Jak powszechnie wiadomo, pracujące Polki mogą liczyć na przyznanie płatnego urlopu macierzyńskiego w związku z narodzinami dziecka. Dzięki zmianom prawnym wprowadzonym w życie w 2016 roku o otrzymanie zasiłku macierzyńskiego starać się mogą także niezatrudnione matki. Sprawdziliśmy, gdzie i jak wnioskować o kosiniakowe. 

Autor: Halszka Gronek
Dodano: 01.01.2019
Udostępnij:

Spis treści

1. Co to jest kosiniakowe?
2. Podstawa prawna.
3. Komu przysługuje kosiniakowe?
4. Jak otrzymać kosiniakowe – wymagane dokumenty.
5. Kosiniakowe – wniosek.
6. Wysokość świadczenia 2019.
7. Pytania i odpowiedzi.
8. Podsumowanie.

 

CO TO JEST KOSINIAKOWE?

Mówiąc najprościej, jak to możliwe, kosiniakowe jest specjalną formą zasiłku macierzyńskiego, czyli państwowego świadczenia, jakie wypłacane jest świeżo upieczonemu rodzicowi. Kosiniakowe różni się od zasiłku macierzyńskiego tym, że przyznawane zostaje osobom nieuprawnionym do otrzymania podstawowej formy świadczenia – m.in bezrobotnym matkom.

Kosiniakowe weszło w życie wraz z dniem 1. stycznia 2016 roku, na mocy Ustawy z dnia 24. lipca 2015 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Głównym inicjatorem ustanowienia tegoż świadczenia był ówczesny szef Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Władysław Kosiniak-Kamysz. To właśnie od jego nazwiska powstała nazwa “kosiniakowe”.

Kosiniakowe przyznawane jest wszystkim kobietom, jakim nie przysługuje prawo do pobrania zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka. Dzięki temu świadczeniu wszystkie Polki – niezależnie od tego, czy pracują zarobkowo i czy odprowadzają składki na ubezpieczenie chorobowe – otrzymały możliwość zabezpieczenia najpotrzebniejszych potrzeb swego nowo narodzonego dziecka.

 

PODSTAWA PRAWNA

Aktem prawnyM, jaki reguluje kwestię wypłacania przez państwo polskie kosiniakowego, jest Ustawa z dnia 24. lipca 2015 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Dokument ten znajduje się w Dzienniku Ustaw na rok 2015, pod pozycją 1217.

Podstawowe warunki wypłacania świadczenia kosiniakowego zostały ustanowione następująco:

§

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z dnia 24. lipca 2015 roku
o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw

Artykuł 1

Punkt 4

1.  Świadczenie rodzicielskie przysługuje:
1) matce albo ojcu dziecka, z uwzględnieniem ust. 2 [część omówiona w kolejnej części artykułu – przyp. red.];
2) opiekunowi faktycznemu dziecka w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia;
3) rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia;
4) osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia.

Warunki przyznawania kosiniakowego ojcu dziecka są następujące:

§

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z dnia 24. lipca 2015 roku
o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw

Artykuł 1

Punkt 4

2. Świadczenie rodzicielskie przysługuje ojcu dziecka w przypadku:
1) skrócenia okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego na wniosek matki dziecka po wykorzystaniu przez nią tego świadczenia za okres co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka;
2) śmierci matki dziecka;
3) porzucenia dziecka przez matkę.

 

KOMU PRZYSŁUGUJE KOSINIAKOWE?

Do 2016 roku na wypłacenia zasiłku macierzyńskiego mogły liczyć tylko te kobiety (choć również i mężczyźni), które z racji swojej aktywności zawodowej odprowadzały odpowiednie składki na ubezpieczenie chorobowe. Tak ustanowione przepisy skutkowały wykluczeniem pozostałych rodziców, których nie stać było na zabezpieczenie potrzeb swego nowo narodzonego dziecka.

Dzięki uchwaleniu odpowiedniego aktu prawnego, na przyznanie specjalnej formy zasiłku macierzyńskiego mogą dziś liczyć także Ci obywatele, którzy wcześniej nie byli uprawnieni do otrzymywania świadczenia z tytułu narodzin dziecka. Mowa tu przede wszystkim o bezrobotnych, zatrudnionych na “umowy śmieciówki”, a także o studentkach/studentach i rolniczkach/rolnikach.

Kosiniakowe wypłacane jest więc przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości skorzystania ze standardowej formy urlopu macierzyńskiego z racji nieopłacania uprawniających do tego składek na ubezpieczenie chorobowe.

Mogą to być bezrobotne matki (niezależnie od tego, czy zarejestrowały się w Urzędzie Pracy, kobiety zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych (umowa o dzieło, umowa zlecenia itp), a także te matki, które prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą i nie pobierają z tego tytułu zasiłku macierzyńskiego.

