Praca zdalna a wypadek przy pracy

Praca zdalna a wypadek przy pracy

author
Halszka Gronek
23 kwietnia 2020

Wypadki chodzą po ludziach – także w czasie pracy! Przykre zdarzenia, które skutkują urazem bądź śmiercią pracownika, można zgłaszać jako wypadek przy pracy. Czy świadczenia z tytułu wypadku przy pracy przysługują także w przypadku pracy zdalnej? Czy wypadki, do których dochodzi w domowym zaciszu, są rekompensowane w ten sam sposób, co szkody wyrządzone w zakładzie pracy?

Wypadek przy pracy – podstawa prawna 

Zdarzenie, które możemy uznać za wypadek przy pracy, definiuje Ustawa z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Akt prawny stanowi, że za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą zawodową.

Co istotne, wypadek przy pracy mógł powstać nie tylko podczas lub w ramach wykonywania przez pracownika standardowej pracy, lecz także w przypadku wykonywania niestandardowych poleceń przełożonych lub działających w zakładzie organizacji związkowych, a także innych czynności na rzecz pracodawcy, które nie zostały bezpośrednio zlecone. 

Warto w tym miejscu dodać także , iż za wypadek w pracy uważa się także zdarzenie, do którego doszło w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązków służbowych (na przykład w podróży służbowej). Co jednak, jeśli pracownik nie odbywa drogi z domu do pracy, bowiem pracuje zdalnie? Cy wypadek, do którego doszło w domu, można zaliczyć jako wypadek przy pracy?

Wypadek przy pracy zdalnej

Praca zdalna stała się w ostatnich latach jedną z najbardziej pożądanych form zatrudnienie. Popularność tego rozwiązania znacząco wzrosła dobie zagrożenia epidemicznego, kiedy wiele Polek i Polaków – na skutek obawy o swoje zdrowie lub odgórnych poleceń szefostwa – zdecydowało się przenieść swoje obowiązki zawodowe do domowego zacisza. Praca zdalna ma niezaprzeczalnie wiele plusów, choć eksperci od prawa pracy przypominają, że tego typu forma świadczenia pracy wiąże się z pewnymi niedogodnościami czy niejasnościami prawnymi. 

Jedną z kwestii, która przez lata budziła największe wątpliwości wśród pracodawców, było klasyfikowanie wypadków, do których doszło w domu, jako wypadki przy pracy. Eksperci z zakresu prawa pracy wyjaśniają jednak, że procedura powypadkowa w przypadku osoby  zatrudnionej na podstawie umowy o pracę i wykonującej obowiązki z domu (w formie pracy  zdalnej bądź telepracy) jest taka sama, jak w przypadku osoby pracującej stacjonarnie, w zakładzie. Do uznania szkody za spadek przyprawy konieczne jest ustalenie związku zdarzenia z pracą.

Prawo jest jasne, interpretacje już nie

Przesłanką do zakwalifikowania zdarzenia jako wypadek przy pracy, która budzi najwięcej wątpliwości pracodawców i ekspertów prawa pracy, jest słuszne wskazanie istnienia związku wypadku z pracą zawodową. Prawnicy twierdzą, że związek ten nie musi być związkiem o charakterze przyczynowym; wypadek musi natomiast pozostawać w związku czasowym, miejscowym i funkcjonalnym z wykonywaną pracą.

Związek miejscowy można udowodnić, powołując się na treść pisemnego porozumieniu lub umowy o pracę, w której strony wyraźnie wskazały, że pracownik będzie wykonywał pracę zdalnie z domu, (czy też z innego konkretnego i ustalonego przez strony miejsca). Sytuacja jest mniej oczywista,  gdy miejsce zdalnej pracy nie zostało jasno określone na piśmie. W takiej sytuacji prawo na tę  chwilę nie przewiduje jednorodnego sposobu rozwiązywania sporów, a ich finał w większości przypadków zależy od celności argumentacji na drodze prawno-sądowej. 

Podobny problem dotyczy także związku czasowego między wypadkiem a pracą zawodową. Jeśli w treści umowy o pracę lub innego porozumienia, w którym pracodawca odsyła pracownika do pracy zdalnej, jasno określono ramy czasowe wykonywania zadań, związek czasowy będzie łatwo udowodnić. Jeśli nie podano godzin pracy (co w przypadku  umów o pracę zdarza się tylko w szczególnych przypadkach), ciężko będzie udowodnić istnienie związku czasowego między wypadkiem a pracą. 

Bywa tak, że pracownikom wykonującym swe obowiązki zawodowe zdalnie, najtrudniej jest udowodnić istnienie trzeciego typu związku – związku funkcjonalnego. Jego istotą jest udowodnienie, że czynność, która wykonywana była w chwili nastania wypadku, miała związek z wykonywaną pracą. Warto jednak zauważyć, iż w dobie powszechnej digitalizacji technologia ułatwia pracodawcom weryfikację tego, czy pracownik w chwili wypadku prowadził rozmowę telefoniczną z kontrahentem, czy też udostępniał kolejny post na Facebooku. 

 

Eksperci komentują

Uznanie szkody za wypadek przy pracy w wielu przypadkach wymaga przeprowadzenia szczegółowego postępowania, w czasie którego będzie ustalany związek zaistniałego zdarzenia z wykonywaną pracą. Mowa między innymi o sytuacjach, kiedy osoba pracująca zdalnie oparzy się kawą w domowej kuchni. Poszkodowany musi przygotować się na długą i często skazaną na porażkę batalię z szefostwem.

