Większość kont bankowych ma dostępną opcję debetową - wydajemy nieco więcej, niż mamy na koncie, a potem kwotę wyrównujemy wraz z najbliższą wypłatą. Problem zaczyna się w przypadku zajęcia konta przez komornika. Czy nadal będziemy mogli korzystać z dodatkowych środków? A może komornik zajmie całą możliwą kwotę debetu? Sprawdzamy. 

Autor: Dominika Sobieraj
Dodano: 09.09.2018
Udostępnij:

Jeżeli nie jesteś zainteresowany podstawami prawnymi, przejdź od razu do kluczowych pytań i odpowiedzi:
1. Czy komornik może zająć środki dostępne w ramach debetu?
2. Czy po zajęciu rachunku bankowego będziemy mogli skorzystać z debetu?
3. Czy wpływające środki wypełnią kwotę debetu, czy w całości zajmie je komornik? 

Komornik może oczywiście w trakcie egzekucji komorniczej zająć rachumości, nieuchomości, ale także rachunek bankowy. Podstawą prawną są przepisy zgromadzone w Kodeksie postępowania cywilnego (artykuły od 889 do 894). 

PODSTAWA PRAWNA
Art. 890. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego dłużnika
§ 1. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego dłużnika jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zakazie wypłat z tego rachunku i obejmuje również kwoty, których nie było na rachunku bankowym w chwili jego zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.
Dz.U.2018.0.1360 t.j. – Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Sprawdź, co dokładnie może zająć komornik sądowy

Czym są środki zgromadzone na rachunku i czy obejmują one też debet? Przepisy mówią jasno, że pod określeniem kwot widocznych na danym rachunku kryją się jedynie kwoty dodatnie. Wystarczy spojrzeć, jaka jest istota umowy rachunku bankowego:

PODSTAWA PRAWNA
Art. 725. Istota umowy rachunku bankowego
Przez umowę rachunku bankowego bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku, na czas oznaczony lub nieoznaczony, do przechowywania jego środków pieniężnych oraz, jeżeli umowa tak stanowi, do przeprowadzania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych.

Dz.U.2018.0.1025 t.j. – Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

Oznacza to, że zawierając umowę rachunku bankowego z daną instytucją zgadzamy się na to, by na nasze zlecenie dokonywała ona operacji finansowych. Proces egzekucji komorniczej wymusza na nas wydanie bankowi takiej dyspozycji, ponieważ dążąc do pozbycia się długu, nakazujemy wypłatę środków z konta wierzycielowi. Wszystko to dotyczy jednak środków zgromadzonych na koncie, czyli będących na nim fizycznie „na plus”. W umowie rachunku bankowego nie ma ani słowa o debecie – tej kwestii trzeba przyjrzeć się bardziej szczegółowo. 

 

Czy komornik może zająć środki dostępne w ramach debetu?

Nasza odpowiedź:
zazwyczaj nie

Wyjaśnienie:

Umowa o rachunek bankowy w żaden sposób nie dotyczy debetów na nim założonych. By mieć dostępny debet na koncie, należy podpisać zupełnie odrębną umowę. Oznacza to, że samo konto podlega innemu prawu, a debet na tym koncie – innemu. I o ile egzekucja z rachunku bankowego jest jak najbardziej zgodna z prawem, o tyle egzekucja z debetu na tym koncie teoretycznie nie jest możliwa. 

Sytuacja jednak zmienia się, gdy wierzyciel złoży żądanie nie o egzekucję z rachunku bankowego, a o egzekucję z innych wierzytelności. Na to, w jaki sposób wierzyciel będzie poszukiwał naszego majątku, nie mamy już wpływu. W przypadku wyczyszczonego konta i braku wpływów zapewne kolejnym krokiem egzekucji będzie właśnie egzekucja z innych wierzytelności, a pod takie podchodzi właśnie umowa o debet na koncie. 

PODSTAWA PRAWNA
Art. 895. Właściwość komornika w sprawach egzekucji z innych wierzytelności
§ 1. Egzekucja prowadzona według przepisów działu niniejszego należy do komornika sądu właściwości ogólnej dłużnika, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne, a w braku podstaw do jej oznaczenia – do komornika sądu właściwości ogólnej osoby zobowiązanej względem dłużnika. Gdy osoby takiej nie ma, egzekucja należy do komornika tego sądu, w którego okręgu znajduje się przedmiot świadczenia lub prawa.
§ 2. Jeżeli wykonanie prawa związane jest z posiadaniem dokumentu, właściwy jest komornik tego sądu, w którego okręgu dokument się znajduje.
§ 3. Na podstawie wniosku o wszczęcie egzekucji z ruchomości komornik dokona również zajęcia wierzytelności lub innych praw majątkowych, związanych z posiadaniem dokumentu, jeżeli dokument taki znajduje się w posiadaniu dłużnika.
Dz.U.2018.0.1360 t.j. – Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli zatem komornik na wniosek wierzyciela zażąda poza egzekucją z rachunku bankowego egzekucji z innych wierzytelności, może zostać nam zajęty także debet na koncie. Pojawia się tu jednak wątpliwość, czy aby na pewno umowa o debet jest umową w pełni osobą od umowy o rachunek bankowy, czy też jest z nią do tego stopnia powiązana, by nie móc być uznaną za osobną wierzytelność. 