W świetle obecnie obowiązujących przepisów prawnych na otrzymanie kosiniakowego mogą liczyć:

  1. biologiczna matka dziecka;
  2. biologiczny ojciec dziecka (o ile matka zrezygnuje z zasiłku macierzyńskiego po 14 obowiązkowych tygodniach pobierania świadczenia, a także w przypadku śmierci matki lub porzucenia przez nią dziecka);
  3. faktyczny opiekun dziecka (o ile osoba ta wystąpiła do sądu rodzinnego z wnioskiem o przysposobienie dziecka lub posiada już decyzję o przysposobieniu, a dziecko trafiło pod jej opiekę jeszcze przed ukończeniem 7 roku życia; w przypadku dziecka z prawnie odroczonym obowiązkiem szkolnych kosiniakowe może zostać przyznane do chwili ukończenia przez nie 10 roku życia);
  4. rodzina zastępcza (o ile nie jest zawodową rodziną zastępczą, a dziecko trafiło do tejże rodziny przed ukończeniem wyżej wskazanych progów 7 lub 10 lat);

 

JAK OTRZYMAĆ KOSINIAKOWE – WYMAGANE DOKUMENTY

Aby otrzymać kosiniakowe, należy przede wszystkim wypełnić odpowiedni wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego i złożyć go do lokalnej instytucji realizującej świadczenia rodzinne.

Zwykle obsługą tego typu spraw zajmują się działy świadczeń społecznych w urzędach gminy lub miasta, a także lokalne ośrodki pomocy społecznej. Co równie istotne, wniosek o przyznanie kosiniakowego można złożyć także przez Internet, korzystając z profilu zaufanego i tzw. bezpiecznego podpisu.

Podczas składania wniosku stacjonarnie konieczne jest posiadanie przy sobie:

  1. dowodu osobistego;
  2. aktu urodzenia dziecka;
  3. dodatkowych dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do opieki nad dzieckiem w przypadku rodzin zastępczych czy opiekunów faktycznych.

Co równie ważne, o przyznanie świadczenia rodzicielskiego warto zgłosić się w ciągu trzech pierwszych miesięcy od dnia urodzenia dziecka. W innym przypadku bowiem wnioskodawca nie otrzyma środków pieniężnych z wyrównaniem za poprzednie miesiące przebywania na “kosiniakowym urlopie macierzyńskim”. Świadczenie zostanie mu wypłacone za okres od złożenia wniosku.

 

KOSINIAKOWE – WNIOSEK

Wniosek o przyznanie kosiniakowego posiada urzędową nazwę: “Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego”. Jego druki znajdują się w każdym lokalnym punkcie realizującym świadczenia rodzinne (w urzędach gmin oraz ośrodkach pomocy społecznej), lecz co równie istotne, wzór wniosku można pobrać z oficjalnej strony internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Nie ma konieczności składania wniosku stacjonarnie, w jednej z lokalnych instytucji realizujących świadczenia rodzinne. By uzyskać kosiniakowe, można złożyć wniosek poprzez platformę EPUAP, czyli poprzez profil zaufany potwierdzony tzw. bezpiecznym podpisem.

Co warte nadmieniania, to to, że owy wniosek o przyznanie świadczenia rodzicielskiego dobrze jest złożyć w ciągu trzech pierwszych miesięcy od dnia urodzenia dziecka. W innym przypadku bowiem wnioskodawca nie otrzyma środków pieniężnych z wyrównaniem za poprzednie miesiące przebywania na “kosiniakowym urlopie macierzyńskim”. Świadczenie zostanie mu wypłacone za okres liczony od dnia złożenia wniosku.

 

WYSOKOŚĆ ŚWIADCZENIA 2019

Ku niezadowoleniu niemal wszystkich  świadczeniobiorców kosiniakowego, wysokość świadczenia na rok 2019 nie została podwyższona. W 2091 roku obowiązuje więc taka sama kwota zapomogi, co w 2018 roku – 1 000 złotych świadczenia rodzicielskiego. O tę pomoc będą mogli się starać wszyscy ci rodzice, którzy nie otrzymali prawa do standardowej formy zasiłku macierzyńskiego.

Aktem prawnym, jaki usankcjonował podtrzymanie zeszłorocznej wysokości kosiniakowego, jest Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31. lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna.

 

PYTANIA I ODPOWIEDZI

Czy kosiniakowe podlega obowiązkowi oskładkowania?

Nie. Świadczenie rodzicielskie, czyli kosiniakowe, nie podlega oskładkowaniu, co oznacza, że całość przyznanego zasiłku (1 000 złotych miesięcznie) trafi do uprawnionego rodzica.


