komisji Nadzoru Finansowego, nazywanej Rekomendacją „S”, banki mogą udzielać kredytów wyłącznie w tej walucie, w jakiej wnioskodawcy pobierają swe stałe dochody. Zasada ta weszła w życie w 2014 roku i od tamtej pory jest kategorycznie stosowania przez wszystkie instytucje kredytowe w Polsce.

Osoby, które zarabiają w złotówkach, nie mają obecnie możliwości zaciągnięcia kredytu nie tylko we frankach szwajcarskich, lecz także w euro czy jakiejkolwiek innej walucie obcej. Natomiast ci Polacy, którzy pracują i zarabiają za granicą, nie mogą ubiegać się o kredyt złotówkowy. Zasada ta dotyczy wszystkich potencjalnych kredytobiorców – niezależnie od wielkości uzyskiwanych przez nich dochodów, wkładu własnego czy szacowanej zdolności kredytowej.

Pierwsze oferty kredytów we frankach szwajcarskich pojawiły się na polskim rynku jeszcze w latach 90-tych dwudziestego wieku jako trend wprost z „wolnorynkowego Zachodu”. Owe produkty sprowadził do naszego kraju austriacki bank Creditanstalt (obecnie UniCredit), będący w owym czasie udziałowcem Powszechnego Banku Kredytowego (obecnie część Banku BPH SA).

Kredyty frankowe na dobre” zadomowiły się” na polskim rynku w okolicach 2002 roku. Eksperci wspominają, iż niemal od razu zyskały one ogromną popularność i uznane wsród konsumentów. Co szczególne, w latach 2001–2003 blisko 65% samochodów kupowanych na kredyt było finansowanych właśnie w szwajcarskiej walucie.

Nieświadomi wysokiego ryzyka klienci nie dostrzegali zagrożenia związanego z zaciąganiem kredytu na wiele długich lat w walucie, co do której stabilności nikt przecież nie miał gwarancji. Tylko od kwietnia do września 2008 roku w Polsce udzielono frankowych kredytów mieszkaniowych na rekordową kwotę 25 mld zł. Wynik ten stanowił blisko 3/4 sumy wszystkich wypłaconych w tym czasie kredytów hipotecznych. W ciągu całego rekordowego 2008 roku finansowań w CHF wydano w łącznej wartości 56 mld złotych.

Po szczytowym roku 2008 zainteresowanie kredytami frankowymi stopniowo, choć wciąż wolno, malało. W kolejnych latach publikowano coraz więcej eksperty z i ostrzeżeń dotyczących zagrożeń związanych z kredytami walutowymi. Coraz więcej też odnotowywano przypadków drastycznych skoków kursu, a w konsekwencji – ogromnych strat finansowych polskich kredytobiorców.