Stanowiska w tej kwestii są dwa i właściwie zarówno na potwierdzenie, jak i na zaprzeczenie tezy, że komornik może "zrobić nam debet na koncie" znajdziemy sensowne argumenty i prawomocne wyroki sądu. Dużo zależy też od decyzji samego Banku, który ma 7 dni na wypłacenie komornikowi środków z naszego debetu.

Jeżeli bank uzna je za wierzytelności dostępne z tytułu kredytu, nie powinien wypłacić ich komornikowi. Jeżeli wypłaci – przysługuje nam prawo do złożenia skargi na czynności komornika i w takim przypadku sąd rozpatrzy, czy w naszej sytuacji wejście komornika na debet na koncie było zgodne z prawem, czy też nie. 

 

Czy po zajęciu rachunku bankowego będziemy mogli korzystać z debetu?

Nasza odpowiedź:

tak

Wyjaśnienie:

Żeby wyjaśnić tę kwestię, trzeba znowu przypomnieć, że umowa o rachunek bankowy jest zupełnie odrębna od umowy o debet przypisany do tego rachunku. Po zajęciu komorniczym rachunku bankowego właściwie możliwości mamy niewiele – pożyczek i kredytów w większości nie dostaniemy (chyba że będzie to któraś z pożyczek na dowód, tam zazwyczaj nie sprawdza się, czy konto jest zablokowane), a nawet jeżeli dostaniemy, to możemy mieć potem duży problem ze spłatą. Wszystkie zarobione przez nas środki będą przecież blokowane przez komornika na poczet długu. 

Nijak ma się to jednak do umowy o debet na koncie – ten, zanim zostanie zajęty w drodze egzekucji z innych wierzytelności, pozostaje do naszej dyspozycji. Oznacza to, że zarówno z płatności, jak i wypłat w ramach debetu możemy przy zajęciu komorniczym bez przeszkód korzystać. Jest to dobra opcja szczególnie w przypadku debetów nieoprocentowanych, które oferowane są w większości banków. Wszystko, co dobre, kiedyś się końcy – debet też trzeba przecież w końcu uzupełnić. Pytanie brzmi – z czego, skoro komornik przy zajęciu konta przejmuje wszystkie wpływy? 

Wpływające środki pokryją debet, czy zajmie je komornik?

Nasza odpowiedź:

pieniądze trafią do komornika

Wyjaśnienie:

Wyobraźmy sobie sytuację, w której posiadamy konto z możliwym debetem 1000 zł w każdym miesiącu kalendarzowym. Co miesiąc bierzemy pieniądze w ramach debetu, a potem na konto wpływa nasza wypłata i 1000 zł zostaje przelane na konto wykorzystanego debetu. Znowu korzystamy więc z dostępnego debetu, a potem brakującą kwotę pokrywa kolejna wypłata… w takiej sytuacji komornik nigdy nie doczekałby się pieniędzy, które musi wyegzekwować.

Środki wpływające na konto nie mogą zatem być przeznaczane na pokrycie debetu widniejącego na tym rachunku. Musimy zatem liczyć się z tym, że jeżeli wykorzystamy limit debetu, nie będzie już szans, by się on odnowił. Co więcej – możemy wpaść w jeszcze większe zadłużenie. Dlaczego?

Ponieważ większość polskich banków oferuje darmowy debet jedynie na krótki czas – zazwyczaj jest to od 10 do 30 dni. Jeżeli po tym czasie środki nie zostaną uzupełnione, niestety bank zaczyna naliczać odsetki karne. Poza samym długiem debetowym, rośnie także dług odsetkowy.

Przed skorzystaniem z debetu na koncie w przypadku posiadania komornika warto zatem zastanowić się 10 razy – najprawdopodobniej po wykorzystaniu kwoty debetowej nie będziemy w stanie tej luki uzupełnić i nasze długi – zamiast zmaleć – znowu zaczną się piętrzyć. 

Komentarze