Jednym ze sposobów stosowania w naszym państwie polityki prorodzinnej jest ustanowienie urlopu ojcowskiego dla świeżo upieczonych ojców. Ten specjalny przywilej pozwala polskim tatom spędzić nieco więcej czasu z pociechami – jednocześnie zapewniając im należyte wynagrodzenie i spokój ducha. 

Autor: Halszka Gronek
Dodano: 11.01.2019
Udostępnij:

Spis treści

1. Co to jest urlop ojcowski?
2. Komu przysługuje urlop ojcowski?
3. Wymiar urlopu ojcowskiego w 2019.
4. Do kiedy można wykorzystać urlop ojcowski?
5. Jak otrzymać urlop?
6. Urlop ojcowski – wniosek.
7. Wymagane dokumenty.
8. Podział urlopu ojcowskiego.
9. Pytania i odpowiedzi.
10. Podsumowanie.

 

Co to jest urlop ojcowski?

Urlop ojcowski jest specjalnym przywilejem, jaki państwo polskie gwarantuje swym obywatelom w ramach wypełniania polityki prorodzinnej. Wolne od pracy przysługuje świeżo upieczonym ojcom – niezależnie od tego, czy matka dziecka także zdecydowała się skorzystać z przysługującej jej dni wolnych. Dlatego właśnie urlop ojcowski jest tak zwanym urlopem samodzielnym. 

Wychowujący dziecko mężczyzna ma prawo do skorzystania z urlopu ojcowskiego w wymiarze wynoszącym maksymalnie 14 dni. Czas ten można wykorzystać w podziale na 2 części, przy czym żadna nie może trwać krócej niż 7 dni. Mówiąc prościej – można jednorazowo pobrać do 14 dni urlopu lub rozplanować sobie wolne na dwa odrębne tygodnie (7 dni + 7 dni). 

Urlop ojcowski można standardowo wykorzystać do momentu ukończenia przez dziecko 24. miesiąca życia. Oczywiście podczas korzystania z przysługującego wolnego ojciec otrzyma stosowne wynagrodzenie. Mowa o zasiłku tacierzyńskim – specjalnym świadczeniu zwykle wypłacanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

 

Komu przysługuje urlop ojcowski?

Na odpłatny urlop ojcowski liczyć może przede wszystkim ojciec dziecka sprawujący nad nim opiekę i pracujący na umowie o pracę. Przywilej ten będzie przysługiwał także pracownikowi, który przyjmie dziecko na wychowanie w ramach rodziny zastępczej (ojciec adopcyjny) – za wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, niespokrewnionej z dzieckiem.

Urlop ojcowski i przysługujący z jego tytułu zasiłek tacierzyński wykorzystać można do momentu ukończenia przez dziecko 24. miesiąca życia. W przypadku dzieci adoptowanych 2-letni okres liczony jest od chwili uprawomocnienia orzeczenia o przysposobieniu dziecka. 

Co więcej, urlop przysługuje do momentu ukończenia przez przysposobione dziecko 7 roku życia, a w przypadku dzieci z odroczonym obowiązkiem szkolnym – do 10 roku. 

Warto także dodać, iż urlop ojcowski ma charakter fakultatywny. Oznacza to, iż nie zostaje od przyznawany z góry przez każdego pracodawcę. By skorzystać z wolnego, należy złożyć odpowiedni wniosek – o tym w dalszej części artykułu. 

 

Wymiar urlopu ojcowskiego w 2019

Urlop ojcowski i związany z nim zasiłek tacierzyński udzielany jest pracownikowi maksymalnie na 14 dni. Czas ten można wykorzystać w podziale na co najwyżej 2 części, przy czym żadna z nich nie może trwać krócej niż 7 dni. Mówiąc prościej – można jednorazowo pobrać do 14 dni urlopu lub rozplanować sobie wolne na dwa odrębne tygodnie (równo 7 dni + 7 dni). 

