Ubezpieczenie zdrowotne – najważniejsze informacje

Ubezpieczenie zdrowotne – najważniejsze informacje

author
Halszka Gronek
16 marca 2020

Ubezpieczenie zdrowotne to jeden z przywilejów, jakie państwo polskie gwarantuje swym obywatelom. Niestety nie każdy z nas ma możliwość zostania objętym obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Część musi skorzystać z tak zwanego dobrowolnego ubezpieczenia. Inni natomiast decydują się na prywatne ubezpieczenie zdrowotne. Jaka jest różnica? 

 

Co to jest ubezpieczenie zdrowotne?

Ubezpieczenie zdrowotne to specjalna forma ubezpieczenia, dzięki której osobie ubezpieczonej przysługują państwowe świadczenia zdrowotne. Owe świadczenia mają na celu zachowanie zdrowia, ochronę przed skutkami chorób oraz leczenie. W polskim prawie wyróżnia się następujące rodzaje ubezpieczeń zdrowotnych:

  1. państwowe-obowiązkowe,
  2. państwowe-dobrowolne,
  3. prywatne.

Warto w tym miejscu zaznaczyć także, iż do państwowych ubezpieczeń  – a więc tych, których pakiet proponują instytucje państwowe (ZUS, NFZ) – zalicza się nie tylko ubezpieczenie zdrowotne. Pełny zestaw ubezpieczeniowy (tak zwana składka ZUS-owska) to:

  1. ubezpieczenie zdrowotne,
  2. pakiet ubezpieczeń społecznych (składka emerytalna, rentowa, chorobowa i wypadkowa),
  3. składka na Fundusz Pracy.

Osoby, które są objęte państwowym ubezpieczeniem zdrowotnym, mogą nieodpłatnie korzystać ze wszystkich świadczeń publicznej opieki medycznej. To dlatego, iż publiczne leczenie finansowane jest właśnie ze składek ZUS-owskich, a środkami tymi dysponuje Narodowy Fundusz Zdrowia.

Osoby nieobjęte ubezpieczeniem zdrowotnym mogą natomiast skorzystać jedynie z Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Za wizytę u specjalisty będą musiały jednak zapłacić. 

 

Podstawa prawna

Obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne w Polsce zostało po raz pierwszy wprowadzone na mocy nieobowiązującej już dziś Ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Dokument ten wszedł w życie wraz z początkiem 1999 roku. Jego ujednoliconą (choć uchyloną) treść znaleźć można w Dzienniku Ustaw nr 28 na rok 1997, pod pozycją 153.

Obecnie aktem prawnym, jaki dookreśla pierwotnie ustanowione wytyczne w sprawie państwowego ubezpieczenia zdrowotnego, jest Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Dokument ten posiada tekst jednolity, którego treść znaleźć można w Dzienniku Ustaw nr 210 na rok 2004, pod pozycją 2135.

§

PODSTAWA PRAWNA

Art. 2. Podmioty uprawnione do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych

1. Do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo:
1) osoby objęte powszechnym – obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym, zwane dalej „ubezpieczonymi”,
2) inne niż ubezpieczeni osoby posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które posiadają obywatelstwo polskie lub uzyskały w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, lub zezwolenie na pobyt czasowy […]
3) inne niż wymienione w pkt 1 i 2 osoby, które nie ukończyły 18. roku życia:
a) posiadające obywatelstwo polskie lub
b) które uzyskały w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy […];
[…].

Źródło: Dz.U.2019.0.1373 t.j. – Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Ubezpieczenie zdrowotne dla pracowników

Polscy obywatele mogą, muszą lub nie mają możliwości zostać objętymi państwowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Wszystko to w zależności od ich formy zatrudniania. 

Dla tych zarabiających Polaków, którzy podlegają obligatoryjnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, składki zdrowotne wynoszą 9% podstawy wymiaru.  Owa kwota odciągana jest od wynagrodzenia brutto pracownika wraz z odpowiednim procentem na ubezpieczenia społeczne:

  1. 9,76% na ubezpieczenie emerytalne,
  2. 1,5% na  ubezpieczenie rentowe,
  3. 2,45% na ubezpieczenie chorobowe.

