Cykl koniunkturalny – co to jest?

Cykl koniunkturalny – co to jest?

author
Halszka Gronek
16 lipca 2019

Stan każdej gospodarki zależy od setek makro i mikroekonomicznych zmiennych. Dlatego właśnie w historii każdego kraju wyróżnić można lepsze i gorsze momenty – zwłaszcza w kontekście kondycji finansowej i gospodarczej. Wszystkie te fazy składają się na tak zwany cykl koniunkturalny. W dzisiejszym artykule sprawdzimy, czym jest ów cykl, jak się go bada i jaka jest historia jego występowania. 

Spis treści

1. Co to jest cykl koniunkturalny?
2. Koniunktura a cykl koniunkturalny.
3. Historia występowania cyklów koniunkturalnych.
4. Fazy cyklu koniunkturalnego.
5. Podsumowanie.

Co to jest cykl koniunkturalny?

„W gospodarce jest jak w życiu – raz lepiej, a raz gorzej. Takie wahania koniunktury gospodarczej nazywane są cyklem koniunkturalnym” – tak swoją prezentację edukacyjną poświęconą cyklowi koniunkturalnemu rozpoczyna Narodowy Bank Polski. Przytoczony opis w doskonały sposób oddaje najważniejszą cechę tegoż cyklu: fazowość, a więc zmienność. 

Cykl koniunkturalny to zjawisko polegające na występowaniu w danej gospodarce tak zwanych wahań koniunktury, co istotne – przy utrzymującej się tendencji wzrostu gospodarczego. Mówiąc najprościej, jak to możliwe, cykl ten jest więc pewnym etapem w historii gospodarki, który co prawda kończy się pozytywnie, czyli odnotowaniem wzrostu, lecz wzrost ten nie jest wypracowany prostoliniowo. 

Typy cykli koniunkturalnych 

Cykle koniukturalne mogą być różnie rozpatrywane. Wyróżnia się przykładowo cykle krótkie, czyli tak zwane cykle Kitchina. Trwają one zwykle 3-4 lata i są związane ze zmianami zapasów, cen hurtowych oraz cyklicznym rozliczeniami operacji bankowych. 

Ekonomiści wyróżniają także cykle średnie, trwające – w zależności od przyjętej metody badawczej – ok. 10 lub 20 lat. Te związane są ze zmianami wydatków inwestycyjnych, PKB, inflacją, bezrobociem czy akumulacją czynników wytwórczych w długim okresie. 

Ostatni typ cykli koniunkturalnych to oczywiście cykle długie. Nazywane także cyklami Kondratiewa, trwają one mniej więcej pół wieku. Na ich przebieg wpływają historyczne odkrycia, innowacje, rozwój technologii i jej nowe zastosowanie. 

Koniunktura a cykl koniunkturalny

By zrozumieć, czym jest cykl koniunkturalny, dobrze jest najpierw pojąć, czym tak naprawdę jest koniunktura. Koniunktura to tak zwany spot okoliczności, a więc zbieg różnych czynników i uwarunkowań, jakie wywierają znaczny wpływ na warunki ekonomiczne danej gospodarki. Mówiąc prościej, koniunktura to stan, w którym dana gospodarka się znalazła i w jakim będzie musiała funkcjonować, starając się wypracować wzrost ekonomiczny. 

Na koniunkturę wpływ ma wiele czynników, między innymi dynamika PKB, wysokość płac, aktualna stopa bezrobocia, wielkość eksportu i importu, indeksy giełdowe, nakłady inwestycyjne, wydatki ludności czy nawet wskaźnik emigracji i imigracji. Wszystkie te składowe tworzą razem chwilowy stan (tak zwany splot okoliczności), w którym gospodarka będzie musiała w dalszym ciągu funkcjonować. Tym właśnie jest koniunktura. 

Gdy koniunktura się zmienia – a to, biorąc pod uwagę liczbę czynników, jakie na nią wpływają, jest oczywistością – możliwe jest wyróżnienie pewnych cyklów koniunkturalnych. W trakcie owych cyklów występują różne fazy rozwoju gospodarczego: spadki, gdy koniunktura jest mniej korzystna, i wzrosty, gdy splot okoliczności gospodarczych sprzyja rozwojowi. Ostatecznie jednak, mimo słabszych momentów, gospodarka zawsze wychodzi na plus – to cecha dystynktywna cyklów koniunkturalnych. 