Za czas urlopu ojcowskiego przyznawany jest zasiłek tacierzyński – specjalne świadczenie, którego wypłatą zwykle zajmuje się Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Podstawę do obliczenia owego zasiłku stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie danego pracownika za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstało prawo do zasiłku.

Wysokość zasiłku tacierzyńskiego wypłacanego pracownikowi podczas jego urlopu ojcowskiego wynosi zwykle 100% podstawy obliczonej na podstawie osiągniętego wynagrodzenia. Co ważne, od tej kwoty odejmowane są jedynie odpowiednie składki i ubezpieczenie.

  

Do kiedy można wykorzystać urlop ojcowski?

Urlop ojcowski i przysługujący z jego tytułu zasiłek tacierzyński wykorzystać można do momentu ukończenia przez dziecko 24. miesiąca życia. W przypadku dzieci adoptowanych 2-letni okres liczony jest od chwili uprawomocnienia orzeczenia o przysposobieniu dziecka. 

Co równie ważne, urlop ojcowski i zasiłek odpowiedni tacierzyński przysługuje tylko do momentu ukończenia przez przysposobione dziecko 7 rok życia. W przypadku dzieci z odroczonym obowiązkiem szkolnym (na mocy odpowiedniej i uzasadnionej decyzji dyrektora publicznej szkoły podstawowej) urlop przysługuje do chwili ukończenia 10 roku życia przez dziecko. 

Przysługujący wymiar urlopu należy wykorzystać zanim upłynie czas obowiązywania uprawnienia. Jeśli pracownik skorzysta z urlopu na dwa dni przez upłynięciem 24-miesięcznego okresu, tylko owe dwa dni będą przysługiwać mu jako urlop ojcowski. Pozostałe zostaną anulowane.

 

Jak otrzymać urlop?

Urlop ojcowski ma charakter fakultatywny. Oznacza to, iż nie zostaje od przyznawany na rzecz rodzica z góry przez każdego pracodawcę. By skorzystać z wolnego, należy złożyć w swym zakładzie pracy odpowiedni wniosek (o nim w dalszej części artykułu).

Pracodawca ma obowiązek uwzględnienia wniosku pracownika – o ile zostanie on złożony nie krócej niż siedem dni przed rozpoczęciem urlopu. Jest to więc także i istotną uwagą dla pracownika – wniosek składajmy z odpowiednim wyprzedzeniem, dając czas pracodawcy, by zorganizował za nas zastępstwo.

W zależności od ilości osób zatrudnionych w danym zakładzie pracy zasiłek za czas urlopu wypłacany jest albo przez ZUS, albo przez pracodawcę. Zakład przejmuje na siebie pokrycie kosztów świadczenia wtedy, gdy zgłasza do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób. ZUS opłaca mniejsze firmy, prowadzących pozarolniczą dzialalność, duchownych i zatrudnionych poza granicami Polski.

  

Urlop ojcowski – wniosek

Jak zaznaczyliśmy już we wcześniejszej części artykułu, urlop ojcowski ma charakter fakultatywny. Oznacza to, iż nie zostaje od przyznawany na rzecz rodzica z góry przez każdego pracodawcę. By skorzystać z wolnego, należy złożyć w swym zakładzie pracy odpowiedni wniosek. Jak powinien wyglądać?

Przede wszystkim wniosek należy złożyć w odpowiednim terminie (przywilej przysługuje przez 24-miesiące od chwili narodzin lub przysposobienia dziecka). Należy pamiętać także o conajmniej 7-dniowym wyprzedzeniem, jakie pozwoli pracodawcy przygotować zastępstwo na czas skorzystania przez pracownika z urlopu. 

Wniosek powinien zawierać przede wszystkim imię i nazwisko pracownika, datę składania pisma, planowany termin skorzystania z urlopu, wymiar wolnego, na jaki się decydujemy oraz uzasadnienie (narodziny/przysposobienie potomka w dniu … ). 

