Staż unijny – co to jest?

Staż unijny jest co do zasady finansowany ze środków unijnych na mocy umowy podpisanej pomiędzy pracodawcą a starostą powiatowym. Warto dodać, iż inne staże oferowane w urzędach pracy, mogą być finansowane przykładowo ze środków Funduszu Pracy lub przez prywatnych inwestorów.

Można powiedzieć, iż staż unijny jest formą parazatrudnienia, dzięki której stażysta ma możliwość doszkolenia się w interesującym go obszarze zawodowym. Oczywiście owe doszkolenie nie jest bezpłatne – za wykonywanie „pracy” bezrobotny otrzymuje stosowne wynagrodzenie. Standardowy czas przebywania na stażu unijnym wynosi 3 miesiące. Warto dodać, iż istnieje szansa na wydłużenie okresu stażowego do 6 miesięcy w przypadku osób po 30 roku życia, a do 12 miesięcy w przypadku osób do 30 roku życia.

Jak wynika z treści Ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2004 Nr 99 poz. 1001, z późn. zm.), staż jest szansą na nabycie przez niezatrudnioną osobę umiejętności, które pozwolą jej na przyszłe podjęcie pracy.

Najważniejszym ograniczeniem dotyczącym aplikacji na staż unijny jest aktywność zawodowa. Staże finansowane z funduszu Unii Europejskiej przeznaczone są jedynie dla osób nieposiadających zatrudnienia i zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy, które uzyskały status osoby bezrobotnej. A jak wynika z treści ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym jest osoba, która przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie co najmniej 6 miesięcy na terytorium Rzeczpospolitej.

Co niezwykle ważne, osoba starająca się o staż unijny musi być zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Nie może ona nie prowadzić działalności gospodarczej, posiadać prawa do emerytury lub renty, i co więcej, nie może uczestniczyć w kształceniu formalnym w trybie stacjonarnym. Oznacza to, iż o staż unijny nie można się ubiegać, będąc studentem pobierającym naukę w trybie dziennym. W tym przypadku możemy jednak skorzystać z innych form pozyskania środków, np. pożyczki dla studentów.

Staż zostanie przyznany, jeśli nauka pobierana jest w: 

1. szkole dla dorosłych,
2. branżowej szkole II stopnia,
3. szkole policealnej prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej,
4. szkole wyższej, o ile mowa o studiach niestacjonarnych.

Jak wynika to z samego założenia programu, najważniejszym celem stażu unijnego jest aktywizacja zawodowa. Z tego względu beneficjantami oferty unijnej mogą być osoby młode, a więc nieposiadające doświadczenia zawodowego, a także osoby starsze, cechujące się potencjalnie najmniejszą szansą na znalezienie pracy. Dzięki aktywizacji zawodowej osoby te mogą zdobyć potrzebne środki, bez konieczności zaciągania zobowiązań, takich jak np. pożyczki na dowód.

Od tej reguły istnieje kilka wyjątków. Mowa o szansie na staż dla:

• bezrobotnego długotrwale (oznacza to bezrobotnego pozostającego w rejestrze powiatowego urzędu pracy łącznie przez okres ponad 12 miesięcy w okresie ostatnich 2 lat, z wyłączeniem okresów odbywania stażu i przygotowania zawodowego dorosłych),
• bezrobotnego korzystający ze świadczeń z pomocy społecznej,
• niepełnosprawnego bezrobotnego,
• bezrobotni posiadający co najmniej jedno dziecko do 6 roku życia lub co najmniej jedno dziecko niepełnosprawne do 18 roku życia.

Cała procedura starania się o płatny staż unijny nie należy do skomplikowanych zadań. Wystarczy, że dokonując rejestracji w powiatowym urzędzie pracy (odpowiednim ze względu na miejsce naszego zameldowania), wypełnimy wniosek rejestracyjny, a wraz wraz z nim dostarczymy wymagane dokumenty. Chodzi przede wszystkim o:

• dowód osobisty albo inny dokument tożsamości,
• oświadczenie dotyczące miejsca zameldowania,
• dokumenty potwierdzające nasze wykształcenie (świadectwa ukończenia szkoły, dyplomy lub inne zaświadczenia potwierdzające kwalifikacje),
• świadectwa dotychczasowej pracy,
• dokumenty stwierdzające przeciwwskazania do wykonywania określonych prac (jeśli jest to wymagane.

Adnotacja ta da zielone światło pracownikowi urzędu do tego, by skierować bezrobotnego na staż, jaki będzie odpowiadał jego kwalifikacjom i doświadczeniu zawodowemu. Warto wiedzieć, iż w sytuacji, gdy urzędnik nie przedstawi ani jednej oferty stażu, dobrze jest wziąć sprawy w swoje ręce. Jeżeli mamy „na oku” pracodawcę, u którego chcielibyśmy odbyć staż, nie zaszkodzi poprosić go o taką możliwość. Jeśli się zgodzi, wystarczy, że zgłosi ten fakt w urzędzie pracy.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż staż unijny nie stanowi formy zatrudnienia. W ramach zawartej umowy nie dochodzi bowiem do nawiązania stosunku pracy pomiędzy stażystą a firmą, w której staż się odbywa. Niemniej jednak ta swoista „praca” wykonywana przez bezrobotnego nie ma formy wyzysku, a za każdy miesiąc odbywania stażu wykonawca otrzymuje wypłatę. Dzięki temu osoby, które wezmą udział w stażu nie będą musiały szukać innych form wsparcia finansowego, takich jak np. pożyczki online.

Nie da się ukryć, iż staż unijny jest niezwykle korzystny dla osób pozostających bez pracy, zwłaszcza dla osób młodych oraz dla seniorów stanowiących potencjalni najmniej atrakcyjną grupę pracowników w opinii rekruterów. Oprócz możliwości poszerzenia swojej wiedzy i kompetencji, stażyści odbywający staż unijny możliwość zdobycia cennego doświadczenia. To – zwłaszcza w przypadku młodych Polek i Polaków – otwiera drzwi przed wieloma ścieżkami kariery.

Jak wynika to z samego założenia programu, najważniejszym celem stażu unijnego jest aktywizacja zawodowa. W Polsce wciąż brakuje rąk do pracy, dlatego każda kolejna aktywność jest pozytywnem dla krajowej gospodarki i jej rozwoju. Poza tym projekty takie jakie staże unijne zwalczają społeczną bierność zawodową i otwierają oczy na to, jak wiele korzyści daje podjęcie pracy zawodowej w porównaniu z przebywaniem na zasiłku czy innych formach pomocy społeczno-socjalnej.