Przedawnienie kredytu

Przedawnienia zapłaty należności jeszcze do tego roku należało samodzielnie pilnować – przepisy się jednak zmieniły i przedawnienie będzie sprawdzane z urzędu.

W przypadku roszczeń związanych z działalnością gospodarczą czas przedawnienia wynosi 3 lata. Nie ulega wątpliwości, że właśnie z takim typem roszczenia mamy do czynienia w przypadku kredytu, ponieważ może go udzielić jedynie bank (czyli podmiot gospodarczy). Inaczej jest natomiast w przypadku pożyczki, ponieważ może jej udzielić zarówno osoba fizyczna i osoba prawna, a wtedy terminy przedawnienia znacząco się różnią (więcej na ten temat przeczytasz w naszym artykule: Po jakim czasie przedawnia się umowa pożyczki ?).

Od którego dnia liczymy 3 lata?

Czas ten liczymy nie od daty zawarcia umowy o pożyczkę, a od dnia następnego po ostatecznym terminem spłaty pożyczki. W praktyce najłatwiej zobrazować to na przykładzie: 1 września 1995 roku wzięliśmy kredyt, który mieliśmy spłacić w ciągu 20 lat. Niestety nie udało nam się uregulować należności w terminie – czyli do 1 września 2015 roku. W związku z tym dopiero od dnia następnego po 1 września 2015 roku liczymy 3 lata przedawnienia, w związku z tym nasz kredyt jest przedawniony od 2 września 2018 roku. W praktyce prawnej termin ostatecznej spłaty nazywamy terminem wymagalności.

Kredyt jest przedawniony dokładnie w momencie minięcia 3 lat od momentu jego wymagalności. W związku z tym dla wyżej rozpisanego przykładu pożyczka byłaby niemożliwa do wyegzekwowania już 2 września odpowiednio 2018 roku i po tym dniu wierzyciel nie mógłby dochodzić swojej należności.

Nie, dzień ostatecznego terminu spłaty kredytu (lub ostatniej raty kredytu) jest jedynym prawnym wyznacznikiem rozpoczęcia liczenia okresu koniecznego do przedawnienia długu.

Mówiąc krótko – tak. Jest kilka sytuacji, które sprawią, że czas przedawnienia kredytu ulegnie przerwaniu. Czas do przedawnienia zatrzyma się, gdy:

• bank wystąpi do sądu z pozwem o zapłatę należności,
• zostanie wobec nas wszczęta egzekucja komornicza,
• bank wystąpi do sądu z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu.

Innymi słowy – kredyt może przedawnić się tylko wtedy, gdy w ciągu 3 lat kredytodawca w żaden sposób nie upomni się o swoją należność.

Najczęstszą wątpliwością, którą mają nie dłużnicy, jest to, czy spłata ratalna przedawnia się w jednym momencie, czy przedawnieniu podlega każda rata osobno. Okazuje się, że rozbieżne zdanie na ten temat mają nawet sądy. Znaleźć można wiele apelacji do wyroków zarówno uznających, że terminem, od którego płynie przedawnienie, jest data spłaty ostatniej raty, jak i tych, które wyznaczają osobny termin dla każdej raty. Z uwagi na obowiązujące przepisy prawne należy stwierdzić, że sprawa ta nie jest ostatecznie rozwiązana.

W ostatnich latach coraz częściej jednak w uzasadnieniach do wyroku powtarza się fragment powielający treść uzasanienia wyroku sprzed kiku lat. Dnia 11 lipca 2012 roku Sąd Apelacyjny we Wrocławiu sprecyzował bowiem, czym różni się świadczenie okresowe od jednorazowego i jak ma się to rozróżnienie do przedawnienia rat kredytowych:

Powyższy fragment jest cytowany i przetwarzany w wielu późniejszych wyrokach i uzasadnieniach do apelacji, a zatem wielce prawdopodobnym wydaje się, że przedawnienie długu ratalnego będzie liczone od dnia po terminie spłaty ostatniej raty tego kredytu. Przedawnienie każdej raty z osobna utrudniałoby policzenie należności odsetek, ponieważ wraz z przedawnieniem danej raty powinny przedawniać się i odsetki za nią naliczone, a przy uznaniu długu w ratach jako całość, przedawnić może się jedynie całość pożyczonej kwoty wraz z całymi odsetkami, co jest dużo bardziej przejrzystą zasadą.

Przedawnienie kredytu bankowego

Kredyt bankowy w świetle zacytowanych powyżej przepisów przedawnia się w ciągu 3 lat.

Przedawnienie kredytu hipotecznego

Czas przedawnienia kredytu hipotecznego wynosi również 3 lata, jednakże w tym przypadku ważny jest jeszcze jeden przepis, który w niektórych przypadkach może spowodować, że kredyt hipoteczny nigdy nie ulegnie przedawnieniu. Kredyt zabezpieczony hipoteką nie może się przedawnić, ponieważ przedawnieniu ulegają jedynie rzeczy finansowe – w tym przypadku odsetki. Przedawnienie w dużej mierze jednak zmienia naszą sytuację:

• jeżeli kredyt hipoteczny jest przedawniony, wierzyciel może ściągnąć środki jedynie z hipoteki, która ten kredyt zabezpieczała,
• jeżeli kredyt hipoteczny nie jest przedawniony, wierzyciel może dochodzić należności wykonując egzekucję komorniczą na całym naszym majątku, w tym także na nieruchomościach nie podlegających obciążeniu hipotecznemu.

Co to oznacza w praktyce? Zależy to głównie od tego, czy w nieruchomości będącej hipoteką dla kredytu mieszkamy, czy nie. Jeżeli tak, to egzekucja komornicza pozbawi nas dachu nad głową. Jeżeli jednak zamieszkujemy gdzie indziej, niż w nieruchomości obciążonej hipoteką, to jedynie ona zostanie poddana licytacji – nasz pozostały majątek zostanie nienaruszony.

Przedawnienie kredytu frankowego

Sytuacja frankowiczów jest o tyle trudna, że ważne są w tym przypadku dwa terminy przedawnienia:

• 3 lata – tyle ma kredytodawca na dochodzenie roszczeń od kredytobiorcy (bank od nas),
• 10 lat – tyle mają kredytobiorcy na dochodzenie roszczeń wobec banku.

Istotne jest to w przypadku postępowań sądowych, które są toczone wobec banków pobierających raty kapitałowo-odsetkowe przy zastosowaniu niedozwolonych klauzul. Innymi słowy – wiele osób nadpłaciło znaczną kwotę do swojego kredytu teraz próbują dochodzić swoich pieniędzy i to właśnie ich obowiązuje dziesięcioletni okres przedawnienia. Aby przerwać czas płynący do przedawnienia, wystarczy wystąpić do sądu z pozwem o zapłatę albo z wezwaniem do próby ugodowej. Od takiego momentu dziesięcioletni okres przedawnienia liczy się od nowa.

Przedawnienie kredytu odnawialnego

Kredyt odnawialny to dodatkowa pula środków na koncie, która regularnie się uzupełnia (każdy wpływ na konto powoduje wznowienie ustalonego w umowie limitu). Kredyt ten przedawnia się – tak samo jak bankowy – po 3 latach.

Przedawnienie kredytu konsumenckiego

Kredyt konsumencki to ogólne określenie kredytu udzielanego konsumentowi, czyli osobie nie prowadzącej działalności gospodarczej. Wysokość takiego kredytu nie może być wyższa niż 255 550 zł. Roszczenie banku z tytułu tego kredytu podlega trzyletniemu okresowi przedawnienia.