Wymagane dokumenty

Według obowiązujących przepisów prawnych wniosek o przyznanie urlopu ojcowskiego powinien być uzupełniony o odpowiednie dokumenty. Są to przede wszystkim:

  1. skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub zagraniczny akt urodzenia dziecka (mogą być to kopie owych dokumentów);
  2. kopię prawomocnego postanowienia sądu o przysposobieniu dziecka – w przypadku gdy wniosek dotyczy udzielenia urlopu ojcowskiego (albo jego części) na dziecko przysposobione;
  3. pisemne oświadczenie pracownika-ojca wychowującego dziecko, w którym potwierdzi on, iż nie korzystał jeszcze z urlopu ojcowskiego lub wykorzystał zaledwie jego część (połowę, to jest 7 dni);
  4. kopię prawomocnej decyzji dyrektora szkoły o odroczeniu obowiązku szkolnego – w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka, wobec którego podjęto takową decyzję.

 

Podział urlopu ojcowskiego

Urlop ojcowski i związany z nim zasiłek tacierzyński udzielany jest pracownikowi maksymalnie na 14 dni. Czas ten można wykorzystać w podziale na co najwyżej 2 części, przy czym żadna z nich nie może trwać krócej niż 7 dni. Mówiąc prościej – można jednorazowo pobrać do 14 dni urlopu lub rozplanować sobie wolne na dwa odrębne tygodnie (7 dni + 7 dni). 

Urlop ojcowski w dowolnie wybranym przez siebie wymiarze wykorzystać można tylko do momentu ukończenia przez dziecko 24. miesiąca życia. 

W przypadku dzieci adoptowanych 2-letni okres liczony jest od chwili uprawomocnienia orzeczenia o przysposobieniu dziecka. Co równie istotne, urlop przysługuje do momentu ukończenia przez przysposobione dziecko 7 rok życia, a w przypadku dzieci z odroczonym obowiązkiem szkolnym – do 10 roku.

O tym, na jaki wymiar urlopu się decydujemy (1 x 14 dni lub 2 x 7 dni) powinniśmy poinformować swego pracodawcę, wypełniając wniosek o przyznane urlopu ojcowskiego. Korzystając z drugiej puli podzielonego urlopu (pozostałych 7 dni), także winniśmy poinformować o tym zakład pracy w pisemnym oświadczeniu.

 

Pytania i odpowiedzi

Czy urlop ojcowski przysługuje rodzicowi zatrudnionemu na podstawie umowy zlecenia?

Urlop ojcowski przysługuje ojcu–pracownikowi, czyli w świetle prawa rodzicowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę. Przywilej skorzystania z 14-dniowego urlopu nie przysługuje osobom związanym z pracodawcą umową cywilnoprawną (wykonawcom zlecenia lub dzieła). 

Warto jednak zauważyć, iż choć korzystanie z urlopu dedykowanie jest tylko pracownikom, to pobieranie zasiłku tacierzyńskiego przysługuje wszystkim zatrudnionym (i na umowę o pracę, i na dzieło, i na zlecenie). W końcu pobieranie zasiłku nie jest równoznaczne z rezygnacją z pracy zarobkowej,

Tak więc osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia nie mają możliwości skorzystania z urlopu ojcowskiego (chyba że ich zleceniodawca sam wyjdzie z taką nieobowiązkową propozycją), lecz wciąż jednak mogą pobrać zasiłek tacierzyński. Nie skorzystają z wolnego, lecz dostaną pieniądze z tytułu wychowania dziecka. 


Czy rozwiedziony ojciec może liczyć na urlop ojcowski?

Ojciec-pracownik nabywa prawo do urlopu ojcowskiego wówczas, gdy jest ojcem dziecka oraz je wychowuje. Te dwa warunki są kluczowe i niepodważalne. 

Relacja pracownika z matką dziecka nie ma wpływu na jego uprawnienie do skorzystania z urlopu ojcowskiego. Pracodawca – nawet jeśli wie o rozwodzie rodziców – nie ma możliwości sprawdzenia, czy pracownik faktycznie wychowuje dziecko. 

