Komornik to funkcjonariusz publiczny, a zatem jest zobowiązany do przestrzegania swoich praw. Sprawdzamy, co może zająć, a co jest wyłączone spod egzekucji komorniczej w 2019 roku.

Autor: Dominika Sobieraj
Dodano: 01.01.2019
Udostępnij:

Spis treści

  1. Co może zająć komornik sądowy?
  2. Co komornik zajmie w mieszkaniu?
  3. Czego komornik nie może zająć?
  4. Pytania i odpowiedzi.

Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie swojego zobowiązania finansowego, wierzyciel może złożyć do komornika wniosek o wszczęcie egzekucji komorniczej. Komornik sądowy ma za zadanie wyegzekwować zaległości od dłużnika. Musi tego dokonać albo zajmując posiadaną przez niego gotówkę, albo zajmując należące do niego rzeczy. Po zajęciu ruchomości i nieruchomości są sprzedawane, a środki z tej sprzedaży komornik uznaje za przeznaczone na pokrycie długu.

Fot. Stanisław Kowalczuk/East News

CO MOŻE ZAJĄĆ KOMORNIK? 

Z wynagrodzenia za pracę komornik może zabrać całą kwotę, która jest wyższa od kwoty wolnej od zajęcia i jednocześnie nie łamie górnego limitu zajęcia. W 2019 roku komornik musi zastosować się do dwóch zasad:

  • pozostawienia dłużnikowi kwoty wolnej od zajęcia komorniczego, czyli kwoty równej minimalnemu wynagrodzeniu w 2019 roku (2250 zł brutto – 1633 zł na rękę),
  • zajęcia dłużnikowi maksymalnie 60% wysokości wynagrodzenia, jeżeli jego długi powstały na skutek niespłacanych alimentów lub 50%, jeżeli długi powstały z innego powodu.

Powyższe zasady można nazwać ogólnymi, ale nie dotyczą one wszystkich stosunków pracy i wszystkich umów, w oparciu o które jesteśmy zatrudnieni. Szczegóły dotyczące zajęcia z wynagrodzenia wraz przykładami wziętymi z życia znajdziesz w naszym obszernym artykule Ile komornik może zabrać z pensji w 2019?.

Zajęcie z umowy o pracę

Z umowy o pracę komornik może zająć dokładnie tyle, ile wskazano w powyższych zasadach ogólnych. Praca na etat w pełni chroni dłużnika przed zbyt dużą kwotą zajęcia komorniczego. Co miesiąc z pełnej wypłaty komornik ma obowiązek pozostawić do dyspozycji dłużnika kwotę równą minimalnemu wynagrodzeniu w danym roku, czyli 1633 zł na rękę.

W przypadku osób, które pracują na niepełny etat, kwota wolna od zajęcia jest proporcjonalnie mniejsza. Przykładowo: jeżeli pracują na pół etatu, to kwota wolna od zajęcia wynosi tyle, co połowa minimalnego wynagrodzenia.

Zarówno wobec osób, które pracują na pełny, jak i na niepełny etat, obowiązuje prawo zabraniające komornikowi zajęcia więcej niż 50% wynagrodzenia w przypadku zwykłych dłużników i 60% w przypadku dłużników alimentacyjnych.

Zajęcie z umowy cywilnoprawnej 

Do umów cywilnoprawnych zaliczamy umowę zlecenie i umowę o dzieło. Charakteryzują się one niższymi składkami odprowadzanymi z pensji, ale niestety nie są chronione przed zajęciem komorniczym. Oznacza to, że z umowy zlecenie i z umowy o dzieło komornik może zająć 100% wypłaty za pracę.

Umowy te nie są objęte żadnym zabezpieczeniem przed egzekucją, nie dotyczy ich ani próg maksymalnego zajęcia, ani kwota wolna od zajęcia. Z umowy cywilnoprawnej, czyli zarówno z umowy o dzieło, jak i z umowy zlecenie, komornik może zająć 100% kwoty. Umowy te nie są objęte żadnym zabezpieczeniem, nie dotyczy ich kwota wolna od zajęcia komorniczego. Komornik zajmie zatem całość wypłaty uzyskanej z tytułu takiej umowy.