 

Brak jasnych  regulacji  – największy minus pracy zdalnej

Praca zdalna – zwłaszcza w dobie epidemii, z którą obecnie walczymy w Polsce – ma bardzo wiele zalet. Przede wszystkim pozwala ona ograniczać kontakty z innymi osobami, co jest niezwykle ważnym środkiem zapobiegającym szybkiemu roznoszeniu się koronawirusa. Niestety duże problemy dla przedsiębiorców rodzi fakt braku przepisów dokładnie regulujących zasady świadczenia pracy zdalnej, między innymi tych dotyczący klasyfikacji szkód wyrządzonych w czasie pracy zdalnej jako wypadków przy pracy.

Eksperci Federacji Przedsiębiorców Polski rekomendują jak najszybsze wprowadzenie szczegółowych regulacji prawnych. Ich zdaniem tylko doszczegółowienie obecnie obowiązujących przepisów umożliwi powszechne stosowanie pracy zdalnej w sposób legalny i przewidziany w przepisach Kodeksu pracy. Natomiast w obecnym kształcie podstawy prawnej pojawiają się liczne wątpliwości, przykładowo w kwestii ochrony danych, powierzania sprzętu służbowego (i odpowiedzialności za niego), a także reguły stosowania się do zasad BHP.

"

Gdyby praca zdalna była już unormowana w przepisach prawa pracy, łatwiej byłoby pracodawcom podejmować decyzje w sprawie zlecania zadań na odległość. […] Obecne regulacje dotyczące telepracy nie zapewniają dostatecznej swobody stronom w ustalaniu indywidualnych spraw, lecz narzucają pewne rozwiązania, które są trudno wykonalne. Przykładem jest zapewnienie przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w miejscu pracy, które jest ruchome

– tłumaczyła Grażyna Spytek-Bandurska, ekspertka Federacji Przedsiębiorców Polskich, w jednym z komentarzy prasowych instytucji. 

Jakie świadczenia przysługują poszkodowanemu?

Eksperci przyznają, że jeśli pracownikowi wykonującemu pracę zdalną uda się udowodnić związek wypadku z wykonywaną pracą, będzie on mógł liczyć na przyznanie odpowiednich świadczeń pieniężnych wypłacalnych z ubezpieczenia społecznego. Zarówno w przypadku zajścia wypadku przy pracy lub zachorowania na jedną z chorób zawodowych, zatrudnionemu może zostać przyznany zasiłek chorobowy, a po jego wyczerpaniu – świadczenie rehabilitacyjne. 

Jeśli doznany uszczerbek na zdrowiu uniemożliwi pracownikowi wykonywanie pracy w takim samym wymiarze i o takiej samej efektywności co dotychczas, powinien on otrzymać zasiłek wyrównawczy uzupełniający obniżkę wynagrodzenia. Co więcej, jeżeli doznane obrażenia okażą się być na tyle poważne, że pracownik nie będzie dłużej zdolny do wykonywania pracy zarobkowej, państwo powinno wypłacić mu tak zwaną rentę inwalidzką (w wysokości zależnej od stopnia niezdolności do pracy). 

Dla ubezpieczonego, wobec którego orzeczono konieczność przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowaną wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, polskie prawo przewiduje rentę szkoleniową. Ponadto członkowie rodziny zmarłego pracownika oraz renciści uprawnieni do renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej mogą liczyć na przyznanie renty rodzinnej. 

Na koniec warto dodać, iż ustawa z dnia 30 października 2002 roku przewiduje także wypłatę jednorazowego odszkodowania dla ubezpieczonego, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, oraz dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty. 


Źródła:
http://federacjaprzedsiebiorcow.pl/?lang=pl&page=komunikaty_fpp&year=2020&month=3&id=219
http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20021991673/U/D20021673Lj.pdf

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Wszystkie komentarze

Nie Podaję
Nie Podaję
2020-07-28 12:27:17

A co z domownikami pracownika? Komputer stacjonarny pracownika jest połączony z internetem przez 10-metrowy kabel ponieważ warunki mieszkaniowe są takie jakie są i inne nie będą! W ciągu dnia pozostali domownicy kilkukrotnie potykają się o taką przeszkodę. Jaka jest odpowiedzialność pracodawcy w tym zakresie?

Podobne artykuły

Alior Bank w Orzeszu
Oddziały
author
Aleksandra Gościnna
24 czerwca 2019

Alior Bank w Orzeszu

Fundacja Citi zasili konta polskich NGO’s milionem dolarów
Bez kategorii
author
Alicja Uzarowicz
08 listopada 2019

Fundacja Citi zasili konta polskich NGO’s milionem dolarów

Ile kosztuje Empik Premium?
Bez kategorii
author
Dominika Sobieraj
13 lipca 2020

Ile kosztuje Empik Premium?

Inteligo sesje przychodzące i wychodzące
Sesje przelewów
author
Dominika Sobieraj
30 października 2022

Inteligo sesje przychodzące i wychodzące

Pożyczki bez BIK Tuchola
Pożyczki miasta
author
Aleksandra Gościnna
28 czerwca 2022

Pożyczki bez BIK Tuchola

Chwilówki Pszczyna
Chwilówki miasta
author
Patryk Byczek
25 marca 2022

Chwilówki Pszczyna

Porównaj