Czy kosiniakowe podlega opodatkowaniu?

Nie. Od wartości przyznanego świadczenia rodzicielskiego nie są odciągane żaden opłaty czy taksy. Oznacza to, że całość przyznanego zasiłku (1 000 złotych miesięcznie) trafia bezpośrednio do uprawnionego rodzica.


Czy świadczeniobiorca ma obowiązek wykazania kosiniakowego w zeznaniu rocznym?

Jak wspomnieliśmy już wcześniej, kosiniakowe nie podlega żadnej formie opodatkowania, a więc nie należy go wykazywać na formularzu PIT. Nie oznacza to jednak, iż kosiniakowe nie będzie się wliczać do naszego dochodu. W przypadku ustalania prawa do innych świadczeń (np. stypendium) brana będzie pod uwagę wysokość otrzymywanego świadczenia rodzicielskiego.


Jaki jest czas na złożenie wniosku o wypłatę kosiniakowego?

Czas na złożenie wniosku o wypłatę kosiniakowego kończy się wraz z upływem okresu, w jakim rodzic był uprawniony do pobierania świadczenia rodzicielskiego. O przyznanie świadczenia rodzicielskiego warto zgłosić się w ciągu trzech pierwszych miesięcy od dnia urodzenia dziecka. W innym przypadku bowiem wnioskodawca nie otrzyma środków pieniężnych z wyrównaniem za poprzednie miesiące przebywania na “kosiniakowym urlopie macierzyńskim”. Świadczenie zostanie mu wypłacone za okres liczony od dnia złożenia wniosku.


Gdzie składamy wniosek o przyznanie kosiniakowego?

Wniosek o przyznanie kosiniakowego należy złożyć w lokalnej instytucji realizującej świadczenia rodzinne. Zwykle obsługą tego typu spraw zajmują się działy świadczeń społecznych w urzędach gminy lub miasta, a także lokalne ośrodki pomocy społecznej. Co równie istotne, wniosek o przyznanie kosiniakowego można złożyć także przez Internet, korzystając z profilu zaufanego i tzw. bezpiecznego podpisu.


Przez jaki czas mamy prawo do otrzymywania kosiniakowego?

Kosiniakowe można pobierać przez rok (dokładniej: 52 tygodnie) od chwili narodzin potomka w przypadku urodzenia bądź przyjęcia na wychowanie jednego dziecka.  Prawo do otrzymywania świadczenia trwa 65 tygodni w przypadku dwójki dzieci, 67 tygodni – trójki, 69 tygodni – czwórki, a przy poczęciu co najmniej piątki dzieci – 71 tygodni.


Komu nie przysługuje świadczenie rodzicielskie?

Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje tym rodzicom, którzy uprawnieni zostali do pobierania zasiłku macierzyńskiego. Pozostali rodzice – a właściwie jedno z nich – mogą wnioskować o przyznanie kosiniakowego.


Kosiniakowe a 500+

Z finansowej pomocy programu “Rodzina 500 Plus” skorzystać mogą wszyscy polscy rodzice – lecz w przypadku wychowywania jedynaka świadczenie zostanie wypłacone tylko wtedy, gdy osiągany przez rodziców dochód nie przekroczy progu w wysokości 800 zł netto w przeliczeniu na członka rodziny (lub 1200 zł netto w przypadku wychowywania dziecka niepełnosprawnego).

W przypadku wielu rodzin (zwłaszcza tych choć częściowo bezrobotnych) otrzymanie kosiniakowego może na tyle zwiększyć miesięczny dochód rodziny, że nie otrzymają oni świadczenia “500+” na pierwsze dziecko. Jeśli kosiniakowe zostanie im wypłacone na narodziny drugiego lub kolejnego dziecka, niezależnie od osiąganego przez rodziców dochodu otrzymają oni świadczenie “500+” na drugie i każde kolejne dziecko.


 

PODSUMOWANIE

1) Kosiniakowe jest specjalną formą zasiłku macierzyńskiego, na przyznanie której mogą liczyć wszyscy rodzice, którzy z racji swojej aktywności zawodowej nie otrzymali prawa do zasiłku macierzyńskiego.

2) Kosiniakowe przyznawane jest od 2016 roku, czyli od chwili wejścia w życie Ustawy z dnia 24. lipca 2015 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw.

3) Kosiniakowe jest wypłacane jednemu z rodziców nowonarodzonego lub nowo przyjętego na wychowanie dziecka.

4) Kosiniakowe, czyli świadczenie rodzicielskie, przysługuje m.in. bezrobotnym, zatrudnionym na “umowy śmieciówki”, uczącym się,a także prowadzącym rolniczą lub pozarolniczą działalność gospodarczą.

5) Nie można pobierać jednocześnie zasiłku macierzyńskiego i świadczenia rodzicielskiego.