Historia występowania cyklów koniunkturalnych

Cykle koniukturalne zostały dostrzeżone po raz pierwszy w krajach o najbardziej rozwiniętym rynku kapitalistycznym. Mowa przede wszystkim o Wielkiej Brytanii, a także o USA. W przypadku Stanów Zjednoczonych zmienne warunki gospodarcze (czyli pojawiające się po sobie fazy wzrostu i spadku koniunkturalnego) związane były bodaj najwyraźniej ze zmianami w obszarze rolnictwa i końcowym uprzemysłowieniem. 

Obecnie, gdy ekonomiści stosują termin gospodarki globalnej (globalizacja doprowadziła do tego, że niemal wszystkie światowe rynki są ze sobą połączone i uzależnione od siebie, o czym więcej piszemy w artykule poświęconym wojnie handlowej), wahania koniunkturalne są najczęściej odnotowywane w przypadku wszystkich nieizolowanych gospodarek. Co jednak istotne, nie zawsze spadkowe fazy cyklów koniunkturalnych znajdują odbicie we wszystkich branżach i sektorach gospodarki. 

Fazy cyklu koniunkturalnego

Cykl koniunkturalny, jak każdy innych cykl, składa się z kolejnych ogniw czy też faz prowadzących do ostatecznego stadium rozwoju. W przypadku cyklu  koniunkturalnego wyróżnić można fazy, które mimo różnego nacechowania ostatecznie prowadzą do etapu, w którym gospodarka osiąga pozytywny wzrost. Według klasycznej teorii cyklów koniunkturalnych fazami tymi są:

  1. Faza kryzysu – faza zapoczątkowująca wahania w trwającym do tej pory stałym wzroście gospodarczym. Zwykle jej pierwszymi symptomami jest spadek produkcji, widoczna deflacja, malejący popyt i rosnące bezrobocie.
  2. Faza depresji – osiągnięcie najniższego pułapu spadku gospodarczego spowodowanego wejściem cyklu koniunkturalnego w fazę kryzysu. Wszystkie negatywne wskaźniki zatrzymują się na stałym poziomie (przestają się umacniać).
  3. Faza ożywienia – początek rozwoju gospodarczego, który zwykle zauważony zostaje dzięki wzroście zatrudnienia, zwiększeniu inwestycji rynkowych, zwiększeniu popytu i podwyżce cen (inflacji).
  4. Faza rozkwitu – stadium rozwoju gospodarczego, w którym gospodarka osiąga zadowalające wyniki. Wzrost przestaje być widoczny, a wskaźniki makroekonomiczne utrzymują się na wysokim poziomie.

Warto dodać, iż obecne zmiany zachodzące w gospodarce są o wiele bardziej dynamiczne – ciężko jest wyróżnić momenty ustabilizowania koniunktury. Dlatego też coraz większe grono ekonomistów rezygnuje z wyróżniania fazy depresji oraz fazy rozkwitu. Eksperci z branży utrzymują, iż współczesną gospodarkę charakteryzują naprzemian występujące fazy ożywienia i recesji.

Podsumowanie


Źródła:
https://www.nbportal.pl/wiedza/prezentacje/nowe-prezentacje/cykl-koniunkturalny
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cykl_koniunkturalny

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Podobne artykuły

“Celuj w Punkt” – nowa oferta Poczty Polskiej
Bez kategorii
author
Patryk Byczek
22 kwietnia 2021

“Celuj w Punkt” – nowa oferta Poczty Polskiej

Co zrobić, żeby Urząd Skarbowy rozliczył za nas PIT
Poradnik
autor wpisu
Tadeusz_Miziak
15 marca 2017

Co zrobić, żeby Urząd Skarbowy rozliczył za nas PIT

Artur Kurcweil nową twarzą w zarządzie PKO BP
Bez kategorii
author
Patryk Byczek
15 września 2021

Artur Kurcweil nową twarzą w zarządzie PKO BP

ING Bank Śląski w Grójcu
Oddziały
author
Dominika Sobieraj
02 lipca 2019

ING Bank Śląski w Grójcu

PKO BP w Nysie
Oddziały
author
Aleksandra Gościnna
12 sierpnia 2019

PKO BP w Nysie

Porównaj