zadluzenia.com
zamknij

Ustawa antylichwiarska – najważniejsze informacje

Gdy w 2016 roku w życie weszła Ustawa antylichwiarska, rynek finansowy przeżył prawdziwy wstrząs. Nowe przepisy nie tylko wprowadziły ład wśród polskich instytucji pożyczkodawczych, lecz także postawiły prawo po stronie Konsumentów.


Spis treści:
1. Ustawa antylichwiarska - co to jest?
2. Podstawa prawna.
3. Najważniejsze informacje.
4. Kwestia kosztów pozaodsetkowych.
5. Reguła 120 dni.
6. Kwestia maksymalnych odsetek za opóźnienie w spłacie.
7. Kwestia wymogów wobec pożyczkodawców.
8. Kwestia informowania o produkcie i jego reklamowania.

 

 

 

USTAWA ANTYLICHWIARSKA - CO TO JEST?


Przed marcem 2016 roku polski rynek pożyczkowy był jedynie pobieżnie kontrolowany przez odpowiednie organy państwowe. Pożyczek udzielało wiele firm, jakie z prawnego punktu widzenia były jednostkami niepewnymi, bowiem ówczesne przepisy nie ograniczały sposobu prowadzenia przez nie działalności ani polityki pożyczkowej.


Sytuację tę zmieniło wejście w życie Ustawy antylichwiarskiej, a dokładniej - znowelizowanej Ustawy o Nadzorze nad Rynkiem Finansowym. Ten akt prawny został przyjęty przez rząd już w lipcu 2015 roku, lecz zaczął w pełni obowiązywać wraz z dniem 11. marca 2016 roku.
 

Znowelizowana ustawa została potocznie nazwaną „antylichwiarską”, ponieważ zmiany, jakie wprowadziła w życie, z największą siłą uderzyły w nieuczciwych pożyczkodawców windujących koszty oferowanych przez siebie produktów. Głównym założeniem tej ustawy była więc walka z lichwą i zaniedbywanem praw konsumenckich.
 

 

 

PODSTAWA PRAWNA


Ponad trzy lata trwały przygotowania rządu do wprowadzenia zmian w przepisach regulujących polski rynek pożyczkowy. Jedno było pewne: zarówno Ustawa z dnia 21. lipca 2006 roku o nadzorze nad rynkiem finansowy, jak i Ustawa z dnia 12. maja 2011 o kredycie konsumenckim nie spełniały swych funkcji i nie zabezpieczały polskich Konsumentów. 
 

W lipcu 2015 roku rząd polski w końcu przyjął długo wypracowywany kształt nowelizacji owych aktów prawnych i niecały rok później w pełni weszła w życie Ustawa lichwiarska, a właściwie Ustawa z dnia 5. sierpnia 2015 roku o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz niektórych innych ustaw. 
 

Obecnie obowiązujący kształt Ustawy można odnaleźć w Dzienniku Ustaw na rok 2015 pod pozycją 1357. Organem zobowiązanym w przypadku tego aktu prawnego jest minister właściwy ds. instytucji finansowych.
 

 

 

NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE


Nowa ustawa wprowadziła w życie przede wszystkim rzetelną weryfikacje firm pożyczkowych, które do 2015 roku masowo otwierały się na polskim rynku finansowym. Tym samym nowe prawo zagwarantowało polskim Konsumentom większe bezpieczeństwo i pewność podejmowanych działań pożyczkowych. 
 

Ustawa antylichwiarska usystematyzowała także regulacje prawne dotyczące kosztów zaciąganych przez Konsumentów pożyczek oraz kredytów. Największe znaczenie dla setek tysięcy polskich kredytobiorców miało ograniczenie wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytów i pożyczek. Wcześniej to właśnie te „ukryte opłaty” często stanowiły lwią część kosztów oferowanego przez instytucję finansową produktu.
 

Ustawa antylichwiarska wprowadziła także specjalny mechanizm bankowy, który znacząco przyczynił się do niekorzystnego dla Pożyczkobiorców procederu tzw. rolowania długu i w konsekwencji - podnoszenia całkowitego kosztu kredytu. Sprawdziliśmy, na czym dokładniej polegały te zmiany prawne. 
 

 

 

KWESTIA KOSZTÓW POZAODSETKOWYCH


Jedną z najważniejszych spraw, jakie usystematyzowała Ustawa antylichwiarska, była kwestia opłat pozaodsetkowych i ich maksymalnej wartości. Do czasu wprowadzenia w życie tego zapisu instytucje finansowe miały bowiem otwartą furtkę do jawnego naciągania Konsumentów i windowania całkowitego kosztu kredytu. 
 

Zmiany w kwestii opłat pozaodsetkowych dotyczyły maksymalnej wartości tych kosztów, które nie wchodzą w skład odsetek, lecz są dodatkowymi i często niewystarczająco nagłaśnianymi przez bank opłatami - np. prowizji lub kosztów ubezpieczenia czy prowadzenia konta.

 



 

Po wejściu w życie Ustawy antylichwiarskiej progi maksymalne dla opłat pozaodsetkowych były potrójnie wyznaczone:


 

  1. Po pierwsze, koszty te nie mogły przekroczyć 25% całkowitej kwoty kredytu (a więc sumy, po jaką zgłaszamy się do banku);

  2. Po drugie, opłaty pozaodsetkowe nie mogły być większe nić 30% całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym;

  3. Po trzecie, w przypadku kredytów udzielanych na kilka lat całkowite ich koszty nie mogą przekroczyć 100% wartości kredytu.


 

O ile ostatni warunek jest niezmienny i obowiązuje zawsze, o tyle w przypadku pierwszych dwóch wytycznych zmiana nastąpi wraz z wydłużeniem lub skróceniem czasu spłaty kredytu. Sytuację tę wyjaśniamy poniżej.