6) Kosiniakowe przyznawane jest w stałej kwocie równej 1 000 złotych miesięcznie. Za pierwszy miesiąc wypłacania kosiniakowego (czyli ten, w którym dziecko przyszło na świat), przyznawana jest kwota wprost proporcjonalna do ilości dni, licząc od chwili narodzin dziecka do końca danego miesiąca kalendarzowego.

7) Kosiniakowe nie podlega żadnemu opodatkowaniu czy oskładkowaniu. Wartość 1 000 złotych, jaką comiesięcznie wypłaca się świeżo upieczonemu rodzicowi, jest kwotą netto.

8) Kosiniakowe przyznane zostaje na okres zależy od ilość nowo urodzonych dzieci w daj rodzinie. Przykładowo: w przypadku ciąży pojedynczej świadczenie pobierać można przez rok (dokładniej – przez 52 tygodnie),  a w przypadku ciąży mnogiej przez 65 tygodni.

9) By uzyskać kosiniakowe, należy złożyć odpowiedni wniosek stacjonarnie (w lokalnym urzędzie gminy, urzędzie miasta lub ośrodku pomocy społecznej) lub zdalnie – poprzez internetowy profil zaufany.

10) Z otrzymywanego od państwa kosiniakowego nie należy rozliczać się w zeznaniu rocznym PIT. Co istotne jednak, kosiniakowe wliczać się będzie do dochodu wykazywanego w przypadku wnioskowania o inne świadczenia społeczne (m.in. o stypendium socjalne).

Oceń:
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
Średnia: 5 / 5, łącznie 1 ocen
Komentarze (10)

Witam, mieszkamy obecnie z mezem za granica. We wrześniu oczekujemy narodzin synka. Porod odbedzie sie w Holandii. Na koniec pazdziernika przeprowadzamy sie na stale do Polski. Czy ja jako matka, osoba bez prawa do zasilku w Polsce jak i w Holandii moge starac sie o przyznanie mi, nam Kosiniakowego? Jak to wyglada w momencie kiedy dziecko rodzi sie na terenie UE, ale nie w Polsce? Czy wystarczy przetlumaczony akt urodzenia? Z gory dziekuje za odpowiedz.

Żona nie pracuje. Urodziło nam się drugie dziecko ja pracuje jako kierowca krajowy i międzynarodowy. Okazało się że nie dostała kosiniakowego i 500+ na drugie dziecko z uwagi że mam delegacje za granicę. Rozliczam się tylko w Polsce adres mam w Polsce i niemizemy dostać bo sprawdzają cała UE czy nie pobieram innych świadczeń dałem rozliczenia pit i zaświadczenie z zusu i nie chcą wyplacic

Iwona Olszewska, 13 lipca 2019 o 02:52

Wszystko pieknie i ladnie, ale nikt nigdzie nie pisze ile np. Urzad Wolewodzki lub gminy moga rozpatrywac wniosek. Po prostu jaki ustawowo maja czas na rozpatrzenie wniosku o kosiniakowe.

Dla kogo Kosiniakowe- dla leniwych rodziców, którzy rodzą kolejnego lenia !
Co zrobić aby dostać Kosiniakowe- nie pracować, zatrząć produkcję dzieci !
Do pracy Azule i Psy !
Za dobrze Wam się powodzi !
Dla mnie 20 kilkuletniej dziewczyny Państwo Polskie nic nie oferuje, nie pomaga mi, nie daje pieniędzy !

Angela Bartczak, 11 czerwca 2019 o 19:45

Witam…jestem osobą bezrobotna w tej chwili i nie zarejestrowana czy w przypadku urodzenia dziecka przysługuje mi świadczenie kosinakowe?

jestem osobą bezrobotna, w ciąży. mój partner pracuje (nie jesteśmy po ślubie) na umowie na czas okreslony. czy należy mi się kosiniakowe?

Witam Czy jest potrzebne zaświadczenie lekarskie że kobieta w ciąży była pod opieką lekarza aby dostać kosiniakowe?

Czy jeżeli uczę się w szkole zawodowej (3 rok) to należy mi się kosiniakowe?

Jakie zaświadczenia trzeba złożyć w MOPS ,czy od ginekologa też żeby dostać kosiniakowe

dobrze że dają je wszystki kobieotm, choć niektóre matki rodzą tylko po to, by dostac kase a dzieci pozostawiają… wiem dobirze bo praacuje w mopsie i zmagam sie z takimi problemami, wobec ktorych prawo jest baradne… a druga kwestia to powinii zlikwidowac śmieciówki i dać ludziom normalne umowy co by na macierzynski mogly pojsc kobiety. skandal, mamy XX! wiek a ludzie dalj tyrają na śmieciówkach jak woły robotne