Komornik może także zablokować rachunek bankowy dłużnika i to z niego pobierać środki na pokrycie długu. W tym przypadku nie obowiązuje go maksymalny procent zajęcia, ale przepisy wskazują na to, że musi on pozostawić do dyspozycji dłużnika kwotę wolną od zajęcia. Wynosi ona 75% minimalnego wynagrodzenia, a zatem jest to kwota 1687,50 zł brutto.

Masz komornika ? Zobacz, pożyczkę na spłatę zadłużenia w Rapida Money.

Zajęcie z rachunku bankowego jest wyjątkowo szybkie – cała procedura przebiega bez naszego udziału w formie elektronicznej. Zajęcie komornicze obejmuje i kwoty, które są już na koncie dłużnika w momencie zajęcia konta i te, które dopiero na niego wpłyną. O zajęciu wierzytelności przez komornika informuje dłużnika bank.


Komornik może zająć również ruchomości, które są w posiadaniu osoby zadłużonej. Komornicy posługują się pojęciem „władanie”, które oznacza po prostu praktyczne użytkowanie danej rzeczy. Na przykład osoba włada komputerem będącym w domu, jeżeli jest on jej komputerem i to ona najczęściej z niego korzysta.

Właściciel auta włada nim, jeżeli to on jest oficjalnym nabywcą albo to na niego zrejestrowany jest pojazd. Jednakże władanie następuje także w sytuacji, kiedy prawo własności posiada także ina osoba, np.: żona. Jeżeli mąż dłużnik porusza się codziennie samochodem, który oficjalnie zapisany jest na żonę, może zostać uznany za osobę, która włada tym pojazdem. Jeżeli osoba korzysta z danej ruchomości w sposób ciągły, to ta ruchomość może zostać zajęta przez komornika.

Taki przepis jest zabezpieczeniem dla komorników, którzy zgodnie z wcześniejszym prawem często nie mogli przeprowadzić egzekucji. Dłużnicy unikali bowiem egzekucji komorniczej dzięki przepisaniu całego majątku na osoby krewne i znajomych.


fot. Wojciech Olkusnik/East News

Komornik może zająć dłużnikowi właściwie wszystko to, czego brak nie uniemożliwi życia dłużnikowi. Nie chodzi tu o życie w maksymalnym komforcie (jaki daje posiadanie np.: telewizora czy samochodu), ale o to, by dłużnik miał zapewnione to, co wymagane do minimum egzystencji. Zajęciu mogą podlegać:

  • sprzęty AGD i RTV,
  • samochody,
  • inne pojazdy,
  • komputery,
  • telefony,
  • wyposażenie mieszkania.


Komornik na wniosek wierzyciela może zająć również nieruchomości, które są własnością dłużnika. Uwaga! Komornik może dokonać zajęcia nawet wtedy, kiedy dłużnik jest jedynie współwłaścicielem. Funkcjonariusz ma jednak obowiązek powiadomienia współwłaściciela danej nieruchomości o zajęciu. Ten może natomiast:

  • zgodzić się na zajęcie nieruchomości
  • nie zgodzić się na zajęcie nieruchomości – w takiej sytuacji komornik musi uzyskać klauzulę wykonalności zajęcia na współwłaściciela lub umorzyć egzekucję z tej nieruchomości.

Zajęcie nieruchomości oznacza wpisanie tego faktu do księgi wieczystej. Po zajęciu komornik wystawia nieruchomość na licytację. Pieniądze ze sprzedaży nieruchomości przeznaczane są na pokrycie długu byłego właściciela nieruchomości.

W zakresie nieruchomości zajęciu mogą podlegać:

  • dom,
  • mieszkanie,
  • garaż,
  • działka.

Zajęcie z emerytury

W 2019 roku emerytura minimalna wynosi 1100 zł. Kwota chroniona przed zajęciem komorniczym to 75% minimalnego świadczenia, a zatem komornik nie może zabrać emerytowi kwoty 825 zł. Może zająć natomiast nadwyżkę nad tę kwotę, jednakże maksymalnie do granic 50% wypłacanego świadczenia.

Więcej na ten temat przeczytasz w naszym artykule Ile komornik zajmie z emerytury w 2019 roku? 

Zajęcie z renty

W przypadku renty obowiązują zupełnie inne kwoty wolne od potrącenia komorniczego. W 2019 roku jest to:

  • 825 zł w przypadku renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,

  • 618,75 zł w przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. 