Ma on za to możliwość poproszenia o informację, czy zatrudniony ojciec został pozbawiony władzy rodzicielskiej wraz z udzieleniem rozwodu. W takim tylko i wyłącznie przypadku pracodawca miałby prawo do odmówienia pracownikowi urlopu ojcowskiego.


Czy urlop ojcowski przysługuje jednemu z rodziców pozostających w nieformalnym związku?

Według obecnej podstawy prawnej i praktyki sądowniczej urlop ojcowski w wymiarze 2 tygodni przysługuje każdemu ojcu-pracownikowi – niezależnie od tego, czy pozostaje on w związku małżeńskim z matką dziecka. Kluczowe jest sprawowanie władzy rodzicielskiej nad potomkiem, a nie relacja jaka łączy ojca z matką. 


Nie jestem ojcem biologicznym dziecka, lecz wspólnie z jego matką żyję i wychowuje dziecko. Czy mam prawo do urlopu ojcowskiego?

Zasadniczo konkubent matki dziecka nie posiada prawa do skorzystania z urlopu ojcowskiego. Zawsze liczy się bowiem fakt bycia ojcem dziecka i posiadania prawomocnej władzy rodzicielskie. Nie liczy się natomiast stosunek prawny łączący pracownika z matką.


Podsumowanie

1) Urlop ojcowski jest specjalnym przywilejem, jaki państwo polskie gwarantuje swym obywatelom w ramach wypełniania polityki prorodzinnej.

2) Wychowujący dziecko mężczyzna ma prawo do skorzystania z urlopu ojcowskiego w wymiarze wynoszącym maksymalnie 14 dni.

3) Wymiar przysługiwanego urlopu można podzielić na 2 części, przy czym żadna nie może trwać krócej niż 7 dni. Mówiąc prościej – można jednorazowo pobrać 14 dni urlopu lub rozplanować wolne na dwa odrębne tygodnie (7 dni + 7 dni). 

4) Podczas korzystania z przysługującego urlopu ojciec otrzymuje stosowne wynagrodzenie. Mowa o zasiłku tacierzyńskim – specjalnym świadczeniu zwykle wypłacanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

5) Na odpłatny urlop ojcowski liczyć może przede wszystkim ojciec dziecka sprawujący nad nim opiekę i pracujący na umowie o pracę. Przywilej ten będzie przysługiwał także pracownikowi, który przyjmie dziecko na wychowanie w ramach rodziny zastępczej (ojciec adopcyjny).

6) Urlop ojcowski i przysługujący z jego tytułu zasiłek tacierzyński wykorzystać można do momentu ukończenia przez dziecko 24. miesiąca życia. W przypadku dzieci adoptowanych 2-letni okres liczony jest od chwili uprawomocnienia orzeczenia o przysposobieniu dziecka. 

7) Urlop na dziecko przysposobione przysługuje do momentu ukończenia przez nie 7 roku życia. W przypadku dzieci z odroczonym obowiązkiem szkolnym urlop można wykorzystać do chwili kończenia przez dziecko 10 lat. 

8) Wysokość zasiłku tacierzyńskiego wypłacanego pracownikowi podczas jego urlopu ojcowskiego wynosi zwykle 100% podstawy obliczonej na podstawie osiągniętego wynagrodzenia.

9) By skorzystać z wolnego, należy złożyć w swym zakładzie pracy odpowiedni wniosek, zachowując co najmniej 7-dniowy czas wyprzedzenia.

10) Wniosek o przyznanie urlopu ojcowskiego powinien być uzupełniony o odpowiednie dokumenty. Mowa przede wszystkim o kopii aktu urodzenia dziecka lub postanowienia sądu o przysposobieniu dziecka.


Źródła:
https://www.gov.pl/web/rodzina/urlop-ojcowski

Oceń:
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
Średnia: 5 / 5, łącznie 1 ocen
Komentarze (1)

do tej pory myslalem ze urlop ojcowski to to samo co tacierzyski haha