 



 

Pierwszy warunek jest stały, lecz wyznaczony przez niego pułap 25% sumuje się z proporcjonalnie wyznaczoną częścią pułapu drugiego warunku. Przykładowo: 
 

W przypadku kredytu zawartego na rok koszty pozaodsetkowe nie mogą być wyższe niż 25% (pierwszy, stały warunek) + 30% (drugi, proporcjonalnie dzielony warunek) = 55% kwoty kredytu. 
 

W przypadku kredytu zawartego na 6 miesięcy (1/2 roku) koszty pozaodsetkowe nie mogą być wyższe niż 25% (pierwszy, stały warunek) + 15% (drugi, proporcjonalnie dzielony warunek jako 1/2 całego pułapu) = 40% kwoty kredytu. 
 

W przypadku kredytu zawartego na 4 miesiące (1/3 roku) koszty pozaodsetkowe nie mogą być wyższe niż 25% (pierwszy, stały warunek) + 10% (drugi, proporcjonalnie dzielony warunek jako 1/3 całego pułapu) = 35% kwoty kredytu.
 

Warto jednak pamiętać, że wyżej wskazane progi dotyczą jedynie opłat pozaodsetkowych. Należy doliczyć do nich także oprocentowanie kredytu, o którego maksymalnej wysokości pisaliśmy w osobnym artykule


 

 

REGUŁA 120 DNI


Nowelizacja dawnej Ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym prowadziła w życie Regułę 120 dni, która znacząco ograniczyła możliwości Pożyczkodawcy do zarabiania na zadłużonych Konsumentach. 
 

Zasada 120 dni zakłada, iż każda nowa pożyczka, jakiej bank udzieli temu samemu Konsumentowi w przeciągu 120 dni od zaciągnięcia przez niego pierwszego zobowiązania, będzie musiała zmieścić się w limicie kosztów pozaodsetkowych naliczanych od kwoty pierwszej pożyczki. 

Wynika więc z tego, że oba zaciągnięte na przełomie 120 dni zobowiązania będą musiały zmieścić się, wraz ze wszystkimi swymi opłatami i kosztami, w limicie kosztów pozaodsetkowych właściwych dla jednej pożyczki. W praktyce takie rozwiązanie zapobiega tzw. „rolowaniu pożyczek” i wpędzaniu Konsumentów w spiralę zadłużenia.
 

 

 

KWESTIA MAKSYMALNYCH ODSETEK ZA OPÓŹNIENIE W SPŁACIE


Wprowadzona w 2015 roku Ustawa antylichwiarska ograniczyła także wysokość opłat, jakimi pożyczkodawca może obciążyć Konsumenta spóźniającego się ze spłatą zobowiązania. 
 

Wraz z wejściem w życie nowelizacji wszelkie opłaty za opóźnienie w spłacie zobowiązania, wraz z odsetkami karnymi, nie mogą przekraczać progu maksymalnych odsetek, jakie określone zostały w Kodeksie cywilnym. 
 

Według obecnie obowiązującej podstawy prawnej maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie w spłacie nie może stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie, które wynoszą wartość aktualnej stopy referencyjnej NBP powiększonej o 5,5 punktu procentowego. 
 

Maksymalne odsetki za opóźnienie wynoszą więc: 2 x (stopa referencyjna NBP 1,50 % + 5,5%) = 14%.
 

 

 

KWESTIA WYMOGÓW WOBEC POŻYCZKODAWCÓW


Nowelizacja wprowadziła w życie rzetelną weryfikacje firm pożyczkowych, które do 2015 roku masowo otwierały się na polskim rynku finansowym. Tym samym nowe prawo zagwarantowało polskim Konsumentom większe bezpieczeństwo i pewność podejmowanych działań pożyczkowych. 
 

Ustawa antylichwiarska wprowadza obowiązek posiadania przez firmy pożyczkowe minimum 200 tys. zł kapitału w chwili zakładania swej parabankowej działalności, lecz co istotne - pieniądze te muszą pochodzić z wkładu własnego, a nie z jakichkolwiek pożyczek czy kredytów. 
 

Od momentu wejścia w życie ustawy antylichwiarskiej firmy pożyczkowe mogą funkcjonować na polskim rynku jedynie jako spółki akcyjna lub spółki z o.o., a członkiem ich zarządów, rad nadzorczych lub komisji rewizyjnej mogą być wyłącznie osoby nieskazane wcześniej za przestępstwo lub oszustwo finansowe. 
 

 

 

KWESTIA INFORMOWANIA O PRODUKCIE I JEGO REKLAMOWANIA


W następstwie znowelizowania Ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym polski rząd wprowadził także zmiany do Ustawy o kredycie konsumenckim. Ostatnie z nich, obowiązujące od lipca 2017 roku, regulują zasady reklamowania i informowania przez pożyczkodawców o oferowanym produkcie. 
 

Nowe prawo zakłada, że każdy pożyczkodawca oferujący kredyt konsumencki ma obowiązek przez zawarciem umowy poinformować Klienta o stopie oprocentowania produktu i wszelkich istotnych w jej przypadku aspektach lub zmianach, o całkowitej kwocie do zapłaty i o wysokość RRSO danego kredytu. 
 

Co więcej, każda reklama kredytu konsumenckiego, niezależnie od tego, czy jest emitowana w telewizji, czy widnieje na murach w postaci plakatu, ma obowiązek informować Konsumentów o stopie i rodzaju oprocentowania, lecz przede wszystkim - o wartości RRSO danego produktu w oparciu o reprezentatywny przykład. 
 

 

 

Skomentuj artykuł
captcha
Twoja ocena
Średnia ocena
0 / 5 z 0 ocen
BRAK KOMENTARZY