Komornik może zająć nadwyżkę nad tę kwotę, ale obowiązuje go także górna granica zajęcia. W zależności od rodzaju zadłużenia może być to:

  • 60% – egzekucja alimentacyjna,
  • 50% – egzekucja związana z odpłatnością za pobyt w domu pomocy społecznej, w zakładach opiekuńczo-leczniczych i w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych,
  • 25% w odniesieniu do każdej innej egzekucji.

Więcej na ten temat przeczytasz w naszym artykule Ile komornik zajmie z renty w 2019 roku?

CZEGO KOMORNIK NIE MOŻE ZAJĄĆ? 

1. Poszczególnych wpływów na rachunek bankowy

Wolne od zajęcia komorniczego są wpływające na rachunek bankowy:

  • alimenty,
  • świadczenia wypłacane na rodzinę (np.: 500+), dodatki rodzinne, porodowe, dla sierot,
  • zasiłki dla opiekunów,
  • świadczenia uzyskiwane w ramach pomocy społecznej,
  • świadczenia wychowawcze i integracyjne.

2. Poszczególnych przedmiotów wchodzących w skład majątku rolniczego

Jeżeli rolnik prowadzi gospodarstwo rolne, to komornik nie może zająć z jego majątku:

  • jednego konia z uprzężą, a w przypadku braku konia – jednego źrebięcia albo innego zwierzęcia pociągowego,
  • jednej krowy lub w przypadku jej braku – jednej jałówki lub cieliczki,
  • jednego tryka, maciory (lochy)
  • 20 sztuk drobiu,
  • podstawowych narzędzi i maszyn rolniczych,
  • urządzeń zniezbędnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego,
  • zboża i innych płodów ziemi, które będą niezbędne do siewów i sadzenia w danym roku gospodarczym,
  • zwierząt gospodarskich w ciąży,
  • potomstwa zwierząt (źrebiąt i koźląt do piątego miesiąca życia, cieląt do czwartego miesiąca życia oraz prosiąt do drugiego miesiąca życia,
  • zakontraktowanych zwierząt rzeźnych,
  • paliwa i części zamiennych do ciągnika oraz samego ciągnika i maszyn z nim współpracujących,
  • opału (żeby starczyło na 6 miesięcy),
  • nawozów i środków ochrony roślin (żeby starczyło na rok gospodarczy),
  • stada podstawowego zwierząt futerkowych oraz tych zwierząt, co do których jest zawarta umowa dotycząca dostawy skóry,
  • stada kur niosek,
  • zapasów paszy i ściółki dla posiadanych zwierząt.

3. Konkretnych rzeczy wskazanych w artykule 829 kodeksu postępowania cywilnego. Są to:

  • przedmioty urządzenia domowego, które są niezbędne do życia dla dłużnika i domowników, w szczególności komornik nie może zająć: lodówki, pralki, odkurzacza, piekarnika/kuchenki mikrofalowej/płyty grzewczej, łóżek, stołu, krzeseł i źródeł oświetlenia w liczbie koniecznej dla mieszkańców gospodarstwa domowego (wyjątkiem jest posiadanie przedmiotu o istotnej funkcji, ale znacznie wyższej wartości niż przeciętnie, np.: bardzo drogiej zabytkowej lampy),
  • pościel, bielizna i ubranie codzienne, niezbędne dla dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny,
  • ubranie konieczne do pełnienia służby albo wykonywania zawodu,
  • zapasy żywności i opału, które są konieczne dla dłużnika i członków jego rodziny na czas jednego miesiąca;
  • jedna krowa albo dwie kozy albo trzy owce konieczne do wyżywienia dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny oraz zapas paszy i ściółki wystarczający do najbliższych zbiorów,
  • narzędzia i inne przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej dłużnika i surowce niezbędne dla niego do produkcji na okres jednego tygodnia (z wyłączeniem pojazdów mechanicznych, które podlegają zajęciu, jak wszystkie inne ruchomości),
  • u dłużnika, który pobiera periodyczną stałą płacę – pieniądze w kwocie, która odpowiada niepodlegającej egzekucji części płacy za czas do najbliższego terminu wypłaty,
  • u dłużnika nieotrzymującego stałej płacy – pieniądze, które są niezbędne dla niego i jego rodziny na utrzymanie przez dwa tygodnie,
  • przedmioty niezbędne do nauki, papiery osobiste, odznaczenia oraz przedmioty służące do wykonywania praktyk religijnych, a także przedmioty codziennego użytku, które mogą być sprzedane tylko znacznie poniżej ich wartości, a dla osoby zadłużonej mają znaczną wartość użytkową,
  • produkty lecznicze niezbędne do funkcjonowania podmiotu leczniczego przez okres trzech miesięcy oraz niezbędne do jego funkcjonowania wyroby medyczne,
  • przedmioty niezbędne ze względu na niepełnosprawność dłużnika lub członka rodziny będącego na jego utrzymaniu.