W tym miejscu warto zaznaczyć, iż ubezpieczenie wypadkowe ZUS (także wchodzące w pakiet ubezpieczeń społecznych) w całości opłacane jest przez pracodawcę, a nie przez pracownika. Dlatego nie zostało one uwzględnione w powyższym spisie.

 

Uwaga!

Do obliczenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za pracownika bierze się pod uwagę jego wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki na pakiet ubezpieczeń społecznych, jakie również opłaca pracownik (łącznie 13,71%).

 

 

 

Ubezpieczenie zdrowotne dla przedsiębiorców

W świetle obecnie obowiązujących przepisów przedsiębiorcy także podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu. Opłacają oni składkę na Fundusz Pracy, składkę zdrowotną, a także pakiet składek społecznych (choć ubezpieczenie chorobowe jest dla nich dobrowolne). Kwota, jaką muszą uiścić na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, różnią się jednak w zależności od stażu prowadzenia gospodarstwa. 

*Uwaga! W roku 2020 z opłacania pełnych składek będą mogły zostać zwolnione te firmy, których roczny przychód (osiągnięty w roku 2019) wyniósł nie więcej niż 120 000 zł. Co ważne, obniżeniu ulegną tylko składki społeczne i składki na Fundusz Pracy. Składki zdrowotne pozostaną takie same (362,34 złotego).

  

Stawka zdrowotna ZUS a podstawa wymiaru

Dla wszystkich, którzy podlegają obligatoryjnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z ramienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, składki zdrowotne wynoszą 9% podstawy wymiaru.

Do obliczenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za pracownika bierze się pod uwagę jego wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki na pakiet ubezpieczeń społecznych, jakie również opłaca pracownik (łącznie 13,71%):

Warto wiedzieć, iż składki odprowadzane na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych to nie tylko składki na ubezpieczenie zdrowotne, lecz także odpowiedni pakiet składek na ubezpieczenie społeczne. Mowa o składkach na ubezpieczenia:

  1. emerytalne – 19,52% podstawy wymiaru (w połowie pokrywa pracownik, w połowie pracodawca),
  2. rentowe – 8% podstawy wymiaru(1,5 % pokrywa pracownik, 6,5% pokrywa pracodawca),
  3. chorobowe – 2,45% podstawy wymiaru(w pełni pokrywa pracownik),
  4. wypadkowe –  zwykle 1,67% podstawy wymiaru (w pełni pokrywa pracodawca).

Do tychże kosztów naliczyć trzeba także składkę na Fundusz Pracy i w wielu przypadkach – składkę na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (obie w pełni pokrywa pracodawca).

 

Prywatne ubezpieczenie zdrowotne

Nie każdy Polak jest objęty koniecznością obligatoryjnego korzystania z państwowego ubezpieczenia. Ci, którzy nie mają zagwarantowanego ubezpieczenia z racji chociażby stosunku pracy, podpisania umowy zlecenia lub na przykład studiowania, mogą samodzielnie wykupić ubezpieczenie. 

Część z nich decyduje się wówczas na państwowe-dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne z ramienia ZUS-u i NFZ-u (o tej formie ubezpieczenia opowiemy w dalszej części artykułu) . Inna grupa zainteresowanych wykupuje natomiast abonament na prywatne ubezpieczenie zdrowotne. 

Prywatne ubezpieczenie zdrowotne to dobrowolnie wykupiony pakiet polisowy od prywatnej firmy ubezpieczeniowej. W zamian za opłacenie takiego abonamentu klient otrzymuje bezpłatny lub częściowo refundowany dostęp do wybranych placówek (publicznych lub niepublicznych) i określonych usług medycznych. Wszystko to w zależności od oferowanego zakresu ubezpieczenia. 

