Oświadczenie o dochodach – co to jest?

W Internecie znaleźć można wiele ofert pożyczek i kredytów na oświadczenie. Część z nas zastanawia się, czym są takie produkty i o jakie oświadczenie dokładnie chodzi. Oczywiście w reklamach tego typu pożyczkodawcy mówią  o oświadczeniu o dochodach wnioskodawcy. Mówiąc najprościej, jak to możliwe, dokument taki jest potwierdzeniem po pierwsze samego zatrudnienia konsumenta, po drugie – formy tegoż zatrudnienia, i w końcu po trzecie – wysokości zarobków przez niego osiąganych. Warto podkreślić, że oświadczenie o dochodach jest dokumentem, w którym my sami deklarujemy, na jaką kwotę opiewa nasze miesięczne wynagrodzenie. By oświadczenie takie miało moc prawną, nie potrzeba pieczątki firmowej ani parafki przełożonego. Samo złożenie podpisu przez osobę zatrudnioną jest w tym wypadku deklaratywne i w zupełności wystarcza do uznania dokumentu za wiążący – zwłaszcza wtedy, gdy w treści oświadczenia zawrzemy klauzulę: „jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”. Możliwość posługiwania się samodzielnie sporządzonym oświadczeniem w wielu sytuacjach prawno-urzędowych zagwarantowana została Ustawą z dnia 25 marca 2011 roku o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców. Dokument ten wszedł w życie z początkiem lipca 2011 roku. Jego obowiązującą treść znaleźć można w Dzienniku Ustaw nr 106 na rok 2011, pod pozycją 622.

Jak zaznaczyliśmy już na wstępie niniejszego artykułu, oświadczenie o dochodach jest sporządzane przez samego zainteresowanego, czyli osobę, której owy dokument dotyczy. Oznacza to, że do stwierdzenia, iż dane oświadczenie ma moc prawną, nie potrzeba pieczątki firmowej ani parafki przełożonego. Pisemna forma dokumentu i podpis zatrudnionego pod informacjami wskazanymi w oświadczeniu są wystarczające w wielu przypadkach prawno-urzędowych. W ten sam sposób udzielanych jest wiele pożyczek na oświadczenie o dochodach. Warto pamiętać, że oświadczenie o zarobkach, tak jak każde inne oświadczenie, należy sporządzić zgodnie ze stanem faktycznym, a więc zgodnie z prawdą. Osoba składająca tego typu dokument powinna być świadoma, iż podlega odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego dokumentu. Swoim poczynaniem może ona bowiem doprowadzić inne podmioty do starty, a to z kolei można uznać za oszustwo, a więc przestępstwo w świetle Kodeksu karnego. Gwoli przypomnienia, w ustawie czytamy, co następuje:

Oświadczenie o dochodach przedstawiamy zazwyczaj po to, by uzyskać jakąś korzyść (dostać pożyczkę, skorzystać ze wsparcia socjalnego oferowanego jedynie po spełnieniu kryteriów dochodowych czy potwierdzić swoje uprawnienia do przywilejów urzędowych). O oświadczenie dotyczące naszych zarobków mogą poprosić nas instytucje oferujące różnego rodzaju formy pomocy społecznej czy socjalnej (takie jak np. zasiłek stały, zasiłek celowy, zasiłek okresowy). Dokument może się nam także przydać w procesie rekrutacji dziecka do żłobka czy przedszkola, a także przy zakupie na raty czy w chwili starania się o miejsce dla studenta w uczelnianym akademiku. Warto jednak podkreślić, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa organy administracji publicznej nie mogą żądać od osoby zainteresowanej oświadczenia potwierdzającego fakty bądź stan prawny, jeżeli znane są one organowi „z urzędu”. Podobnie sytuacja będzie wyglądała wtedy, gdy konkretne informacje będą możliwe do ustalenia przez organ na innej podstawie ujętej w artykule. Tworząc tak zapis, ustawodawca ograniczył więc zbędną „papierologię” i ograniczył jedną z wielu istniejących barier administracyjnych. 

Wypełnienie oświadczenia o dochodach nie powinno sprawić większego problemu zainteresowanemu – zwłaszcza, że instytucje, które wymagają przedłożenia oświadczenia o dochodach, zwykle udostępniają wzór takiego pisma w siedzibie podmiotu lub na oficjalnych stronach internetowych.  Warto mieć na uwadze fakt, iż w zależności od celu wypełniania oświadczenia poszczególne dokumenty mogą zawierać nieco inne rubryki. Niektóre instytucje mogą poprosić o wskazanie wynagrodzenia brutto, a inne – wynagrodzenia osiąganego na rękę, czyli netto. Zwykle podmioty proszą także o zaznaczenie źródła wynagrodzenia. Warto wskazać nie tylko nazwę zakładu pracy, lecz także numer NIP firmy, w której pracujemy, adres korespondencyjny oraz numer telefonu do przełożonego (lub innej osoby kontaktowej, przykładowo do pracownika działu kadr). Niekiedy instytucje mogą także prosić o umieszczenie w oświadczeniu takich danych, jak okres zatrudnienia, forma stosunku (umowa o pracę, umowa zlecenia itp.) oraz zajmowane stanowisko. Jeśli mamy wątpliwości co do tego, jakie informacje zawrzeć w treści oświadczenia, warto skontaktować się bezpośrednio z instytucją żądającą przedłożenia dokumentu. W ten sposób unikniemy sytuacji, w której będziemy poproszeni o uzupełnienie braków i ponowne dostarczenie deklaracji. Warto pamiętać, że oświadczenie o zarobkach należy sporządzić zgodnie ze stanem faktycznym. Złożenie deklaracji z nieprawdziwymi danymi może być bowiem zakwalifikowane jako przestępstwo oszustwa. Jego istotą jest doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania – wszystko to w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Za taki czyn grozi nawet do 8 lat więzienia.

W języku potocznym terminy „oświadczenie o dochodach” oraz „zaświadczenie o dochodach” często stosowane są naprzemiennie. Warto jednak wiedzieć, że oba określenia nie są synonimami, lecz wręcz przeciwnie – mają one inne znaczenia i dotyczą dwóch różnych dokumentów. Oświadczenie o osiąganych dochodach określić można mianem deklaracji, w której to nikt inny, jak osoba, której owy dokument dotyczy, oświadcza (deklaruje), ile zarabia. Z kolei zaświadczenie o dochodach wystawiane jest przez zakład pracy. Taki dokument opatrzony jest pieczątką firmową i podpisem osoby uprawnionej do wydania zaświadczenia. W powszechnej opinii drugi z tych dokumentów, a więc zaświadczenie, uchodzi za bardziej wiarygodny. Jednak w rzeczywistości oba dokumenty są równie wiążące i w przypadku sfałszowania któregokolwiek z nich obowiązywać będzie ta sama kara przewidziana w Kodeksie karnym. Mowa o artykule ustawy dotyczącym oszustwa (art. 286. Kodeksu karnego). Z punktu widzenia wnioskodawcy (osoby poproszonej o przedłożenie dokumentu potwierdzającego wysokość osiąganych dochodów) mniej kłopotliwe zdaje się być zorganizowanie oświadczenia o zarobkach. Wypełniając taki formularz nie trzeba bowiem prosić o pomoc pracodawcy, co ma miejsce w przypadku zaświadczenia o dochodach. 

Źródło:

https://szubin.sr.gov.pl/artykul/79/508/oswiadczenie-o-stanie-rodzinnym-majatku-dochodach-i-zrodlach-utrzymania