NAJCZĘSTSZE PYTANIA 

Dostajemy mnóstwo pytań od naszych Czytelników dotyczących uprawnień komornika sądowego. Większość osób chce wiedzieć, czy w czasie egzekucji komornik może zająć poszczególny składnik ich majątku, ruchomości znajdującej się w mieszkaniu osoby trzeciej lub rodziców. Poniżej wyjaśniamy najczęstsze wątpliwości.


1) Czy komornik może zająć potrzebne dłużnikowi urządzenia domowe?

Jeszcze do 31 grudnia 2018 roku komornik mógł w istocie zająć lodówki, odkurzacze i inne urządzenia, które służyły dłużnikowi w jego gospodarstwie domowym. Nowelizacja ustawy o komornikach sądowych wprowadziła jednak istotne zmiany w tym zakresie. Komornik nie może zająć dłużnikowi:

  • lodówki,
  • pralki,
  • odkurzacza,
  • piekarnika albo kuchenki mikrofalowej albo płyty grzewczej (w zależności od tego, co jest dla dłużnika podstawowym źródłem podgrzewania i przygotowywania posiłków),
  • łóżek, stołów i krzeseł (tylko w liczbie odpowiadającej potrzebom zależnym od liczby osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego, np.: czterem osobom będą potrzebne jedynie 4 krzesła i jeden stół, pozostałe krzesła i stoły mogą być zajęte przez komornika),
  • podstawowych źródeł światła.

2) Czy komornik może zająć alimenty ?

Nie może. Zajęcie alimentów przez komornika jest bezprawne. Podstawę prawną znajdziecie w tym artykule:

https://www.zadluzenia.com/czy-komornik-moze-zajac-alimenty/


3) Czy komornik może wejść do mieszkania osoby trzeciej ?

Niestety tak. Temat ten często poruszany jest przez osoby, które wynajmują mieszkanie. Szczegółowe informacje znajdziecie w naszym wpisie:

https://www.zadluzenia.com/czy-komornik-moze-wejsc-do-mieszkania-osoby-trzeciej/


4) Czy komornik zawsze zajmie 100% z umowy o dzieło i umowy zlecenie?

Jeśli umowa o dzieło lub umowa zlecenie są jedynym źródłem dochodu dłużnika, komornik może zgodzić się na to, by wobec tej wypłaty obowiązywały takie same warunki, jak wobec wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę. Zatrudnienie na umowie śmieciowej musi jednak spełniać 3 warunki:

  • zarobki osoby zadłużonej z tytułu umowy o dzieło/zlecenie muszą mieć charakter stały (wynagrodzenie musi być wypłacane z jednakową częstotliwością),
  • umowa zlecenia lub o dzieło musi obowiązywać już dłuższy czas i być zwarta jest z jednym pracodawcą,
  • dłużnik musi złożyć odpowiednie dokumenty, które potwierdzają te fakty oraz złożyć wniosek do komornika o potraktowanie umowy zlecenia/o dzieło na równych warunkach, jak umowę o pracę.

5) Czy komornik może zająć skrytkę bankową?

Tak, komornik może zająć skrytkę bankową zarówno w egzekucji alimentów, jak i w egzekucji niealimentacyjnej. Więcej na ten temat piszemy tutaj.


6) Czy komornik może zająć zasiłek?

Wszystko zależy od tego, jaki jest rodzaj egzekucji oraz od typu zasiłku. Dla każdego ze świadczeń przygotowaliśmy osobny artykuł, w którym szczegółowo wskazujemy, czy komornik może, czy nie może zająć danego zasiłku. Sprawdź, czy komornik zajmie:

Oceń:
1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek
Średnia: 5 / 5, łącznie 2 ocen
Komentarze (1)
Liliana Tomalkiewicz, 17 stycznia 2019 o 19:54

Czy komornik może zabrać zwrot podatku jeżeli rozliczam się z dzieckiem