Prywatny pakiet zdrowotny można wykupić w jednym z kilku towarzystw ubezpieczeniowych, ale także i w prywatnych klinikach medycznych takich, jak chociażby Medicover, LUX MED czy Polmed. Tego typu usługi stają się w Polsce coraz bardziej popularne. Po części dlatego, iż coraz więcej Polaków zarabia na tak zwanych „śmieciówkach”, które często nie gwarantują ubezpieczenia zdrowotnego. Po części też ze względu na kulejący poziom publicznej opieki medycznej. 

Ubezpieczenie obowiązkowe a dobrowolne. 

Jak wspomnieliśmy już na wstępie naszego artykułu, państwowe ubezpieczenie zdrowotne (ubezpieczenie ZUS) można podzielić na obowiązkowe oraz dobrowolne.

Obowiązek ubezpieczeniowy

Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach publicznej opieki zdrowotnej obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają między innymi:

  1. pracownicy i zleceniobiorcy,
  2. osoby prowadzące działalność gospodarczą,
  3. dzieci, uczniowie i studenci,
  4. emeryci oraz renciści,
  5. zarejestrowaniu w Powiatowym Urzędzie Pracy bezrobotni.

Każdy, kto podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, nabywa prawo do skorzystania ze świadczeń publicznej opieki zdrowotnej już w momencie zgłoszenia się do ubezpieczenia zdrowotnego. I nie chodzi to oczywiście o Podstawową Opiekę Zdrowotną (ta bowiem bezpłatnie przysługuje wszystkim), lecz o zaawansowane świadczenia i specjalistyczne porady lekarskie.

Ubezpieczenie dobrowolne

Do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego ZUS może przystąpić każdy, kto:

  1. nie posiada obowiązkowego tytułu ubezpieczenia zdrowotnego (przykładowo: nie pracuje na umowie o pracę lub umowie zlecenia),
  2. mieszka na terytorium Polski,
  3. nie został zgłoszony do ubezpieczenia jako członek rodziny osoby ubezpieczonej.

Co więcej, na mocy specjalnego zapisu prawnego dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym z ramienia ZUS-u mogą zostać także objęci wolontariusze. W ich przypadku za podstawę wymiaru składki przyjmuje się 2 600 zł brutto (czyli minimalne wynagrodzenie na 2020 roku).

Osoba, która chce przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego musi podpisać umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na czas nieokreślony. Istnieje możliwość, by w każdej chwili rozwiązać umowę – poprzez złożenie pisemnej rezygnacji w oddziale NFZ. Umowa ubezpieczeniowa wygasa w przypadku objęcia ubezpieczonego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, lub w przypadku conajmniej miesięcznych (nieprzerwanie) zaległości w opłacaniu należności. 

Podsumowanie


Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ubezpieczenie_zdrowotne
https://zus.pox.pl/skladka-zdrowotna-2019.htm
https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/zalatw-sprawe-krok-po-kroku/jak-ubezpieczyc-sie-dobrowolnie/
https://zus.pox.pl/skladki-zus-2020.htm
https://www.zus.pl/baza-wiedzy/skladki-wskazniki-odsetki/skladki/wysokosc-skladek-na-ubezpieczenia-spoleczne

Udostępnij

Dodaj komentarz

Wszystkie komentarze

Podobne artykuły

ING zajął 3. miejsce w Rankingu Odpowiedzialnych Firm
Bez kategorii
author
Halszka Gronek
23 czerwca 2021

ING zajął 3. miejsce w Rankingu Odpowiedzialnych Firm

Komornik Sądowy Michał Patynowski
Komornicy
author
Halszka Gronek
09 maja 2016

Komornik Sądowy Michał Patynowski

Wpis na listę dłużników krępuję aż 2/5 Polaków
Bez kategorii
author
Halszka Gronek
28 listopada 2019

Wpis na listę dłużników krępuję aż 2/5 Polaków

15 mld zł na gwarancje kredytowe dla firm w Pekao
Bez kategorii
author
Halszka Gronek
15 kwietnia 2020

15 mld zł na gwarancje kredytowe dla firm w Pekao